I SAB/Wa 402/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Iwona Kosińska, , po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. N. na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 1999 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r., nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1961 r., nr [...], odmawiające przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr hip. [...], w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. N. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. N. (dalej jako "skarżący") pismem z dnia [...] września 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 1999 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1961 r. nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr hip. [...], w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności kwestionowanego orzeczenia został przekazany przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] pismem z dnia [...] marca 2021 r. i mimo upływu terminu do wydania decyzji, organ nadal nie załatwił sprawy. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie; stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Z akt sprawy wynika, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1961 r. zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził nieważność ww. decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej, co oznacza, że do rozpatrzenia pozostał wniosek z dnia [...] marca 1999 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] sierpnia 1961 r., w niniejszej sprawie w odniesieniu do części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że sprawa niniejsza została przekazana do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przez Ministra Pracy i Technologii pismem z dnia [...] marca 2021 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Kolegium wystąpiło do organu I instancji o przekazanie akt sprawy, pismem z dnia [...] czerwca 2021 r. zwróciło się do Wydziału Geodezji i Katastru [...] o przesłanie wypisu z rejestru gruntów i wyrysu z mapy ewidencyjnej dla przedmiotowej nieruchomości, a w dniu 14 lipca 2021 r. złożyło ponowny wniosek z dokładnym wyszczególnieniem działek ewidencyjnych. Do dnia złożenia odpowiedzi na skargę żądane dokumenty do Kolegium nie wpłynęły, a są one niezbędne do rozpatrzenia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi zatem wówczas, gdy organ, nie pozostając jednocześnie w formalnej bezczynności (nie naruszył terminów załatwienia sprawy), prowadzi postępowanie ponad niezbędny czas do jej załatwienia (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się niezbędną koncentracją w świetle art. 12 k.p.a. (zasada szybkości postępowania), względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłość postępowania obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1039/17, z 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 772/17, z 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3750/17 i z 13 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 809/16; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie ze skargi na bezczynność i przewlekłość organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Kolegium dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem do dnia wyrokowania nie rozpatrzyło wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanego orzeczenia administracyjnego z dnia [...] sierpnia 1961 r. przekazanego w dniu [...] marca 2021 r. przez Ministra Pracy i Technologii. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpatrzenie wniosku, jest termin jednego miesiąca od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zaznaczyć przy tym trzeba, że Sąd zobowiązując Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 1999 r. przywołał treść wniosku, który dotyczył stwierdzenia nieważności zarówno decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. jak i utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego z dnia [...] sierpnia 1961 r., jednakże wobec wyeliminowania z obrotu prawnego, jak wskazano wyżej, decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1961 r. do rozpatrzenia we wskazanym terminie pozostał wniosek w części odnoszącej się do stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] sierpnia 1961 r. w zakresie części działki nr [...]. Sąd uznał jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika natomiast z akt niniejszej sprawy, po otrzymaniu w dniu 23 marca 2021 r. przedmiotowego wniosku, Kolegium podejmowało działania w dniu 7 kwietnia 2021r., 2 czerwca 2021 r. i 14 lipca 2021 r. opisane wyżej, jednak nie doprowadziły one do zakończenia postępowania. Skarżący w dniu 15 września 2021 r. ponaglił Kolegium do wydania decyzji i w dniu [...] września 2021 r. (data wpływu do organu) wystąpił ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania. W tej sytuacji nie sposób uznać, aby postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności biorąc pod uwagę upływ czasu od daty otrzymania wniosku przez Kolegium do daty złożenia skargi, który nie jest znaczny. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.