I SAB/Wa 415/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. umarza postępowanie sądowe; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącej J. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] września 1986 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczoną nr hip. [...] o powierzchni [...] m2. J. S. reprezentowana przez radcę prawnego wniosła do Ministra Infrastruktury odwołanie z dnia [...] października 2010 r. Odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu II instancji w dniu [...] listopada 2010 r. W dniu [...] grudnia 2010 r. Minister Infrastruktury zawiadomił pełnomocnika strony, że rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe w terminie określonym w art. 35 k.p.a. z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, konieczność szczegółowej analizy stanu faktycznego oraz wnikliwej analizy prawnej. Powołując się na art. 36 § 1 k.p.a., organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia [...] lutego 2011 r. Pismem z dnia [...] października 2011 r. pełnomocnik strony wezwał Ministra Infrastruktury do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwieniu w terminie sprawy w przedmiocie odwołania od decyzji Wojewody [...]. Minister Infrastruktury pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. poinformował pełnomocnika strony, przepraszając za zwłokę, że z uwagi na trwającą analizę prawną rozstrzygnięcie sprawy nastąpi do dnia [...] lutego 2012 r. W aktach postępowania administracyjnego znajduje się notatka służbowa Naczelnika Wydziału [...] (oznaczona datą "2011.12"), w której wskazano, że w dniu [...] grudnia 2011 r. przekazano geodecie kopię mapy z oznaczonymi granicami nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] celem ustalenia przeznaczenia w/w nieruchomości w ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego z 1931 r. Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2012 r. Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej poinformował pełnomocnika strony, że zebrany został materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia. Wskazał na możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego. Jednocześnie Minister, przepraszając za zwłokę, wskazał, że nadal nie jest możliwe zakończenie przedmiotowego postępowania z uwagi na konieczność analizy prawnej zgromadzonego materiału dowodowego. Powołując art. 36 § 2 k.p.a. Minister wskazał przewidywany termin rozstrzygnięcia do dnia [...] kwietnia 2012 r. J. S., reprezentowana przez radcę prawnego, w dniu 21 sierpnia 2012 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w zakresie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...]. Pełnomocnik wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pełnomocnik zarzucił organowi naruszenie art. 36 § 1 w zw. z art. 35 § 1 i 3 oraz w zw. z art. 12 k.p.a. Podkreślił, że decyzja nie została do dnia wniesienia skargi wydana. W odpowiedzi z dnia 26 września 2012 r. na wskazaną wyżej skargę, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i nie wyraził zgody na rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Organ podniósł, że w toku rozpatrywania odwołania dokonano m.in. analizy geodezyjnej dotyczącej nieruchomości. W sprawie przygotowany został projekt rozstrzygnięcia. W dniu [...] października 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2010 r. Decyzja ta doręczona została pełnomocnikowi skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazania wymaga, że sprawa niniejsza, wobec braku zgody organu na rozpoznanie jej w trybie uproszczonym, rozpoznana została na rozprawie, zgodnie z art. 90 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Przy czym zaznaczyć trzeba, że oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Sąd stwierdza, że skarga w dniu jej wniesienia, tj. 27 sierpnia 2012 r. była zasadna, albowiem organ pozostawał wówczas w bezczynności. Od momentu wniesienia odwołania, a dokładniej jego wpływu do organu II instancji wraz z aktami sprawy, tj. od dnia [...] listopada 2010 r. do dnia wydania decyzji przez Ministra upłynęły prawie 2 lata. Jest zatem bezsporne, że sprawa nie została załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Ustalenia, co do pozostawania w bezczynności w momencie wniesienia skargi nie zmienia okoliczność, że pierwotnie organem właściwym do rozpoznania odwołania był Minister Infrastruktury, albowiem Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utworzone zostało, na mocy § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie utworzenia Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz. U. Nr 250, poz. 1503) w drodze przekształcenia dotychczasowego Ministerstwa Infrastruktury. Jednakże, w dniu [...] października 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2010 r. Organ rozpoznał zatem odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji i zakończył postępowanie. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem rozpoznanie odwołania poprzez wydanie decyzji administracyjnej oznacza, że organ na dzień wydania orzeczenia przez Sąd nie pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu tegoż odwołania. W sprawie zaistniały zatem podstawy uzasadniające umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że przepis art. 149 p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Wskazuje się, że również wówczas, gdy zachodzą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że taki akt został wydany przez organ po wniesieniu skargi, Sąd obowiązany jest orzec, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OSK 2443/12; orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stwierdza, że w sprawie tej Minister dopełniał czynności wymaganych przepisami prawa w zakresie zawiadomienia strony o przyczynach opóźnienia i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. W ocenie Sądu, choć organ pozostawał do dnia [...] października 2012 r. w bezczynności w związku z niezałatwieniem w terminie sprawy wynikłej z odwołania, to bezczynności tej nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparte zostało na przepisie art. 149 § 1 powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł, jak w punkcie 3 wyroku, na podstawie przepisu art. 200 powołanej ustawy.