I SAB/Wa 358/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-04

Skład orzekający: Dorota Apostolidis, Emilia Lewandowska, Marta Kołtun-Kulik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent m.st. Warszawy pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy, uznając, że organ pozostawał w bezczynności z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego (szybkości, pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa) oraz przepisów o terminach załatwiania spraw. Sąd jednocześnie stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę złożoność sprawy, historyczny charakter nieruchomości oraz podejmowane przez organ próby skompletowania dokumentacji.
Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, złożonego w październiku 2008 r. Organ nie rozpoznał wniosku w ustawowych terminach, ani w terminie wyznaczonym przez organ odwoławczy. Prezydent m.st. Warszawy wniósł o oddalenie skargi, wskazując na potrzebę analizy dokumentacji i złożoność sprawy. Sąd uznał skargę za uzasadnioną w zakresie stwierdzenia bezczynności, ale nie rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zasądzono od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. K., K. W. i B. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną nr hip. [...]- w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących J. K., K. W. i B. G. solidarnie kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. K., K. W., B. G. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi skarżące wskazały, że w dniu 13 października 2008 r., ich pełnomocnik złożyła do Prezydenta [...] wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279). Organ rozpoznający sprawę nie załatwił jej w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. i choć też Prezydent [...] wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania na dzień 9 sierpnia 2012 r., również ten termin nie został dochowany. Reasumując skarżące zauważyły, że w ustawowych terminach, mimo ich upływu i istnienia ustawowego obowiązku organ nie wydał rozstrzygnięcia, co uzasadnia skargę. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość znajduje się na etapie analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji mającej na celu określenie czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115 poz. 741 ze zm.). Prezydent [...] wyjaśnił również, że w piśmie z dnia 18 lipca 2013 r., pełnomocnicy pozostałych stron postępowania zostali poinformowani o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o tym, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostanie zakończone do dnia 29 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi J. K., K. W. i B. G. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ wniosku skarżących z dnia 13 października 2008 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], objętej księgą wieczystą nr hip. [...], która została przejęta na własność Państwa na podstawie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279). W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...] wpłynął do organu w dniu [...] października 2008 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Kancelarii Urzędu [...]. Od tej chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem mimo upływu prawie czterech lat Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione i wyznaczył [...] miesiące na rozpoznanie wniosku. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że zwłoka organu nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia wniesienia skargi do Sądu Prezydent [...] występował do organu celem skompletowania dokumentacji. W szczególności pismem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] zwracał się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o nadesłanie dokumentów potwierdzających wydanie decyzji dotyczącej rozbiórki przedwojennych budynków, wydanie pozwolenia na obecnie istniejąca zabudowę, dokumentacji potwierdzającej poszerzenie ulicy [...]. Pismem z dnia 27 stycznia 2010 r., nr [...] zwracał się do Zarządu Dróg Miejskich o przesłanie informacji, kiedy ulica [...] została poszerzona. Kolejnym pismem z dnia 8 czerwca 2010 r., organ zwracał się do Archiwum Urzędu [...] o przesłanie wszelkich dokumentów dotyczących przydzielenia terenu, wejścia na teren inwestora, ogrodzenia i rozpoczęcia prac budowlanych na terenie nieruchomości, pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r., nr [...] organ zwracał się do Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o udzielenie informacji czy grunt oznaczony jako działka nr [...] został zajęty pod drogę powiatową został sprywatyzowany, a pismem z dnia 2 lutego 2012 r., nr [...] wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na gruncie - w tym pozwoleń na budowę, decyzji lokalizacyjnych oraz protokołów zdawczo – odbiorczych. Nie ulega również wątpliwości, że w toku postępowania organ wywiązywał się względem stron z obowiązków informacyjnych o których mowa w przepisie art. 36 k.p.a. (vide pismo z dnia 9 sierpnia 2012 r., nr [...], pismo z dnia 18 lipca 2013 r., [...]). Powyższe nakazuje przyjąć, że zwłoka organu nie ma w ocenie Sądu charakteru rażącego w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Wskazać również należy, że Sądowi z urzędu znane są okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...]. Postępowania prowadzone w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 261, poz. 2603), są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło