I SAB/Wa 284/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Dariusz Pirogowicz WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2017 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz [...] solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...], reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] września 2015 r. (data wpływu do organu 22 września 2015 r.) wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że przedmiotowe postępowanie odszkodowawcze zostało zainicjowane wnioskiem z 2005 r. Wobec nierozpoznania niniejszego wniosku w terminie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego wniesione zostało zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Sprawa nie została rozpoznania merytorycznie, a organ narusza obowiązki nałożone na niego przepisem art. 36 k.p.a. W konsekwencji skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania w terminie określonym przez sąd oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że konieczne jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką oraz jakie było przeznaczenie ww. terenu w Ogólnym Planie Zagospodarowania Przestrzennego [...] z dnia [...] sierpnia 1931 r. W związku z powyższym wystąpiono do Archiwum Państwowego [...], Biura Geodezji i Katastru Urzędu [...] oraz Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu [...] o udzielenie informacji oraz nadesłanie dokumentów. Jednocześnie pełnomocnik wnioskodawców został poinformowany o aktualnym stanie sprawy oraz przewidywanym terminie jej zakończenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych wart. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w określonym terminie. Poza sporem pozostaje okoliczność, że organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu organ nie zakończył postępowania zainicjowanego wskazanym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na bezczynność organu. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy tym bardziej, iż sam Prezydent poinformował skarżących o przewidywanym terminie zakończenia postępowania do dnia 30 września 2017 r. Ponadto, Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek o odszkodowanie za ww. nieruchomość wpłynął do organu w dniu 15 grudnia 2005 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy. Organ po wpłynięciu wniosku, pismem z dnia 31 stycznia 2006 r., zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] w [...] o nadesłanie akt przedmiotowej nieruchomości. Organ następną czynność podjął dopiero w dniu 14 stycznia 2014 r., a więc po prawie ośmioletniej bezczynności, kiedy ponowne zwrócił się do o nadesłanie akt własnościowych. W piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. Urzędu [...] w [...] Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami poinformowano organ, że akta własnościowe nieruchomości zostały przesłane przy piśmie z dnia 31 marca 2008 r. Materiał dokumentacyjny wskazuje, że także złożone przez skarżących zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie nie zmobilizowało Prezydenta do podjęcia jakiejkolwiek czynności w niniejszej sprawie, a dodatkowy termin wyznaczony przez Wojewodę upłynął bezskutecznie. Również złożenie skargi na bezczynność nie zdyscyplinowało organu do podjęcia aktywności w niniejszym postępowaniu, gdyż przekazał ją do Sądu dopiero 24 marca 2017 r. (data stempla pocztowego). Przekazanie poprzedzone było pismami z dnia [...] marca 2017 r. do Archiwum Państwowego [...], Urzędu [...] Wydziału Architektury i Budownictwa oraz Urzędu [...] Biura Geodezji i Katastru Wydziału Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków o udzielnie informacji oraz nadesłanie dokumentów. Jednocześnie pismem (także z dnia [...] marca 2017 r.) organ po raz pierwszy poinformował pełnomocnika wnioskodawców o stanie postępowania, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, do czego obliguje go norma zawarta w art. 36 § 1 k.p.a., wyznaczając go wówczas do dnia 30 września 2017 r. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy - przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność ma charakter rażący, jeżeli brak działania organu w sposób oczywisty pozbawiony jest jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I OSK 722/15). Podejmowanie działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy w tak dużych odstępach czasu pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3, orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z mającym zastosowanie w sprawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).