I SAB/Wa 264/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędzia WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta P. do załatwienia sprawy ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości położone w P. przy ul. [...], dawniej oznaczone jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha w terminie miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta Miasta P. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 23 maja 2011 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta P. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomości położone w P. przy ul. [...], dawniej oznaczone jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy orzeczeniem z dnia [...] października 1962 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w W. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] o pow. [...] m2, stanowiącej własność J. S. i A. S., a także orzekło o odszkodowaniu za tę nieruchomość w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] marca 1963 r. nr [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych utrzymała ww. orzeczenie w mocy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność ww. orzeczeń w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. W związku z powyższym pismem z dnia 22 lutego 2003 r. M. S. wystąpił do Prezydenta Miasta P. o wszczęcie postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Starosta [...], wyznaczony przez Wojewodę [...] jako organ właściwy do załatwienia sprawy, ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w kwocie [...] zł. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał ww. orzeczenie w mocy. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1287/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność powyższych decyzji i wskazał, że organem właściwym w kwestii przyznania odszkodowania powinien być Prezydent Miasta P. pełniący funkcję starosty. W związku z powyższym pismem z dnia 30 lipca 2010 r. Prezydent Miasta P. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, natomiast pismem z dnia 30 sierpnia 2010 r. poinformował o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2010 r. W dniu 6 grudnia 2010 r. odbyła się w sprawie rozprawa administracyjna z udziałem rzeczoznawcy majątkowego, który na potrzeby niniejszego postępowania sporządził operat szacunkowy. Pismem z dnia 8 grudnia 2010 r. organ poinformował skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 stycznia 2011 r., natomiast pismem z dnia 13 stycznia 2011 r. zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz przedłużył termin rozpatrzenia sprawy do dnia 18 lutego 2011 r. Pismem z dnia 5 lutego 2011 r. M. S. wystąpił do Urzędu Miasta P. z wnioskiem o powołanie w sprawie drugiego rzeczoznawcy majątkowego, który dokona wyceny nieruchomości, wskazując na stwierdzone w operacie uchybienia. Pismo to przesłano rzeczoznawcy majątkowemu Z. M. w celu zajęcia stanowiska. W odpowiedzi biegły poinformował organ, że przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej toczy się obecnie, wszczęte na skutek pisma skarżącego, postępowanie wyjaśniające w przedmiocie wyceny nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], a tym samym dalsze wyjaśnienia w sprawie dostarczone zostaną po zakończeniu tego postępowania. Mając powyższe na uwadze pismem z dnia 17 lutego 2011 r. organ zawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu wydania decyzji do dnia 31 marca 2011 r., natomiast pismem z dnia 31 marca 2011 r. przedłużył ten termin do dnia 31 maja 2011 r. Pismem z dnia 7 kwietnia 2011 r. M. S. złożył zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta P. sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał powyższe zażalenie za nieuzasadnione. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 23 maja 2011 r. skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta P. do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego prowadzone przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej postępowanie nie ma wpływu na postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania, gdyż Komisja ta nie ocenia merytorycznie operatu szacunkowego. Jego oceny, jak każdego innego dowodu, dokonuje natomiast organ prowadzący postępowanie. Tym samym, zdaniem skarżącego, nie ma przeszkód, aby sprawa została załatwiona merytorycznie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w jego ocenie rozstrzygnięcie Komisji Odpowiedzialności Zawodowej ma decydujące znaczenie dla sprawy, bowiem prawidłowość sporządzenia operatu z dnia 25 października 2010 r. przesądza o ustaleniu kwoty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości lub o konieczności dalszego prowadzenia postępowania dowodowego i dopuszczenia dowodu z opinii innego rzeczoznawcy majątkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że w sprawie bezspornym jest, iż przez skarżącego został wyczerpany tryb przewidziany przepisem art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Jak wynika bowiem z akt administracyjnych Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. rozpoznał zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta P. sprawy w terminie. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych Prezydent Miasta P. od dnia 2 lipca 2010 r., kiedy to przekazane zostały mu dokumenty dotyczące postępowania odszkodowawczego za wywłaszczoną nieruchomość, do dnia wyrokowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wprawdzie we wskazanym okresie organ prowadził postępowanie wyjaśniające i zbierał niezbędną w sprawie dokumentację, jak również informował strony o przewidywanych terminach załatwienia sprawy, jednakże nie zakończył jej wydaniem merytorycznej decyzji. Tym bardziej, że jak wynika z akt administracyjnych oraz pisma z dnia 13 stycznia 2011 r. organ zgromadził już materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji o odszkodowaniu za przedmiotową nieruchomość. Wskazać przy tym należy, że za usprawiedliwioną przyczynę przewlekłości postępowania w żadnym razie nie może zostać uznany fakt, iż przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej toczy się postępowanie wyjaśniające dotyczące sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania wyceny nieruchomości położonej w P. przy ul. [...]. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej w postępowaniu wyjaśniającym dotyczącym odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego nie bada bowiem operatu szacunkowego pod kątem, czy ustalona nim wartość nieruchomości odzwierciedla lub nie rynkową wartość tej nieruchomości, ale bada, czy przy sporządzaniu tego operatu rzeczoznawca postępował zgodnie z dyrektywą wynikającą z art. 175 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1435/04, Lex nr 166683). W postępowaniu tego rodzaju nie dokonuje się merytorycznej weryfikacji operatu. Ocena, czy operat szacunkowy może stanowić dowód w sprawie należy zatem jedynie do organu prowadzącego postępowanie odszkodowawcze, który bada, czy został on sporządzony zgodnie z wytycznymi zawartymi w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Jak każdy zatem dowód w sprawie, podlega on ocenie organu administracyjnego, zgodnie z przepisami kpa (art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa). Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby postępowanie w przedmiocie ustalenia odszkodowania oraz postępowanie przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej toczyły się jednocześnie i niezależnie od siebie, a zakończenie tego pierwszego nie jest uzależnione od wcześniejszego zakończenia drugiego. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że organ z nieuzasadnionych powodów nie ustalił odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości, czym naruszył przepis art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 kpa. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność aczkolwiek naganna, to nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy organ gromadził niezbędny do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia materiał dowodowy, zgodnie z przepisami kpa zawiadamiał strony o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, a zwłoka w wydaniu decyzji wynikała jedynie z konieczności odniesienia się do zarzutów stawianych przez skarżącego wobec sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego oraz prowadzonego, na skutek pisma M. S., postępowania przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.