I SAB/Wa 27/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi J. C., K. C., M. C., Z. C., Z. C. na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta W. postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta W. postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny; 3. w pozostałym zakresie umarza postępowanie sądowe; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących J. C., K. C., M. C., Z. C., Z. C. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 271/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku J. C., K. C., M. C., Z.C. i Z. C. z dnia 30 listopada 2011 r., o przyznanie odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), oznaczoną dawnym numerem hipotecznym "[...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. W dniu 16 października 2012r. akta sprawy zwrócone zostały do organu. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezydent W. orzekł o odmowie przyznania wnioskodawcom odszkodowania za sporną nieruchomość. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], uchylił powyższą decyzję Prezydent W. i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W dniu 23 maja 2013 r. Wojewoda zwrócił Prezydentowi W. akta sprawy. Pismem z dnia 2 września 2013 r. Prezydent W. poinformował pełnomocnika skarżących adwokata R. P. o tym, że w sprawie zgromadzony został, cały materiał dowodowy dający podstawę do wydania decyzji. Wobec dalszego nierozpoznawania złożonego wniosku odszkodowawczego, pismem z dnia 24 października 2013r. J. C., K. C., M. C., Z. C., Z. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniesioną skargę, zaś w dniu 24 czerwca 2014 r. zwrócił organowi akta administracyjne wraz z prawomocnym postanowieniem Sądu. W dniu 16 kwietnia 2014r. strony wniosły do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Z kolei pismem z dnia 25 lipca 2014 r. J. C., K. C., M. C., Z. C., Z. C. reprezentowani przez adw. R. P., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta W. postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), oznaczoną dawnym numerem hipotecznym "[...]", wszczętej wnioskiem z dnia 30 listopada 2011 r. W jej treści skarżący zarzucili organowi nierespektowanie terminów ustawowych do załatwienia sprawy oraz niestosowanie się do wytycznych wyroków sądu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenia za uzasadnione, wyznaczając jednocześnie organowi pierwszej instancji czteromiesięczny termin na załatwienie sprawy. Pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. Prezydent ponownie poinformował pełnomocnika skarżących adwokata R. P. o tym, że w sprawie zgromadzony został, cały materiał dowodowy dający podstawę do wydania decyzji, informując jednocześnie strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Decyzję z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] Prezydent W. odmówił przyznania J. C., K. C., M. C., Z. C., Z. C. odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] (obecnie ul. [...]), hipoteka "[...]". Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie przewlekłości w odniesieniu do całego okresu prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania, obejmującego również okres, którego dotyczył wyrok Sądu uwzględniający skargę na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm – powoływana dalej jako "ppsa"), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a ppsa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności, czy przewlekłości organu administracji publicznej, staje się bezprzedmiotowe. Stąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 zdanie pierwsze ppsa, tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Jak wynika z akt sprawy Prezydent W. decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...], odmówił przyznania J.C., K. C., M. C., Z. C. i Z. C. odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zdaniem Sądu, wydanie przez Prezydenta ww. decyzji z dnia [...] marca 2015 r., wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na przewlekłość organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżących z dnia 30 listopada 2011 r. Oczywiste jest bowiem, że organ załatwił sprawę, co oznacza brak przewlekłość. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe, dlatego w tym zakresie zostało umorzone (pkt 3 sentencji wyroku). W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 ppsa, zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Analizując zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dokumentacyjny Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. choć naganne, nie nosi jednak cechy rażącego naruszenia prawa. Sąd zauważa, że w przedmiotowej sprawie organ starał się w miarę na bieżąco prowadzić postępowanie odszkodowawcze, choć w realiach prowadzenia dużej liczby analogicznych postępowań przez organ, czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek, nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała przewlekłość organu w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu podkreślić należy również, że decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezydent W. rozpoznał wniosek odszkodowawczy z 2011r. A zatem zmieścił się w terminie wskazanym przez Sąd w wyroku z dnia 10 sierpnia 2012 r. Decyzja ta orzeczeniem z dnia [...] lutego 2013 r. została jednak uchylona przez Wojewodę [...] . Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie o przewlekłości możemy mówić dopiero od dnia 23 maja 2013 r. kiedy to Wojewoda [...] zwrócił akta organowi pierwszej instancji wraz z decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., a nie tak jak chciała tego strona skarżąca, od dnia złożenia wniosku odszkodowawczego z dnia 30 listopada 2011 r. Odnosząc się natomiast do kwestii wymierzenia grzywny, Sąd doszedł do przekonania, że wniosek strony nie może być uwzględniony. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa jest bowiem dodatkowym środkiem stosowanym w celu zmobilizowania organu do wydania decyzji. Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak jest konieczności mobilizowanie organu do wypełnienia obowiązku ustawowego w postaci wydania decyzji, gdyż organ wydał już rozstrzygnięcie. Tym samym Sąd uznał, iż w tym zakresie skarga podlegała oddaleniu. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, natomiast na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji. Sąd oddalił natomiast skargę w pkt 2 wyroku na podstawie art. 151 powołanej ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.