I SAB/Wa 300/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2012 r. sprawy ze skargi W. G. i Z. G. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie własności nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpatrzenia wniosku W. G. i Z. G. o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości zajętej pod część ulicy [...] w W. - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz W. G.i Z. G. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu sądowego; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Z. G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Pismem z dnia 19 lipca 2012 r. Z. G. i W. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...]w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji stwierdzającej przejście na rzecz Gminy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Jak wynika z akt administracyjnych, wnioskiem z dnia 5 grudnia 2005 r. skarżący wnieśli o wydanie decyzji stwierdzającej przejście na rzecz jednostki samorządu terytorialnego gruntu zajętego pod drogę ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Wojewoda [...]odmówił stwierdzenia nabycia przez Gminę W. prawa własności nieruchomości położonych W., oznaczonych w ewidencji gruntów w obrebie ewidencyjnym [...] jako działki ewidencyjne nr [...]o pow. [...]m2 i [...] o pow. [...] m2. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Minister Budownictwa uchylił w całości ww. decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dnia 30 kwietnia 2008 r. akta zostały zwrócone do Wojewody[...] . Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. poinformowano skarżących , że ze względu na dużą ilość spraw termin rozpatrzenia sprawy nastąpi do 31 grudnia 2012 r. . Pismem z tej samej daty zwrócono się do Urzędu W. Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami [...] o nadesłanie dokumentacji geodezyjno –prawnej związanej z wyodrębnieniem gruntu zajętego pod część ulicy [...] wg stanu na 31 grudnia 1998 r. Pismem z dnia 7 marca 2012 r. skierowanym do Wojewody [...]skarżący powołując się na art. 37 § 1 kpa wezwali do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej odrzucenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Odnośnie zarzutu nie wyczerpania przez stronę środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi , to należy uznać go za niezasadny. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr z 2012 r. , poz.270 dalej ppsa ) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Na podstawie zaś art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w powyższym terminie oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ ten może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy (art. 37 § 2 k.p.a.). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę zarówno na bezczynność danego organu jak i na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2002r., II S.A./Gd 3920/01, LEX nr 76109 ). Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie składania przez nią stosownego zażalenia. Zdaniem sądu w niniejszej sprawie skarżący wyczerpali skutecznie tryb zażaleniowy z art. 37 § 1 K.p.a., bowiem pismem z dnia 7 marca 2012 r. zatytułowanym "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" wystąpili do Wojewody[...] . Nie ma przy tym znaczenia nazwa jaką nadali swemu pismu , ani że nie wnieśli go do organu właściwego. Strona nie ma obowiązku znać struktury organizacyjnej organów administracji , ani też organu właściwego do rozpoznania zażalenia. Z tych względów sąd uznał, że sytuacja taka świadczy o wyczerpaniu środka odwoławczego, co upoważnia Sąd do uznania skargi za dopuszczalną. W przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracyjny ma obowiązek poinformować stronę. Mając na uwadze powyższe, przyjęto w orzecznictwie i doktrynie, że bezczynność organu administracji występuje, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął on żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie rozstrzygnięcia lub dokonaniem czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 "a" p.p.s.a. (vide J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2006, s. 37 oraz wyrok WSA w Białymstoku z 26 maja 2011r., II SAB/Bk 18/11, CBOSA). Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których określony akt lub czynność nie zostały podjęte, w szczególności czy bezczynność była zawiniona przez organ, ewentualnie czy jest następstwem przekonania organu o braku obowiązku podejmowania określonych aktów lub czynności. Z zasady ogólnej szybkości postępowania (art. 12 Kpa) wypływa obowiązek prowadzenia postępowania (załatwiania wniosków) w taki sposób, by nie można było zarzucić organowi zbędnej zwłoki czy opieszałości. W niniejszej sprawie organ od daty zwrotu akt w dniu 30 kwietnia 2008 r. z Ministerstwa Budownictwa nie podjął żadnej czynności prowadzącej do zakończenia postępowania administracyjnego. Pierwsze dwa pisma wystosowane w tej sprawie noszą datę 13 lutego 2012 r. Pierwszym poinformowano skarżących , że ze względu na dużą ilość spraw termin rozpatrzenia sprawy nastąpi do 31 grudnia 2012 r. . Następnym z tej samej daty zwrócono się do Urzędu [...] o nadesłanie dokumentacji geodezyjno –prawnej związanej z wyodrębnieniem gruntu zajętego pod część ulicy [...] wg stanu na 31 grudnia 1998 r. Do dnia orzekania nie została wyda decyzja w sprawie Zatem ponad wszelką wątpliwość organ w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy znacznie przekroczył terminy prawem przewidziane, co świadczy o tym, że organ nie traktuje sprawy jako pilnej i nie podejmuje starań w celu jej zakończenia Zatem wskazane okoliczności uzasadniają uwzględnienie skargi na bezczynność Wojewody [...], gdyż w rozpoznawanej sprawie Wojewoda z nieuzasadnionych powodów nie rozpatrzył wniosku z dnia 5 grudnia 2005 r. , czym naruszył przepisy art. 35 § 3 i art. 36 § 1 w zw. z art.12 § 1 i 2 Kpa. Co do rażącego charakteru bezczynności organu zauważyć wprawdzie należy, że zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173), która to ustawa znowelizowała m. in. art. 149 P.p.s.a., wprowadzając w § 1 obowiązek każdorazowego stwierdzania przez sąd rażącego bądź nie naruszenia prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłość – przepisy ustawy z 20 stycznia 2011 r. stosuje się do działań i zaniechań funkcjonariuszy publicznych, które nastąpiły od dnia wejścia w życie tej ustawy. Ustawa ta weszła w życie w dniu 16 maja 2011 r. Sąd uznał, że bezczynność ustalona w okresie od 17 maja 2011 r. do dnia wyrokowania nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na długotrwałość prowadzenia postępowania i brak jakiejkolwiek aktywności organu, tym bardziej, że od dnia wejścia w życie powyższej ustawy do dnia rozprawy minęło ponad osiemnaście miesięcy, w ciągu których organ nie wykazał absolutnie żadnej aktywności zmierzającej do załatwienia sprawy . Z tych względów, w okresie ocenianym na potrzeby zastosowania art. 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a, postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych, konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie i zignorował wszelkie terminy załatwienia sprawy. Wobec tego skargę na bezczynność Wojewody [...]Sąd uznał za zasadną i na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy.