I SAB/Wa 367/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Iwona Kosińska Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie daty początkowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do rozpatrzenia sprawy w części dotyczącej ustalenia daty początkowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...] oznaczonego jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 5 sierpnia 2015 r., uzupełnionym pismami z dnia 28 września 2015 r., 13 października 2015 r. oraz 28 czerwca 2016 r., K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe powodzenie postępowania przez Wojewodę [...] w przedmiocie ustalenia daty początkowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...] oznaczonego jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...] oraz "określenia celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste." Skarżąca wniosła o wyznaczenie dodatkowego terminu załatwienia sprawy, celem zakończenia merytorycznie postępowania, zobowiązanie do ustalenie przyczyn zwłoki oraz ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]lutego 2003 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. w [...] prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego przy ul. [...], oznaczonego jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. Wnioskiem z dnia 12 lipca 2013 r. K. wystąpiła o ustalenie, że od dnia przejęcia od P. użytkowania wieczystego ww. działki powinna płacić opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości 0,3 % ceny tej nieruchomości. Wojewoda zawiadomieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. przekazał Prezydentowi [...] ww. wniosek z dnia 12 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), powoływanej dalej "p.p.s.a." mającego zastosowanie w sprawie, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie, a tym samym zasadne jest zobowiązanie organu do rozpatrzenia sprawy w części dotyczącej ustalenia daty początkowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...] oznaczonego jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia z [...] lutego 2003 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...], oznaczonego jako działka nr [...], oraz odpłatne nabycie własności budynków i urządzeń usytuowanych na tym gruncie, przy czym w pkt IV ustalił opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntu poczynając od dnia 1 stycznia 2003 r. Aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2005 r. prawa rzeczowe do działki nr [...] zostały przeniesione przez P. na rzecz K. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. w części ustanawiającej opłatę roczną za rok 2003 r. (pkt IV decyzji) i nie stwierdził nieważności tej decyzji w pozostałym zakresie dotyczącym pkt IV decyzji. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2008 r. Skargę na decyzję z dnia [...] grudnia 2008 r. złożyła K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 213/09 oddalił skargę K. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stwierdzając nieważność części punktu IV decyzji organ nadzoru wydał w tym zakresie typowe rozstrzygnięcie kasacyjne. Rozstrzygnięcie merytoryczne dotyczące daty początkowej opłaty rocznej będzie przedmiotem odrębnego postępowania w trybie zwykłym (takie są skutki prawne każdej decyzji stwierdzającej nieważność decyzji, w tym wypadku części decyzji odnoszącej się do daty początkowej opłaty rocznej). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt I OSK 4/10 oddalił skargę kasacyjną K. od wyroku z dnia 29 lipca 2009 r. W dniu 7 stycznia 2011 r. Minister Infrastruktury przekazał Wojewodzie [...] akta administracyjne sprawy wraz z kserokopiami orzeczeń sądowych wydanymi w sprawie, zaś pismem z dnia 14 stycznia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] zwrócił akta do Urzędu [...] Biura Gospodarki Nieruchomościami, Wydział Nieruchomości Skarbu Państwa. Pismem z dnia 7 stycznia 2013 r. K. wniosła o zakończenie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia daty początkowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej przy ul. [...]. Zaznaczyła, że od wydania w dniu 19 października 2010 r. wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny postępowanie nie zostało zakończone. Jednocześnie wniosła o zastosowanie stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości 0,3 % ceny nieruchomości przeznaczonej na działalność charytatywną. Wskazała, że nie został w umowie określony cel, na jaki można korzystać z nieruchomości. W piśmie z dnia 12 lipca 2013 r. K. skierowała do Wojewody [...] wniosek o ustalenie, że od przejęcia od P. użytkowania wieczystego ww. nieruchomości opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego winna wynosić 0,3 % ceny nieruchomości. Ponadto wskazała, że nie został określony cel, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Zawiadomieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Wojewoda [...] przekazał Prezydentowi [...] ww. wniosek K. z dnia 12 lipca 2013 r. o ustalenie, że od przejęcia od P. użytkowania wieczystego ww. nieruchomości opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego winna wynosić 0,3 % ceny nieruchomości oraz o ustalenie celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Z powyższego wynika, że Wojewoda [...] co prawda przekazał Prezydentowi [...] wniosek skarżącej z dnia 12 lipca 2013 r. o ustalenie, że od przejęcia od P. użytkowania wieczystego ww. nieruchomości opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego winna wynosić 0,3 % ceny nieruchomości oraz ustalenie celu, na który nieruchomość została przekazana w użytkowanie wieczyste, jednakże w dalszym ciągu nie załatwił on sprawy i nadal pozostaje w zwłoce odnośnie ustalenia daty początkowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w [...] przy ul. [...], oznaczonego jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...]. Po prawomocnym rozstrzygnięciu o nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. w części ustanawiającej opłatę roczną za rok 2003 (pkt IV decyzji), do rozstrzygnięcia merytorycznego pozostała bowiem kwestia dotycząca właśnie daty początkowej opłaty rocznej, co ma nastąpić (jak wskazał w wyroku z dnia 29 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie) w odrębnym postępowaniu w trybie zwykłym. Pomimo upływu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. ustawowego terminu organ ten nie zakończył postępowania w tym przedmiocie i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego czy formalnego, co stanowi o zasadności niniejszej skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Załatwieniem sprawy w tym zakresie nie może być bowiem przekazanie wniosku z dnia 12 lipca 2013 r., który dotyczył tylko kwestii wysokości stawki. O załatwieniu sprawy (jeżeli Wojewoda uznaje się obecnie za niewłaściwy w przedmiocie ustalenia daty początkowej) nie może także świadczyć ww. pismo z dnia 14 stycznia 2011 r. zwracające akta do Urzędu [...]. Z tego względu Sąd zobowiązał Wojewodę [...] do rozpatrzenia sprawy w części dotyczącej ustalenia daty początkowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin dla załatwienia przedmiotowej sprawy jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie Wojewoda w dniu 7 stycznia 2011 r. otrzymał akta administracyjne wraz z orzeczeniami sądowymi zapadłymi w sprawie i w tym momencie rozpoczął bieg swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby Wojewoda podjął jakiekolwiek czynności w kwestii zakończenia postępowania (poza zwrotem akt). Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że przez ponad pięć lat organ przewlekle prowadził postępowanie, a przewlekłość ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres czasu działań ukierunkowanych na załatwienie sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Z uwagi na przekazanie przez Wojewodę do rozpoznania Prezydentowi [...] wniosku skarżącej z dnia 12 lipca 2013 r. o ustalenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w wysokości 0,3 % ceny tej nieruchomości oraz określenie celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste (zawiadomienie z dnia 19 sierpnia 2013 r.), Sąd oddalił skargę w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania co do rozpatrzenia wniosku o ustalenie celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Wskazać bowiem należy, że Wojewoda, przed wniesieniem przedmiotowej skargi na przewlekłość, przekazał sprawę organowi właściwemu, dlatego nie można zarzucić mu, że na dzień wniesienia skargi, przewlekle prowadził sprawę w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie celu, na który nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Odnośnie zaś zawartych w skardze wniosków o zobowiązanie do ustalenia przyczyn zwłoki oraz ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie Sąd stwierdził, że brak jest podstawy prawnej do takiego działania Sądu, dlatego Sąd oddalił skargę w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 wyroku.