I SAB/Wa 346/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. L., A. M., A. J., H.G., J. J., K. J., K.A., M.R., S.J. i T. T. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących R. L., A. M., A. J., H.G., J. J., K. J., K.A., M.R., S.J. i T. T. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. L., A. J., K. J., J. J., M. R., K. A., T. T., S. J., A. M., H. G. reprezentowani przez r. pr. A. S. złożyli skargę na bezczynność i przewlekłość Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej w rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1951 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września1950 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] (dawniej ul. [...]), ozn. nr hip. [...]. Skarżący wnosili o wyznaczenie Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej niezwłocznego terminu do wydania decyzji Rozstrzygającej wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zasądzanie od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych prawem oraz na wypadek gdyby Minister Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie zastosował się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2p.p.s.a. o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 55 ust. 1 p.p.s.a. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnosił o oddalenie skargi. Dnia 16 maja 2012 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynął wraz z aktami sprawy prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2011r., sygn. akt I SA/Wa 1937/09 uchylający decyzję Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] września 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] maja 1951 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1950 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] (dawniej ul. [...]), ozn. nr hip. [...]. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. poinformował strony o toczącym się postępowaniu. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Ministerstwo Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wezwało adw. S. N. do złożenia do akt sprawy brakujących postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku legitymujących jego mocodawców do udziału w sprawie jako strony. W dniu [...] września 2012 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynęło pismo r. pr. A. S. zgłaszającego się jako pełnomocnik w niniejszej sprawie R. L. A. J., K. J., J. J., M. R., K. A., T. T., S. J., A. M., H. G. Pismem z dnia [...] września 2012r. Ministerstwo Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwróciło się do Urzędu [...] Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich o ustalenie aktualnych adresów właścicieli lokali w budynku przy [...]: H. R. i K. H. Pismem z dnia [...] września 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwróciło się do adw. S. N. o nadesłanie prawidłowego pełnomocnictwa upoważniającego go do reprezentowania B. S. W dniu [...] wrzesnia 2012 r. organ uzyskał informację o śmierci w dniu [...] listopada 2007 r. strony postępowania H. R. Organ poczynił ustalenia dotyczące kręgu jej spadkobierców. Pismem z dnia [...] wrzesnia 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwróciło się do Urzędu Miasta P. o wskazanie aktualnego adresu J. A. - córki H.R. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformował strony o przewidywanym terminie zakończenia sprawy. Pismem z dnia [...] października 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwróciło się do J. A. o nadesłanie dokumentu stwierdzającego nabycie spadku po H. R. Pismem z dnia [...] stycznia 2013. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwróciło się do Urzędu Stanu Cywilnego w W. o nadesłanie odpisu aktu zgonu H. R. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwróciło się do J. L. (wcześniej A.) o nadesłanie dokumentu stwierdzającego nabycie spadku po H. R. Dopiero w dniu [...] kwietnia 2013 r. organ uzyskał odpis postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po H. R. W wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających ustalono, że zmarł J. B. - właściciel lokalu nr [...] w budynku przy [...]. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwróciło się do Urzędu W., Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w [...] o wskazanie aktualnego adresu lub daty i miejsca zgonu J. B. - właściciela lokalu nr [...] w budynku przy [...] Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Urząd W. poinformował, iż J. B. zmarł w dniu [...] kwietnia 2013 r. w W. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zwrócił się do syna zmarłego J. B. - D. B. o nadesłanie odpowiednich dokumentów stwierdzających nabycie spadku, bowiem ustalono, że w elektronicznym systemie aktów poświadczenia dziedziczenia brak jest informacji o sporządzeniu aktu notarialnego poświadczenia dziedziczenia po zmarłym. W dniu [...] czerwca 2013 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynęła skarga R. L., A. J., K. J., J. J. M.R., K. A., T. T., S. J., A. M., H. G. reprezentowanych przez r. pr. A. S. na bezczynność i przewlekłość Ministra Transportu, Budownictwa Gospodarki Morskiej w rozpatrzeniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] listopada 2008 roku. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. do czasu złożenia do akt sprawy postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu notarialnego poświadczenia dziedziczenia po J. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "p.p.s.a.") Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Biorąc pod uwagę fakt, że organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznać należało, że organ przestał być bezczynnym w dacie orzekania. Stosownie do treści art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania formalnie przerywa stan bezczynności organu. Ponadto, Sąd orzekając w sprawie skargi na bezczynność organu, ocenia przesłanki bezczynności w dacie rozpoznawania sprawy (nie przeprowadza przy tym kontroli zasadności zawieszenia). Zatem postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe ale tylko częściowo. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zawiesił postępowanie w sprawie postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. Natomiast skarga na bezczynność została wniesiona w dnia 19 czerwca 2013r. Sąd ma, zatem możliwość zbadania czy do daty zawieszenia postępowania w sprawie (do daty przerwania potencjalnego stanu bezczynności lub przewlekłości) zachodziła bezczynność lub przewlekłość. Nie ma przy tym przeszkód formalnych, aby Sąd wypowiedział się merytorycznie (w treści wyroku), co do czasu przeszłego (objętego treścią skargi), do daty wydania postanowienia o zawieszeniu. Przechodząc do oceny przesłanek skargi należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają, zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów zachodzi stan niezałatwienia sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. Poza sporem jest, bowiem to, że organ do dnia wniesienia skargi na bezczynność nie rozpoznał sprawy. Oceny tej nie zmienia fakt podejmowania przez organ czynności w sprawie. Aktywność organu miała charakter cykliczny (czerwiec, wrzesień, październik 2012r. styczeń, luty i lipiec 2013r.) i przejawiła się wystosowywaniem pism. Powyższe działania wykonywane były jednak w znacznym odstępie czasu i nie doprowadziły do merytorycznego zakończenia sprawy. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu, jakkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Organ podejmował czynności w sprawie lecz podejmował je w znacznym odstępie czasu i nie był w stanie efektywnie zakończyć postępowania przez prawie półtora roku. Należy jednak mieć na względzie to, że sprawy dotyczące tzw. dekretu warszawskiego mają złożony, historyczny charakter. Wymagają przeprowadzenia szeregu czynności i zgromadzenia obszernego materiału dowodowego. Nie było, zatem przesłanki do stwierdzenia, że w sprawie wystąpiło rażące naruszenie prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Przy czym wobec zawieszenia postępowania nie było podstawy prawnej do orzekania w przedmiocie bezczynności po tej dacie, co skutkowało umorzeniem postępowania w tej części na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2011r., I SAB/Wa 265/11– dostępne w CBOSA). Nie było też przesłanki do zobowiązywania organu w trybie w/w przepisu. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.