I SAB/Wa 404/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Tomasz Wykowski WSA Piotr Przybysz (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2010 r., nr [....] – nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju w W. na rzecz skarżącego A. P. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Wa 404/14 UZASADNIENIE Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w G. decyzją z dnia [...] października 1963 r., nr [...], orzekło o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonych w G. przy ul. [...], zapisanych w księdze wieczystej Sądu Powiatowego w G. KW Nr [...], oznaczonych katastralnie jako parcele nr [...] o powierzchni [...], stanowiących własność A. P. A. P. jako spadkobierca właściciela wywłaszczonej nieruchomości A. P. wnioskiem z dnia 18 września 2009 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji Prezydium podnosząc, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w związku z art. 39 § 1 K.p.a., oraz art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Ponadto wnioskodawca podniósł, że kwestionowana decyzja wywłaszczeniowa została wydana na podstawie nieważnego zaświadczenia lokalizacyjnego z dnia [...] lutego 1953 r. Po rozpatrzeniu złożonego wniosku Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] października 1963 r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymując w całości zarzuty podniesione we wniosku inicjującym postępowanie nadzorcze. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku A. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił ww. decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urzędu Spraw Wewnętrznych w G. z dnia [...] października 1963 r., nr [...], i umorzył postępowanie nadzorcze. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzorczy wyjaśnił, że nie był organem właściwym w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a. do rozpatrzenia sprawy. Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2011 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. P., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 19, art. 65 oraz art. 105 K.p.a. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 870/11 uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. Sąd uznał, że organem właściwym do rozpatrzenia podania A. P. jest właściwy minister. Skargę kasacyjną od wyroku z 19 stycznia 2012 r. wniósł Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 1467/12. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem zostały zwrócone Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju w dniu 12 lutego 2014 r. Radca prawny M. W. działając w imieniu A. P. pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, a następnie pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi wskazując na to, że pismem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], powiadomił strony o prowadzonym ponownie postępowaniu i wskazał nowy termin załatwienia sprawy – 30 września 2014 r. W piśmie tym wskazano na potrzebę zweryfikowania przymiotu strony w odniesieniu do kilkudziesięciu osób. Minister Infrastruktury i Rozwoju przy piśmie procesowym z dnia 30 października 2014 r. (wpłynęło do Sądu w dniu 31 października 2014 r.) przekazał decyzję z [...] października 2014 r. nr [...] wydaną w wyniku rozpatrzenia wniosku A. P. o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Równocześnie Minister wniósł o umorzenie postępowania przed sądem administracyjnym wobec braku bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) kognicja sądu administracyjnego obejmuje między innymi kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwienia spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Należy zauważyć, że skarżący zarzuca Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju bezczynność w rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją. Ponadto skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a., ponieważ w dniu 28 kwietnia 2014 r. skarżący złożył do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., ale także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i 77 § 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie oznaczało to obowiązek podjęcia celowych działań zmierzających do rozpoznania bez zbędnej zwłoki wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy czym z przepisu art. 35 § 3 K.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym w terminie miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem zostały zwrócone Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju w dniu 12 lutego 2014 r. W związku z tym, po stronie organu powstał obowiązek załatwienia, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 K.p.a. W przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ powinien zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki oraz wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Minister Infrastruktury i Rozwoju ww. pismem z dnia 28 lipca 2014 r. powiadomił strony o prowadzonym ponownie postępowaniu i wskazał nowy termin załatwienia sprawy – 30 września 2014 r. Decyzja w sprawie została wydana w dniu [...] października 2014 r. Mając na uwadze, że w dacie wyrokowania Sądu organ nie pozostawał w bezczynności wydając w dniu [...] października 2014 r. stosowne rozstrzygnięcie, uznać należy, że wydanie rozstrzygnięcia zobowiązującego Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku o podjęcie postępowania stało się bezprzedmiotowe. Wobec powyższego należy rozważyć dopuszczalność umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Sąd podziela pogląd prawny wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, że "Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a." Należy zatem przyjąć, że wydanie aktu administracyjnego albo podjęcie przez organ stosownej czynności po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowego i nie uprawnia do wydania przez sąd postanowienia o umorzeniu postępowania, nie zachodzi bowiem bezprzedmiotowość postępowania "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W takiej sytuacji procesowej należy rozpoznać skargę merytorycznie, jakkolwiek nie będzie wówczas dopuszczalne zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., jest zatem również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz wymierzenie organowi grzywny. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania, i na tej podstawie, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a., jeżeli nie ma podstaw do odrzucenia albo oddalenia skargi bądź umorzenia postępowania sądowego. Nawiązując do powyższych rozważań stwierdzić należy, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie ze standardami wskazanymi w powołanych przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawanie przez organ w bezczynności. Zatem organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub wyznaczonym w myśl art. 36 § 1 K.p.a. Odnosząc powyższy pogląd prawny do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że w dacie wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność organu, tj. w dniu 24 czerwca 2014 r. (doręczona organowi w dniu 30 czerwca 2014 r.), organ nie wydał jeszcze rozstrzygnięcia w sprawie – pomimo przekroczenia ustawowego terminu rozpatrzenia sprawy i niewyznaczenia nowego terminu, co oznacza, że organ pozostawał wówczas w bezczynności – do dnia wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy, co nastąpiło w dniu 28 lipca 2014 r. Organ pozostawał w bezczynności również po upływie wyznaczonego terminu do załatwienia sprawy, to jest po dniu 30 września 2014 r. – do dnia wydania rozstrzygnięcia w sprawie, to jest do [...] października 2014 r. W konsekwencji zachodzi konieczność rozstrzygnięcia, czy bezczynność organu zaistniała w przedmiotowej sprawie miała cechy rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu - aczkolwiek naganna - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność należy mieć na uwadze, iż choć niewątpliwie organ przekroczył terminy ustawowe określone w K.p.a., to przekroczenie to nie jest znaczne. Z tego powodu Sąd uznał, iż działania organu nie cechuje tak poważny stopień naruszenia prawa, aby uzasadniał stwierdzenie, iż zaistniała bezczynność ma cechy rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.