I SAB/Wa 38/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Tomasz Szmydt (spr.) po rozpoznaniu w trybie uroszczonym w dniu 14 marca 2016 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. P. S. pismem z [...] grudnia 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] polegającą na nie rozpoznaniu jego wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o ponowne rozpoznania sprawy zakończonej postanowieniem organu z dnia [...] listopada 2015 r. Jak wynika z akt sprawy, powyższym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. organ sprostował własne postanowienie z dnia [...] października 2015 r., którym po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] odmawiające wyjaśnienia wątpliwości strony co do treści decyzji. W dniu [...] grudnia 2015 r. do organu wpłynął wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydanym ww. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżący w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie wniosku o sprostowanie błędów pisarskich w orzeczeniu z dnia [...] października 2015 r. nr [...]. Skarżący podniósł, że od złożenia w dniu [...] listopada 2015 r. wniosku o sprostowanie błędów pisarskich w ww. postanowieniu z dnia [...] października 2015 r., organ nie wydał żadnej decyzji ani postanowienia w przedmiotowej sprawie. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z [...] grudnia 2015 r. skarżący wskazał, że organ pozostaje w bezczynności i notorycznie nie przestrzega terminów do załatwiania spraw, w jakich jest stroną. Podniósł, że w dniu [...] listopada 2015 r. wysłał do organu pisemny wniosek o sprostowanie błędów pisarskich w orzeczeniu z dnia [....] października 2015 r., który do dnia wniesienia skargi nie został rozpoznany. Z tego względu, skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny za nieprzestrzeganie terminów i naruszanie art. 35 i 36 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Gdyby jednak Sąd nie podzielił tego stanowiska organ wskazał, że w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2015 r. nie upłynął dwumiesięczny termin przewidziany przez art. 35 § 3 k.p.a. dla postępowań szczególnie skomplikowanych, a taki charakter ze względu na ilość składanych wniosków, konieczność ich dalszego uporządkowania i rejestracji oraz ustalenia osób z urzędu podlegających wyłączeniu w danej sprawie mają sprawy skarżącego. Organ wniósł o oddalenie wniosku o ukaranie grzywną, gdyż w istocie przedmiotem skargi, o której mowa we wniosku nie jest żadna merytoryczna sprawa administracyjna, lecz formalne rozstrzygnięcie o poprawności sprostowania dokonanego na wniosek skarżącego postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Na wstępie wskazać trzeba, że wniosek organu o odrzucenie skargi jest bezzasadny. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarga P. S. z dnia [...] grudnia 2015 r. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. mieści się w zakresie przedmiotowym art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", określającym właściwość sądów administracyjnych. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, bądź przewlekłości postępowania, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie. Jak wynika z akt niniejszej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu wniosku P. S. z dnia [...] listopada 2015 r. o sprostowanie błędów pisarskich w postanowieniu z dnia [...] października 2015 r., postanowieniem z [...] listopada 2015 r., nr [...] sprostowało w/w postanowienie z dnia [...] października 2015 r. W dniu [...] grudnia 2015 r. do organu wpłynął z kolei wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Bezspornym jest, że wniosek ten nie został przez organ rozpoznany do dnia wniesienia skargi do Sądu. Z tego względu, Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowadministracyjnym podkreśla się, iż nie każde naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Rażące naruszenie prawa musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia bezczynności. W doktrynie i orzecznictwie generalnie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy zachowanie organu (w tym przypadku bezczynność) następuje sprzecznie z niebudzącą wątpliwości normą prawną. Bezczynność będzie miała charakter rażący, jeżeli brak działania organu w sposób oczywisty pozbawiony jest jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (wyrok NSA z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I OSK 722/15). Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, w tym także terminów do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie przekroczenie przez organ terminu załatwienia wniosku skarżącego nie wynikało z celowego działania organu (unikania podejmowania rozstrzygnięcia), lecz wiązało się z postawą i działaniem skarżącego. Jak wynika z treści odpowiedzi na skargę (co Sądowi wiadome jest również z urzędu) skarżący składa do organu dziennie od kilku do kilkunastu pism, wniosków i żądań, które wymagają stosownego załatwienia zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami. Nie ulega wątpliwości, że składane przez skarżącego pisma wymagają analizy, dokładnego wyjaśnienia i zbadania, co wiąże się z dużym nakładem czasu i pracy. Tym samym w ocenie Sądu nie można uznać, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych przyczyn Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O oddaleniu skargi w pozostałym zakresie orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 2 sentencji). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.