I SAB/Wa 275/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku z dnia [...] r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] r. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej odrzucenie względnie o oddalenie. Wskazał, że podejmował czynności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, a także informował strony o przyczynach zwłoki i podawał nowe przewidywane terminy rozpatrzenia sprawy. Jednocześnie podkreślił, że postępowanie w okresie od [...] r. do [...] r. było zawieszone z uwagi na konieczność ustalenia spadkobierców jednej ze stron postępowania, co uzasadnia stwierdzenie, że organ nie pozostawał w bezczynności. Ponadto Minister wskazał, że prowadzi ponad 4000 spraw, a w Wydziale Rewindykacji Mienia jest ponad 400 spraw przypada na trzech referentów. Ostatecznie organ podniósł, że w toku postępowania doszło do zmiany referenta w sprawie wobec złożenia wypowiedzenia przez dotychczasowego referenta, a także, iż okres rozpoznania sprawy uległ wydłużeniu wobec zmian wynikających z likwidacji Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej i powołania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Ministra Infrastruktury i Rozwoju, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Minister Infrastruktury i Rozwoju nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącego przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Z materiału dowodowego wynika bowiem, że skarżący pismem z dnia [...] r. wystąpił do ówczesnego Ministra Infrastruktury z wnioskiem (uzupełnionym w dniu [...] r.) o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] r., nr [....] orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa parceli budowlanej p. bud. [...] kat. [...] oraz parceli gruntowych [...] kat: [...],[...],[...],[...] obj. Lwh [...]. gm. kat. M., stanowiących współwłasność F. P. w [...] cz. i A. P. z M. w [...] cz. oraz parceli gruntowych [...]. kat: [...] i [...] z Lwh. [...],[...] i [...] z Lwh. [...] oraz [...] i [...] z Lwh [...] b. gm. kat. M. stanowiących własność F. P. na cele budowy kombinatu N. H. i budowę Miasta N. Pismem z dnia [...]r. Minister Infrastruktury poinformował, że z uwagi na oczekiwaną kwerendę w Archiwum Państwowym w K. rozpoznanie sprawy nastąpi do dnia [...]r. Pismem z dnia [...]r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia [...]r. Wobec zmian w administracji rządowej Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z powodu braku właściwości tego organu do rozpoznania wniosku A. P. z dnia [...]r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozstrzygnięcie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. i następnie pismem z dnia [...]r. nr [...] przekazał Wojewodzie [...] przedmiotowy wniosek. Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 498/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie wobec wydania przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzji z dnia [...]r. i utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...]r. Pismem z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...] wystąpił do Prezesa Rady Ministrów o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą [...] a Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Prezes Rady Ministrów pismem z [...]r. (brak wskazania daty dnia) wskazał, że organem właściwym do rozpoznania wniosku jest Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Akta wraz z rozstrzygnięciem sporu o właściwość wpłynęły do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dniu [...]r. Tym samym w okresie do [...]r. to jest do daty przekazania akt z rozstrzygnięciem sporu kompetencyjnego nie jest możliwym dokonywanie oceny działania organu, albowiem dopiero to rozstrzygnięcie wskazało organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 186/13 została odrzucona ponowna skarga na bezczynność złożona przez skarżącego, albowiem A. P. nie wniósł skutecznie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdyż znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy pismo nie zostało przez niego, a dokładnie przez jego pełnomocnika - w dacie złożenia wezwania w organie i do dnia wniesienia skargi do Sądu podpisane. Jednocześnie należy zauważyć, że postanowieniem z dnia [...]r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawiesił postępowanie z urzędu do czasu przedłożenia postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, albo notarialnego, zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po T. K. Postanowienie to nie zostało zaskarżone, a tym samym w okresie zawieszenia postępowania nie można zarzucić skutecznie organowi administracji publicznej prowadzącemu postępowanie bezczynności (por. wyroki NSA z 29 listopada 2007 r., II OSK 1380/07 oraz 8 listopada 2013 r., II OSK 1735/13).Zawieszenie postępowania jest to bowiem taki stan postępowania, w którym trwa nadal stan zawisłości sprawy, nadal istnieją powstałe w nim stosunki prawno-procesowe, ale tok postępowania ulega wstrzymaniu, sprawa "spoczywa" bez biegu i w zasadzie żadne czynności procesowe nie są podejmowane, a w okresie zawieszenia postępowania żadne terminy w zasadzie nie biegną. Przeto w okolicznościach tej sprawy na skutek postanowienia o zawieszeniu zaistniał specyficzny "stan niedziałania" organu, mający usprawiedliwienie. Dopiero w dniu [...]r. postępowanie w sprawie zostało podjęte postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Należy również zauważyć, że po podjęciu postępowania Minister pismami z dnia [...]r. wystąpił do Urzędu Miasta K. Wydziału Geodezji o nadesłanie aktualnej informacji o stanie prawnym przedmiotowej nieruchomości oraz zawiadomił strony o wyznaczeniu nowego terminu rozstrzygnięcia sprawy i przyczynach zwłoki. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy oraz stwierdzeniem, że powyższa zwłoka organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.