I SAB/Wa 332/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Tomasz Szmydt WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z.P. i K.P. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 28 września 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ulicy [...], pochodzącą z dawnej księgi hipotecznej pod nazwą [...], w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących Z.P. i K.P. solidarnie kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z.P. i K.P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku Z.P. i K.P. z dnia 28 września 2012 r. o przyznanie odszkodowania. Prezydentowi W. zarzucili naruszenie przepisu art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 1 i 3 w zw. z art. 12 Kpa polegające na: 1) braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania decyzji ustalającej odszkodowanie na podstawie art. 215 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518) – zwanej dalej "ugn"; 2) braku wydania decyzji w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia postanowienia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r., uznającego zażalenie na bezczynność Prezydenta W. za uzasadnione, w tym brak zlecenia biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia wyceny nieruchomości. W skardze skarżący wnieśli o: 1) wyznaczenie Prezydentowi W. 2 miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek z dnia 28 września 2012 r. o odszkodowanie, licząc od daty zwrotu akt administracyjnych; 2) rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym, z uwagi na charakter sprawy dotyczący bezczynności organu; 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kwoty 34 zł opłaty skarbowej od udzielonych pełnomocnictw. Na wypadek gdyby Prezydent W. nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" skarżący wnieśli o: 1) orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 w zw. z art. 55 ust. 1 Ppsa; 2) rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi. W uzasadnieniu podnieśli, że w dniu 1 października 2012 r. skarżący złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ugn. Rozpatrzenie powyższego wniosku Prezydent W. uzasadnił rozstrzygnięciem rozpoznania wniosku o przyznanie użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] w W., który został złożony w dniu 22 grudnia 1959 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Prezydent W., po rozpoznaniu wniosku z dnia 22 grudnia 1959 r. o przyznanie własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], pochodzącej z dawnej nieruchomości hipotecznej, oznaczonej jako "[...]" ][...] działka nr [...], orzekł o odmowie przyznania na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego do powyższego gruntu. Skarżący w dniu 15 marca 2013 r. ponownie złożyli wniosek o rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie z dnia 28 września 2012 r. Prezydent W. pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. skierowanym do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] oraz pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. skierowanym do Zarządu Dróg miejskich zażądał na potrzeby toczącego się postępowania wszelkiej dokumentacji potwierdzającej przejęcie przez Skarb Państwa władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Biuro Gospodarki Nieruchomościami w [...], jak również Zarząd Dróg Miejskich przesłały posiadaną dokumentację do nieruchomości. W dniu 30 sierpnia 2013 r. skarżący złożyli zażalenie na bezczynność Prezydenta W. do Wojewody [...]. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin 3 miesięcy, liczony od daty doręczenia postanowienia na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia. Prezydent W. otrzymał postanowienie wraz z aktami w listopadzie 2013 r. Od tego czasu organ nie wykonał żadnych czynności, ani nie podjął żadnych kroków zmierzających do wydania decyzji w zakresie wniosku o odszkodowanie. Skarżący wskazali, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w ustalonym przez prawo terminie organ nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji lub innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego pojęciu. Skarżący zauważyli, że Prezydent W. w wyznaczonym terminie nie zwrócił się nawet do rzeczoznawcy majątkowego o dokonanie wyceny celem określenia wartości szkody, ani w inny sposób nie rozpoznał sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i przeprowadzenie w sprawie rozprawy. W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania o odszkodowanie zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ugn. Pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. wystąpiono do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o przesłanie kserokopii decyzji komunalizacyjnych. Ponadto pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. W piśmie z dnia 7 lipca 2014 r. Z.P. i K.P. wskazali, że pismem z dnia 13 czerwca 2014 r. organ przesłał wyłącznie samą skargę. Organ poinformował pełnomocnika skarżących o terminie zakończenia sprawy do dnia [...] października 2014 r., jednakże nie wskazał przyczyn niewydania decyzji w terminie określonym w postanowieniu nr [...]. Prezydent W. podejmuje zbędne czynności zwracając się do jednostki organizacyjnej w [...] o przesłanie decyzji komunalizacyjnych, w sytuacji gdy skarżący nie wystąpili o przyznanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Działania organu służą wyłącznie przeciąganiu postępowania. Skarżący wykazali wszelkie przesłanki do wypłaty odszkodowania, a wszelkie dokumenty umożliwiające merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zostały zgromadzone, a organ nie przystąpił do sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości i nie wydał w sprawie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie Prezydent W. pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został przekroczony. Poza sporem jest to, że wniosek Z.P. i K.P. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], pochodzącej z dawnej księgi hipotecznej pn. "[...]" Prezydent W. otrzymał w dniu 1 października 2012 r. (prezentata widniejąca na podaniu). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wystąpiły okoliczności wstrzymujące bieg terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 103 Kpa. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można postawić organowi zarzutu pozostawania w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, że w dniu 8 października 2012 r. Prezydent W. skierował do pełnomocnika skarżących pismo informujące, że sprawa o przyznanie odszkodowania zostanie rozstrzygnięta, gdy stanie się ostateczna decyzja w sprawie zwrotu gruntu i że wniosek o ustanowienie wieczystego użytkowania ma pierwszeństwo. Po wydaniu przez Prezydenta W. w dniu [...] lutego 2013 r. decyzji nr [...] odmawiającej Z.P. i K.P. przyznania użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...], w zakresie części działek nr [...], [...] oraz działki nr [...] o łącznej pow. [...] m2 i po stwierdzeniu ostateczności tej decyzji w dniu [...] marca 2013 r., Prezydent W. pismem z dnia 11 marca 2013 r. przekazał do Działu Nieruchomości Dekretowych Skarbu Państwa akta przedmiotowej nieruchomości celem rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Następnie Prezydent W. pismem z dnia 17 kwietnia 2013 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych dotyczących obecnej działki ewidencyjnej nr [...]. Po otrzymaniu akt w dniu 7 czerwca 2013 r. Prezydent W. pismem z dnia 25 czerwca 2013 r. wystąpił do Zarządu Dróg Miejskich w W. o przesłanie informacji i dokumentów dotyczących przejęcia części przedmiotowej nieruchomości (działek nr [...] i [...]) pod poszerzenie ul. [...]. Po otrzymaniu materiałów w dniu 25 lipca 2013 r. organ pismami z dnia 20 września 2013 r.: 1) wystąpił do Delegatury Biura Geodezji i Katastru w [...] o informację z rejestru gruntów oraz fragment mapy ewidencyjnej z zaznaczonymi granicami nieruchomości hipotecznej i naniesionymi granicami działek ewidencyjnych nieruchomości; 2) skierował do pełnomocnika skarżących informację o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie wobec braku zgromadzenia dokumentacji o stanie geodezyjno-prawnym nieruchomości oraz wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy do 31 stycznia 2014 r. Po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia nr [...] i po otrzymaniu w dniu 8 października 2013 r. informacji z ewidencji gruntów i mapy ewidencyjnej, organ pismami z dnia 13 czerwca 2014 r.; 1) wystąpił do Delegatury BGN w [...] o przesłanie informacji odnośnie komunalizacji działek nr [...] i [...] i decyzji komunalizacyjnych; 2) skierował do pełnomocników skarżących informację, że ze względu na konieczność zgromadzenia dokumentów, zwłaszcza potwierdzających komunalizację nieruchomości, nie był w stanie rozpatrzyć sprawy w terminie zakreślonym w postanowieniu nr [...]. Jednocześnie organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 października 2014 r. Z przedstawionego wyżej toku postępowania wynika, że Prezydent W. nie był w sprawie zupełnie bezczynny. Organ podjął szereg czynności procesowych, zmierzających do wyjaśnienia sprawy, w tym stanu geodezyjno-prawnego gruntu i wynikających z przepisu art. 215 ust. 2 ugn przesłanek pozbawienia dotychczasowych właścicieli bądź ich następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Organ podjął także działania wynikające z art. 36 § 1 Kpa – dwukrotnie skierował do pełnomocnika stron zawiadomienie o niemożności załatwienia sprawy w terminie, wskazując przyczyny takiego stanu rzeczy i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy. Trzeba mieć na uwadze, że realna możliwość rozpatrywania wniosku o odszkodowanie pojawiła się dopiero w połowie marca 2013 r., gdy stała się ostateczna decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] odmawiająca Z.P. i K.P. przyznania użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...], w zakresie części działek nr [...], [...] oraz działki nr [...] o łącznej pow. [...] m2. Wobec tego nie można postawić organowi zarzutu rażącej bezczynności. Jeżeli chodzi o podejmowane przez organ działania mające na celu wyjaśnienie, czy część dawnej nieruchomości hipotecznej została skomunalizowana, to należy jedynie zasygnalizować, że kwestia ta może mieć znaczenie (czego Sąd na obecnym etapie sprawy nie przesądza) przy ustalaniu podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania - strony postępowania odszkodowawczego (art. 215 ust. 2 w zw. z art. 132 ust. 5 ugn). Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 3 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczenie organowi terminu 2 miesięcy na załatwienie sprawy – jak tego domagali się skarżący – byłoby nieuzasadnione, gdyby okazało się (czego na obecnym etapie sprawy nie można ocenić), że zajdzie potrzeba sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości, do którego strony mają prawo wnieść zastrzeżenia i uwagi. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 zw. z § 14 ust 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013, poz. 490).