I SAB/Wa 374/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2015 r. sprawy ze skargi J. D. i W. J. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku z dnia 21 sierpnia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz J. D. i W. J. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. J. D. i W. J. (Skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju (Minister) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 sierpnia 2014 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] w sprawie o sygn. [...] orzekającej o pozostawieniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] bez uwzględnienia. Skarżący wnieśli o : - stwierdzenie bezczynności Ministra w ww. postępowaniu, - zobowiązanie Ministra do wydania decyzji w terminie określonym przez Sąd nie dłuższym niż 2 miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych do organu, - stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym, - zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jednocześnie oświadczając, że nie wyraża zgody na rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Wyjaśnił, że zawiadomieniem z dnia 3 września 2014 r. Wojewoda [...] przekazał zgodnie z właściwością ww. wniosek złożony przez Skarżących oraz, B. G. i K.W. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...]. W dniu 18 marca 2015 r. do organu wpłynęło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r. organ wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] Urzędu [...] oraz Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] o nadesłanie akt własnościowych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Ponadto, pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r., organ działając na podstawie art. 36 kpa poinformował wnioskodawców, iż z uwagi na konieczność zebrania całości materiału dowodowego, przewiduje termin rozstrzygnięcia sprawy do dnia 31 sierpnia 2015 r. W dniu 15 kwietnia 2015 r. do organu wpłynęła skarga Skarżących. Pismem z dnia 6 maja 2015 r. organ zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o nadesłanie dokumentów potwierdzających następstwo prawne J. D., W. J., B. G., A. G. i K. W. po byłych właścicielach nieruchomości położonej przy ul. [...]. Organ podkreślił, że do chwili obecnej skarżący nie udokumentowali swojego następstwa prawnego po byłych właścicielach nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Dodał, że strony były powiadamiane o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku, a pisma przedkładane do wiadomości stron, kierowane do różnych instytucji, dają wyraz działaniom przedsięwziętym przez Ministra w celu zgromadzenia materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów oraz przewlekłe prowadzenie postępowania. Przed przystąpieniem do rozważań odnośnie zasadności skargi stwierdzić należy, że nie było przeszkód formalnych do rozpoznania skargi, gdyż przed jej wniesieniem skarżący wezwali Ministra w dniu 16 marca 2015 r. do usunięcia naruszenia prawa w prowadzonym przez niego postępowaniu. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, że ww. przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa, albo nie miało charakteru rażącego. Środki przewidziane w art. 149 p.p.s.a. nie mają na celu wyłącznie dyscyplinowania organów administracji, ale mają w szerszym zakresie zapobiegać opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłości postępowań administracyjnych. W sprawie rozpoznawanej przez sąd okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania wyroku nie została wydana decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] co uzasadniało wyznaczenie Ministrowi terminu na załatwienie sprawy. Jednocześnie uznać należało, że niezałatwienie sprawy do dnia wydania wyroku w sposób oczywisty stanowiło naruszenie przepisu art. 35 § 1 k.p.a. z którego wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Jednakże, Sąd doszedł do przekonania, że choć Minister nie dochował terminów przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, to zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wydając taką ocenę Sąd wziął pod uwagę zarówno datę złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji do organu (tj. 22 sierpień 2014 r.) oraz charakter sprawy (postępowanie dotyczące decyzji wydawanych na podstawie tzw. dekretu [....]), jak również przebieg prowadzonego przez organ postępowania. Jak wynika z akt sprawy organ podejmował czynności zmierzające do zgromadzenia całości materiału dowodowego, w oparciu o który należy zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. wydać rozstrzygnięcie w sprawie i ustalić, czy spełnione zostały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd wskazuje w tym miejscu, że organ rozpoczął działania zmierzające do załatwienia sprawy po otrzymaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa – co świadczy o skuteczności powyższej czynności. Odnosząc się do argumentu Ministra, iż nie zostało udokumentowane następstwo prawne wskazać należy, że okoliczność ta mogłaby ewentualnie uzasadniać zawieszenie postępowania i dopiero wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania mogłoby oznaczać, że organ nie pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego, sąd, doszedł do przekonania, że mimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, przewlekłe prowadzenie sprawy przez Ministra, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Ponadto oceniając stopień naruszenia prawa Sąd wziął pod uwagę okoliczność znaną Sądowi z urzędu, a dotyczącą prowadzenia dużej liczby tego rodzaju postępowań (jakkolwiek nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego), czyniącą praktycznie niemożliwym dotrzymanie ustawowych terminów jej zakończenia. Jednocześnie sąd uznał, że z uwag na charakter sprawy i konieczne do przeprowadzenia czynności, możliwe będzie rozstrzygnięcie jej w terminie dwóch miesięcy licząc od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem sądu. Wyznaczając ten termin Sąd miał na względzie realną możliwość załatwienia sprawy przez organ w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.