I SAB/Wa 37/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Izabela Ostrowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi T. C. i Z. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku T. C. i Z. Z. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. "[...]" działka [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej T. C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz skarżącej Z. Z. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze z dnia [...] Z. Ż. i T. C. zaskarżyły bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. "[...]" na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zarzuciły organowi naruszenie art. 35 ust. 2 oraz 36 ust. 1 k.p.a. przez naruszenie terminów do załatwienia sprawy. Wniosły o: 1) zobowiązanie [...] do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia organowi, 2) stwierdzenie ,że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa, 3) zobowiązanie Prezydenta [...] do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, 4) zasądzenie kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy Skarżące w dniu [...] wystąpiły o oddanie w użytkowanie wieczyste działki nr [...], położonej na terenie [...] w [...] alternatywnie o wypłacenie odszkodowania na podstawie art. 7 ust 1 i art. 7 ust 5 dekretu z dnia 26.10.1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w związku z art. 214 i 215 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W pierwszej kolejności Prezydent [...] rozpoznał wniosek o oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste, wydając w dniu [...] decyzje odmowną, jednocześnie informując wnioskodawczynie pismem z dnia [...], iż wniosek alternatywny zostanie rozpoznany po uprawomocnieniu się powyższej decyzji. Na skutej rozpoznania odwołania skarżących od decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] utrzymało zaskarżone rozstrzygniecie w mocy, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 października 2012r.w sprawie sygn. akt I SA/Wa 840/12 oddalił skargę na powyższą decyzje organu drugiej instancji. W dniu [...] skarżące wezwały organ do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania, zaś w dniu [...] złożyli w trybie art. 37 kpa zażalenie na bezczynność Prezydenta [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...] wyznaczył Prezydentowi termin zakończenia postępowania do dnia [...]. Prezydent [...] pismem z dnia [...] poinformował pełnomocnika wnioskodawczyń o przyczynach niedotrzymania terminu wyznaczonego w trybie art. 35 kpa, jednocześnie jako datę prawdopodobnego zakończenia postępowania wskazując 30 kwietnia 2014r. Do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd oczekiwana decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem Skarżącej potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy , nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Sąd zauważa, że po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] zostało podjętych niewiele czynności zmierzających do wydania decyzji w sprawie. Dopiero na skutek wystosowania przez Skarżące zażalenia do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie Prezydent wyjaśnił stronie przyczyny zwłoki, wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy oraz przedsięwziął czynności zmierzające do jej rozpoznania. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nie nosi jednakże cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy nie miał, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miejsca. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika ponad wszelką wątpliwość, że zostały przez Organ przedsięwzięte czynności faktyczne zmierzające do rozpoznania wniosku złożonego przez Skarżące zarówno w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów jak też podejmowania czynności niezbędnych do jej zakończenia. Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta [...] czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę , że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.