I SAB/Wa 348/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Anita Wielopolska-Fonfara Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2014 r. sprawy ze skargi A. W. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku A. W. z dnia 29 października 2012 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ulicy [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz A. W. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze z dnia 8 stycznia 2014 r. A. W., reprezentowany przez adwokata R. N., zaskarżył bezczynność Prezydenta miasta W. w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. hip. nr [...], na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zarzucił organowi rażące naruszenie prawa poprzez znaczne przekroczenie terminów rozpoznania sprawy. Wniósł o: 1. zobowiązanie Prezydenta miasta W. do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzenie na podstawie art. 149 P.p.s.a. rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegające na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego; 3. zasądzenie kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy skarżący w dniu 29 października 2012 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. hip. nr [...]. W związku z brakiem należytej aktywności organu oraz niewydaniem decyzji skarżący wystąpił z zażaleniem z dnia [...] lipca 2013 r. do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta miasta W. Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., nr [...], Wojewoda [...] uwzględnił zażalenie wyznaczając organowi dodatkowy 2-miesięczny termin do załatwienia sprawy. Wojewoda zaznaczył jednocześnie, że dalsze zaniechanie rozpoznania sprawy nosić będzie cechę rażącego naruszenia prawa. W dniu 20 listopada 2013 r., Archiwum Państwowe w W., w odpowiedzi na wcześniejsze wezwanie Prezydenta z dnia 1 sierpnia 2013 r., udzieliło informacji na temat posiadanych przez nie zasobów archiwalnych. W dniu 17 czerwca 2014 r. tj. po złożeniu skargi z dnia 8 stycznia 2014 r. na bezczynność Prezydenta miasta W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie poinformowano pełnomocnika skarżącego o przyczynach niezałatwienia wniosku i wyznaczono termin jej rozstrzygnięcia do dnia 31 sierpnia 2014 r. Do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd oczekiwana decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w toku postępowa podjęto szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy wskazując, iż pełnomocnik skarżącego został poinformowany o przewidywanym terminie załatwienia sprawy tj. do dnia 31 sierpnia 2014 r. oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem skarżącego potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent miasta W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym żądanie skargi wydania przez organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nosi jednocześnie cechę rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki właśnie brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy miał, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miejsce. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika ponad wszelką wątpliwość, że przedsięwzięte przez organ czynności faktyczne zmierzające do rozpoznania wniosku złożonego przez skarżącego zarówno w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów jak też podejmowania czynności niezbędnych do jej zakończenia dokonywane były z uchybieniem obowiązujących w tym zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazać również należy, że organ nie podjął żadnych działań procesowych po otrzymaniu w dniu [...] listopada 2013 r. postanowienia Wojewody [...] nr [...], pomimo zaznaczenia w jego uzasadnieniu, że dalsze zaniechanie rozpoznania sprawy nosić będzie cechę rażącego naruszenia prawa. Jedyną czynnością jaką organ dokonał po otrzymaniu ww. postanowienia było wykonanie po raz pierwszy w trakcie prowadzonego postępowania obowiązku nałożonego art. 36 k.p.a., poprzez poinformowanie pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. skarżącego o przyczynach nierozpoznania wniosku odszkodowawczego w terminie oraz wskazanie dnia 31 sierpnia 2014 r. jako przewidywanego terminu zakończenia postępowania. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż ww. pismo wystosowano do skarżącego dopiero po złożeniu przez niego w dniu 10 stycznia 2014 r. skargi do Sądu na bezczynność Prezydenta miasta W. Sąd dostrzega, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta miasta W. czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jednakże nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym przedstawiony przebieg postępowania determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.