I SAB/Wa 382/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-10
Skład orzekający: Joanna Skiba, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość po dacie prawomocności poprzedniego wyroku sądu administracyjnego w sprawie skargi na bezczynność, i czy ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Prezydent dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość po dacie prawomocności poprzedniego wyroku sądu administracyjnego, jednakże bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ organ nadal pozostaje związany terminem wyznaczonym w poprzednim prawomocnym wyroku sądu administracyjnego. Sąd zasądził od Prezydenta na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący B. M. złożył skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość, wskazując na wieloletnie opóźnienie w postępowaniu. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie art. 35 k.p.a. i art. 8 k.p.a. Prezydent w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że opóźnienie wynika ze złożoności spraw odszkodowawczych za nieruchomości objęte dekretami. Wskazał również na wcześniejsze postępowanie sądowe w tej samej sprawie.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. 3. Zasądzono od Prezydenta na rzecz B. M. kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2019 r. sprawy ze skargi B. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. stwierdza, że Prezydent [...] po dniu [...] listopada 2018 r. dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1- sentencja wyroku.
B. M. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w sprawie z wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], obecnie przy ul. [...], dawniej ozn. jako "[...]", zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do wydania decyzji kończącej postępowanie oraz o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika odpowiedzialnego za niezałatwienie sprawy w terminie. Ponadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że postępowanie zostało wszczęte przez J. M. wnioskiem z [...] lipca 1985 r. o przyznanie działki zamiennej za działkę "[...]". Pismem z [...] sierpnia 2015 r. organ poinformował wnioskodawczynię o wszczęciu postępowania w sprawie odszkodowania. Pismem z [...] lutego 2013 r. organ potwierdził, że prowadzi postępowanie od [...] lipca 1985 r. Skarżący podał, że pismem z [...] czerwca 2015 r. zwrócił się do organu o przekazanie informacji dotyczących czynności podjętych w sprawie. Do wniosku dołączył dokumenty uzasadniające jego interes prawny.
Pismem z [...] listopada 2015 r. wniósł zażalenie na bezczynność Prezydenta [...]. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi 3- miesięczny termin na podjęcie rozstrzygnięcia, od daty doręczenia postanowienia.
Skarżący zarzucił, że pomimo zobowiązania i wyznaczenia terminu załatwienia sprawy Prezydent nie wydał decyzji w sprawie, a termin wyznaczony przez Wojewodę [...] został znacznie przekroczony. Skarżący dodał, że organ odwlekając wydanie decyzji bez wskazania jakiegokolwiek terminu zakończenia postępowania rażąco naruszył art. 35 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zachodzi konieczność ustalenia daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych faktycznej możliwości władania nieruchomością. Wobec powyższego została sporządzona opinia geodezyjna. Pismami z [...] stycznia 2018 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego i do Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla [...] o nadesłanie koniecznych dla rozpoznania wniosku dokumentów i informacji. Pismem z [...] grudnia 2018 r. wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] o nadesłanie akt lokalizacyjnych. Prezydent wskazał, że akta dotyczące nieruchomości zostały przesłane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w związku ze skargą na bezczynność (sprawa o sygn. akt I SAB/Wa 118/18). Wyjaśnił, że opóźnienie w rozpatrywaniu sprawy jest spowodowane bardzo dużą ilością postępowań o przyznanie odszkodowania za nieruchomości objęte działaniem dekretu. Dodał, że waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Stosownie do art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiotem skargi skarżący uczynił przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], obecnie przy ul. [...] dawniej ozn. jako "[...]", zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] pod nr [...].
Zdaniem Sądu postępowania prowadzonego przez Prezydenta [...]
nie można było zakwalifikować - jak domagał się tego skarżący - jako przewlekłego lecz jako bezczynność. W sprawie nie wystąpiło bowiem nagromadzenie takich charakterystycznych dla stanu przewlekłości elementów jak: podejmowanie czynności dowodowych w znacznych odstępach czasu, wykonywanie czynności pozornych nieistotnych dla sprawy, prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie szerszym, niż limituje to przedmiot sprawy. W niniejszej sprawie organ przekroczył termin rozpoznania wniosku, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a., co skutkuje uznaniem, że Prezydent [...] jest bezczynny w rozpatrzeniu wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Do dnia orzekania przez Sąd organ nie rozpoznał wniosku.
Jednakże w sprawie dotyczącej odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zapadł już wyrok tutejszego Sądu z 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 118/18 ze skargi A. M. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wobec tego, mając na uwadze treść art. 153 p.p.s.a., Sąd nie mógł ponownie zobowiązać organu do rozpoznania wniosku w nowym terminie. Doprowadziłoby to do sytuacji, że w obrocie prawnym istniałyby różne orzeczenia w sprawie ze skargi na bezczynność tego samego organu, w tej samej sprawie i wyznaczające w zależności od tego kto złożył skargę różne terminy rozpoznania tego samego wniosku przez ten sam organ. Prowadziłoby to do sytuacji niemożności wykonania tych wyroków. Dlatego w części zobowiązującej do wydania aktu Sąd umorzył postępowanie, jako bezprzedmiotowe. Organ nadal będzie związany terminem wyznaczonym w wyroku z 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 118/18.
Sąd nie może również badać bezczynności i jej charakteru za okres do daty prawomocności wyżej wskazanego wyroku, tj. do 20 listopada 2018 r. Była ona bowiem przedmiotem oceny w tamtym postępowaniu. Natomiast ocena taka jest możliwa za okres po dacie prawomocności (por. wyrok NSA z 24 XI 2016 r., sygn. akt I OSK 1195/16, WSA w Warszawie z 4 X 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 210/18).
Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Oceniając charakter bezczynności Prezydenta [...] licząc od daty prawomocności wyroku w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 118/18, tj. od 20 listopada 2018 r. do daty orzekania Sąd uznał, że bezczynność organu, choć naganna nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można by mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy w badanym okresie jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja w sprawie, po wyżej wskazanej dacie nie wystąpiła. Odpis prawomocnego wyroku został przekazany do organu 12 grudnia 2018 r. Skarga wpłynęła do Sądu 5 grudnia 2018 r. Przy dokonywanej ocenie charakteru bezczynności (od wskazanej daty) Sąd miał na względzie zarówno niewielki upływ czasu, stopień skomplikowania sprawy oraz to, że organ nie był w posiadaniu całości akt administracyjnych sprawy. Podkreślenia wymaga, że Sąd podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 1 sentencji wydane zostało na podstawie art. 149 § 1 a) P.p.s.a., w pkt 2 na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a w pkt 3 na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty postępowania składają się wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło