I SAB/Wa 279/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie. P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., pismem z dnia 10 maja 2013 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Komunikacji z dnia [...] grudnia 1959 r., nr [...] w części dotyczącej przejścia na własność Państwa z dniem 8 marca 1958 r. z mocy prawa sprzętu i materiałów firmy [...] znajdujących się na terenie [...] w P. w dniu ustanowienia nad nią przymusowego zarządu państwowego i niestanowiącego składników majątkowych tej wytwórni, ujętych w wykazie stanowiącym załącznik ww. orzeczenia z dnia [...] grudnia 1959 r. W uzasadnieniu skargi opisano przebieg postępowania wskazując, że wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Komunikacji złożony został w dniu 14 lutego 2006 r. W dniu [...] kwietnia 2007 r. wydano decyzję odmowną, która uchylona następnie została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 września 2007 r. Skarżąca Spółka podkreśliła, że od wydania wyroku upłynęło już 5 lat i 7 miesięcy, a od złożenia wniosku 7 lat i 2 miesiące. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodów na podejmowanie jakichkolwiek czynności zmierzających do jej zakończenia. Skarga jest więc uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie względnie umorzenie postępowania przed sądem wskazując, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., stwierdzono nieważność orzeczenia Ministra Komunikacji z dnia [...] grudnia 1959 r. we wskazanej wyżej części. Organ zaznaczył jednocześnie, że przedłużenie postępowania spowodowane było skomplikowanym charakterem faktycznym sprawy, koniecznością przeprowadzenia złożonej analizy prawnej w oparciu o ustalony stan faktyczny oraz ilością spraw prowadzonych przez referenta. W piśmie z dnia 14 lipca 2013 r. P. [...] z o.o. z siedzibą w W., podtrzymało złożoną skargę, wnosząc jednocześnie o stwierdzenie przez Sąd, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl natomiast art. 149 § 1 powołanej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć także trzeba, że zgodnie art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W rozpoznawanej sprawie P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzuciło Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 lutego 2006 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Komunikacji z dnia [...] grudnia 1959 r., nr [...]. Skarżący wniósł jednocześnie o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć zatem należy, że z analizy zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż sprawa z wniosku z dnia 14 lutego 2006 r. o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Ministra Komunikacji była już przedmiotem orzekania organów administracji publicznej obu instancji. Wydane w sprawie decyzje Ministra Transportu z dnia [...] kwietnia 2007 r. i z dnia [...] marca 2007 r., w części odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1959 r., uchylone zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1263/07. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał więc na uwadze stan sprawy po wydaniu wyroku z dnia 18 września 2007 r. Jak wynika zaś z analizy akt administracyjnych przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia 10 maja 2013 r., po wydaniu powyższego wyroku organ nie podejmował w istocie jakichkolwiek czynności mających na celu zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie. Działania organu ograniczone zostały do wystosowania zawiadomienia z dnia 30 marca 2009 r. informującego strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i składania ewentualnych wyjaśnień i dokumentów oraz dwóch pism - z dnia 4 maja 2012 r. i z dnia 29 listopada 2012 r.- informujących o przyczynach niemożności zakończenia postępowania oraz wskazujących kolejne przewidywane terminy rozpatrzenia wniosku odpowiednio do dnia 31 sierpnia 2012 r. oraz do dnia 31 stycznia 2013 r. Przy czym podkreślić trzeba, że wyznaczone w powyższych pismach terminy nie zostały przez organ zachowane. Stosowna decyzja wydana została dopiero w dniu [...] czerwca 2013 r. Zdaniem Sądu okoliczności powyższe, w tym w szczególności fakt znacznego przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w kpa, przemawiają za stwierdzeniem, że bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Komunikacji z dnia [...] grudnia 1959 r., miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego wyżej art. 149 § 1 sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji wydania zaś przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej staje się bezprzedmiotowe. Jak wyżej wskazano, w dniu [...] czerwca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, wydał decyzję nr [...], mocą której, po rozpatrzeniu wniosku P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., stwierdził nieważność orzeczenia Ministra Komunikacji z dnia [...] grudnia 1959 r. w określonej w tej decyzji części. Zdaniem Sądu wydanie przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazanej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Ministra Komunikacji. Oczywiste bowiem jest, że Minister załatwił sprawę i nie pozostaje już w bezczynności w przedmiocie rozpoznania przedmiotowego wniosku. Tym samym w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.