I SAB/Wa 3/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi W. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku W. P. z dnia 16 grudnia 2008 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1972 r. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej W. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w rozpoznaniu jej wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1972 r. odmawiającego dotychczasowemu właścicielowi W. P. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżąca jest spadkobiercą dawnego właściciela ww nieruchomości [...]. Wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego został złożony do organu w dniu 16 grudnia 2008 r. W dniu 24 września 2013r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na załatwieniu sprawy w terminie. Mimo wezwania, organ nie zakończył postępowania oraz nie podjął czynności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o umorzenie postępowania i podniosło, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. zostało w sprawie podjęte zawieszone postępowanie. Tym samym więc Kolegium wykonało czynność wobec wniosku skarżącej. Kolegium wyjaśniło jednocześnie, że opóźnienie w ostatecznym zakończeniu sprawy spowodowane było koniecznością ustalenia aktualnych współużytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości (327 stron postępowania), aktualizacji ich danych adresowych. Decyzja zaś zostanie wydana niezwłocznie, po otrzymaniu zwrotnych potwierdzeń odbioru przez strony postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W przedmiotowej sprawie analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi na bezczynność, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Zgodnie z art. 149 ustawy ppsa, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (w brzmieniu przepisu obowiązującym od dnia 17 maja 2011 r.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie wywiązało się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż do dnia wyrokowania nie wydało rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] stycznia 1972 r., było zatem bezczynne. Z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą wynika, że organ pismem z dnia 23 stycznia 2009 r. wystąpił do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, a w dniu 17 kwietnia skierował pismo ponaglające. Kolejne pismo ponaglające zostało skierowane do Prezydenta W. w dniu 2 lutego 2011 r. i w dniu 24 lutego 2011 r. do Kolegium wpłynęły akta własnościowe. Pismem z dnia 2 marca 2011 r. organ zwrócił się o uzupełnienie przesłanych akt własnościowych, a wobec braku odpowiedzi, w dniu [...] kwietnia 2011 r. zostało wydane postanowienie sygnalizacyjne. W dniu 31 maja 2011 r. do Kolegium wpłynęły kolejne dokumenty dotyczące przedmiotowej nieruchomości. Następnie Kolegium podejmowało czynności zmierzające do ustalenia danych osobowych i adresowych współużytkowników przedmiotowej nieruchomości, którzy zawiadamiani byli o toczącym się postępowaniu z wniosku W. P. Postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesiło postępowanie w niniejszej sprawie do czasu ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania M. M.. W dniu 10 kwietnia 2013 r. W. P. wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania, składając jednocześnie akt poświadczenia dziedziczenia po M. M. z dnia [...] stycznia 2013 r., a w dniu [...] września 2013 r. złożyła do Kolegium wezwanie do usunięcia prawa. W dniu 5 grudnia 2013 r. skarżąca złożyła w organie skargę na bezczynność i po wpłynięciu skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...] grudnia 2013 r. wydało postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Podkreślić należy, że z analizy akt sprawy wynika, iż stosowne postanowienie spadkowe przedstawione zostało organowi już w kwietniu 2013 r. wraz z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. Wydanie postanowienia podejmującego postępowanie dopiero w grudniu 2013 r., w więc po upływie 8 miesięcy od ustania przyczyny zawieszenia, jednoznacznie świadczy o opieszałości organu oraz o nieuzasadnionym przedłużaniu postępowania. Oczywiste jest, że stosowne postanowienie organ mógł i powinien był wydać znacznie wcześniej. Sąd oceniając aktywność organu w trakcie prowadzonego postępowania nadzorczego, doszedł jednak do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w kpa, bezczynność organu, choć naganna nie nosi cech rażącego naruszeniem prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Tymczasem w przedmiotowej sprawie od dnia wpłynięcia wniosku skarżącej, organ podejmował działania ukierunkowane na merytoryczne rozstrzygnięcie, o czym świadczą gromadzone w sprawie materiały dowodowe. Nie bez znaczenia pozostaje również skomplikowany charakter sprawy niniejszej jak również znaczna ilość stron postępowania , których ustalenie obciąża przecież organ. Odnosząc się do wniosku Kolegium o umorzenie postępowania, Sąd stwierdził, że jest on całkowicie bezzasadny biorąc pod uwagę okoliczność, że do dnia orzekania postępowanie w niniejszej sprawie nie zostało zakończone, a zawieszone wcześniej postępowanie zostało podjęte dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, pomimo że powinno zostać podjęte niezwłocznie po ustaniu przyczyny zawieszenia. W świetle powyższego Sąd uznał skargę za uzasadnioną i na mocy art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy.