I SAB/Wa 339/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. P., J. P., I. P., K. P., M. D. i M. A. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], ozn. "[...]", hip. [...] w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. P., J. P., I. P., K. P., M. D. i M. A. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1- sentencja wyroku A. P., J. P., I. P., K. P., M. D. i M. A. pismem z [...] września 2018 r. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. "[...]. Skarżący wnieśli o wyznaczenie Prezydentowi [...] terminu na załatwienie przedmiotowej sprawy oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Ponadto, wnieśli zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że decyzją z [...] września 2002 r., nr [...] Burmistrz Gminy [...] odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do ww. nieruchomości. Na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] listopada 2002 r., nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Gminy [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Pismami z [...] listopada 2004 r., [...] października 2005 r., [...] grudnia 2005 r., [...] maja 2007 r., [...] stycznia 2008 r., [...] maja 2008 r. skarżący wystąpili do Prezydenta [...] o rozpoznanie wniosku dekretowego, jednak bezskutecznie. Ze względu na brak podejmowanych działań pismem z [...] lipca 2017 r. wnieśli zażalenie na bezczynność do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Postanowieniem z [...] września 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] zobowiązało Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] marca 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości do dnia 31 grudnia 2017 r. Pomimo zobowiązania i wyznaczenia terminu załatwienia sprawy Prezydent [...] nadal nie wydał decyzji w sprawie, a termin wyznaczony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] został znacznie przekroczony. Skarżący wskazali, że pismem z [...] lutego 2018 r. Prezydent [...] poinformował o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do [...] lipca 2018 r., Termin nie został jednak także dotrzymany, a decyzja w sprawie nie została wydana. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do organu korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Dodał, że waga tych spraw, stopień skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidywanych na ich rozpatrzenie. Jednocześnie o kolejności spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strona i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. W niniejszej sprawie na skutek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] listopada 2002 r., nr [...] decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] września 2002 r., nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], ozn. "[...]", podlegał ponownemu rozpoznaniu. Bezspornym jest, że akta sprawy zostały przekazane do Prezydenta [...] w dniu [...] grudnia 2002 r. (data wpływu do organu), a więc od tej daty rozpoczęły bieg terminy przewidziane w K.p.a. na załatwienie sprawy przez organ. [...] listopada 2004 r. zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia wniosku do czasu ustalenia spadkobierców po zmarłej M. P.. Następnie, postanowieniem z [...] listopada 2004 r., nr [...] Prezydent podjął zawieszone postępowanie. Pismem z [...] grudnia 2015 r. Prezydent [...] wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o przekazanie akt własnościowych nieruchomości oraz mapy z zaznaczonymi granicami obecnych działek ewidencyjnych wchodzących w jej skład. Pismem z [...] września 2017 r. poinformował skarżących, że z uwagi na dużą ilość spraw oraz konieczność dalszego prowadzenia postępowania dowodowego przewidywany termin zakończenia postępowania, to 28 luty 2018 r. Kolejnym pismem z [...] lutego 2018 r. organ poinformował skarżących, że sprawa zostanie załatwiona do 31 lipca 2018 r. Uznać należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, to termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Od 6 grudnia 2002 r. (tj. od daty zwrotu akt do organu wraz z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2002 r.) organ nie podjął skutecznych działań mających na celu rozpoznanie wniosku i wydanie decyzji w sprawie. Sąd uwzględnił przy tym okoliczność, że postępowanie w sprawie było przez ponad rok zawieszone (od [...] lipca 2003 r. do [...] listopada 2004 r.). Z akt sprawy nie wynika, jednak aby od daty podjęcia zawieszonego postępowania organ podejmował skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Stwierdzić zatem należy, iż organ prowadził postępowanie w sposób nieefektywny. Zważyć należy, że stanie na straży praworządności wymaga od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Wobec czego postępowanie prowadzone przez organ rażąco naruszyło art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 K.p.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności sprawy Sąd w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł.