I SAB/Wa 414/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.) WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi I. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia 27 stycznia 1948 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 1.000 (tysiąc) złotych płatną w terminie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej I. S. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 2 listopada 2010 r. I. S. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku następców prawnych byłych właścicieli nieruchomości [...] przy ul. [...] nr hip. [...], złożonego na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie art. 35 i 36 kpa przez przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy i wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji merytorycznej rozpoznającej ww. wniosek, w terminie jednego miesiąca od wydania wyroku. W skardze wskazano, że wniosek dekretowy z dnia 27 stycznia 1948 r. rozpoznano w części gruntu (KW nr hip.[...]) tj. do działek nr ew. [...] (pow. [...] m2), nr ew. [...] (pow. [...] m2), nr ew. [...] (pow. [...] m2). Co do reszty gruntu z nr hip. [...] wniosku nie rozpoznano, mimo zebrania całego materiału dowodowy. W dniu 12 października 2009 r. w Biurze Gospodarki Nieruchomościami złożono 4 egzemplarze mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem oraz wykaz zmian gruntowych. Projekt podziału wykonano w związku z wydzieleniem gruntu z KW nr hip. [...], co do którego wniosku dekretowego nie rozpoznano, za zgodą Urzędu [...]. Jednak do dnia złożenia skargi projektu podziału nie przesłano do organu właściwego do zatwierdzenia podziału. Strona dodała, że postanowieniem z dnia [...] ([...]), SKO w [...] zobowiązało Prezydenta [...] do rozstrzygnięcia sprawy w terminie do 30 września 2010 r. Do chwili obecnej decyzji nie wydano i nie podjęto żadnych działań w celu zakończenia postępowania. Skarżąca zarzuciła także, że nie była informowana o przyczynach zwłoki, pomimo że w świetle art. 36 kpa, organ ma taki obowiązek. Postępowanie administracyjne miało następujący przebieg: M. S., w dniu 27 stycznia 1948 r. złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej opisanego gruntu. Prezydent [...] orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] ([...]) odmówił przyznania prawa własności czasowej do ww. gruntu (z wyjątkiem gruntu pod budynkiem frontowym) i stwierdził, że wszystkie budynki na ww. terenie (z wyłączeniem budynku frontowego) przeszły na własność gminy [...]. Naczelnik [...] decyzją z dnia [...] ([...]) odmówił przyznania M.S. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] w [...] – budynek frontowy, wraz z przejęciem na własność Skarbu Państwa wszystkich budynków na tym gruncie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] ([...]) stwierdziło nieważność ww. decyzji z dnia [...], a decyzją z dnia [...] ([...]) stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego z dnia [...]. W piśmie z dnia 4 września 1998 r. A. D. i I.S. – następcy prawni M. S. wniosły o oddanie w użytkowanie wieczyste zabudowanej działki nr ew. [...] ([...] m2), niezabudowanej działki nr ew. [...] ([...] m2, bez KW) i [...] części zabudowanej działki nr ew. [...] ([...] m2). Prezydent [...] decyzjami z dnia [...] ([...]): ustanowił użytkowanie wieczyste gruntu: dz. nr ew. [...] (pow. [...] m2 podwórko); dz. nr ew. [...] (pow. [...] m2 - KW Nr [...] ) oraz do udziału [...] w części gruntu; dz. nr [...] (pow. [...] m2 KW Nr [...]) i odmówił ustanowienia użytkowania wieczystego co do udziału [...] części gruntu dz. nr [...] (pow. [...] m2). W piśmie z dnia 9 listopada 2006 r. strony wniosły o zakończenie postępowania odnośnie działki nr [...], na której znajduje się budynek użytkowany przez [...] oraz rozpoznanie wniosku co do pozostałej części gruntu o pow. [...] m2. W dniu 4 marca 2010 r. I. S. złożyła do SKO w [...], w trybie art. 37 § 2 kpa, zażalenie na niezałatwienie sprawy przez Prezydenta [...] w terminach z art. 35 kpa. SKO postanowieniem z dnia [...] ([...]) zobowiązało organ do rozpoznania wniosku do 30 września 2010 r. Decyzją z dnia [...] ([...]) Prezydent [...] zatwierdził podział nieruchomości (KW Nr [...]) działki nr ew. [...] (pow. [...] ha z obrębu [...], w [...] przy ul. [...] pod warunkiem zapewnienia wydzielanej działce nr [...] dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności gruntowej przejścia i przejazdu przez projektowaną działkę nr [...], w przypadku zbycia działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe Przedmiotem skargi I. S. złożonej – co wymaga podkreślenia - w dniu 5 listopada 2010 r. była bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku złożonego w ustawowym terminie, na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości [...] przy ul. [...] nr hip. [...] w nierozpoznanej dotychczas części. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.. Na wstępie przypomnieć trzeba, że uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny stosuje środki przewidziane w art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W szczególności zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonanie czynności albo uznanie uprawienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd ma obowiązek stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zaznaczyć przy tym należy, że w postępowaniu tego rodzaju sąd nie zajmuje stanowiska odnośnie merytorycznej treści rozstrzygnięcia, a jedynie ocenia, czy rozstrzygnięcie takie zostało bądź nie zostało wydane. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w zakreślonym prawem terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem wymaganego aktu lub podjęciem czynności. Celem wprowadzenia instytucji skargi na bezczynność była ochrona uprawnień jednostki do żądania od organu zachowania gwarantowanego jednostce przez przepis prawa. Skarga ta stanowi zatem narzędzie, przymuszające organ do podjęcia żądanego działania. W świetle powołanych kryteriów poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, co potwierdza przedstawiony przebieg postępowania administracyjnego, że Prezydent [...] do dnia wydania niniejszego wyroku pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu opisanego wyżej wniosku dekretowego w zakresie nieobjętym decyzjami z dnia [...] ustanawiającymi użytkowanie wieczyste gruntu nieruchomości [...] KW nr hip. [...] (o pow. [...] m2) co do dz. nr ew. [...] (pow. [...] m2 podwórko); dz. nr ew. [...] (pow. [...] m2 - KW Nr [...]) oraz do udziału [...] w części gruntu; dz. nr [...] (pow. [...] m2 KW Nr [...]) i odmawiającą ustanowienia użytkowania wieczystego co do udziału [...] części gruntu dz. nr [...] (pow. [...] m2). Pozostała część nieruchomości dekretowej obejmuje obecnie działki nr ew. [...] obr. [...]. Przystępując do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący wskazać należy, że rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. - jest stan, w którym bez wątpliwości można stwierdzić, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny i oczywisty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). W celu ustalenia, czy bezczynność organu nosi cechę rażącego naruszenia prawa, należy uwzględnić w pierwszej kolejności proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia. W świetle powyższych kryteriów Sąd uwzględnił, iż bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku dekretowego M. S. z dnia 27 stycznia 1948r. w pozostałym zakresie datuje się od daty uzyskania przymiotu ostateczności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] ([...]) stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] ([...]) odmawiającej przyznania M. S. prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości warszawskiej. Sąd miał przy tym na uwadze, że również po zobowiązaniu Prezydenta [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] do rozpoznania ww. wniosku w terminie 30 września 2010r. organ stosownej decyzji do chwili obecnej nie wydał. Jedynie w dniu 19 lutego 2014r. zatwierdził podział nieruchomości - działki ew. nr [...] (o pow.[...]) przy ul. [...] (pierwszy projekt podziału ww. działki został przygotowany i zaakceptowany przez Biuro Gospodarki Nieruchomościami w dniu [...], następny w dniu [...], a kolejny w dniu [...].). Z powyższego zestawienia wynika zatem, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób jednoznaczny i oczywisty, bowiem bezczynność organu pozostaje w rażącej sprzeczności z art. 35 kpa zakreślającym dla organu terminy do załatwienia sprawy administracyjnej. W konsekwencji Sąd wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę wysokości [...] zł uznając, że spełni ona wystarczająco represyjną i zarazem dyscyplinującą funkcję wobec tak znacznego przekroczenia terminów określonych w art. 35 kpa, jak i nieinformowania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 i 2 kpa. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 wyroku, zaś o kosztach postępowania sądowego w oparciu o art. 200 p.p.s.a.