I SAB/Wa 449/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. W. i J. B. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących K. W. i J. B. solidarnie kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. W. i J. B., pismem z dnia [...] marca 2015 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Skarżący zarzucili Prezydentowi W. rażące naruszenie art. 35 kpa, poprzez przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy oraz art. 37 § 2 kpa, poprzez niezakończenie postępowania w terminie wyznaczonym przez Wojewodę [...] i wnieśli o zobowiązanie Prezydenta do zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji merytorycznie rozpoznającej wniosek o odszkodowanie, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący zaznaczyli, że wniosek o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość złożony został w dniu [...] sierpnia 2013 r. i mimo wydania przez Wojewodę [...] postanowienia z dnia [...] września 2014 r., nr [...] uznającego zażalenie za uzasadnione i zobowiązującego Prezydenta do rozpoznania sprawy w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy, sprawa odszkodowania nie została załatwiona. Postanowienie Wojewody doręczone zostało Prezydentowi W. w dniu [...] września 2014 r. i mimo upływu wyznaczonego w nim terminu stosowna decyzja nie została wydana. Pełnomocnik skarżących nie został też poinformowany o przyczynach zaistniałej zwłoki, pomimo treści art. 36 kpa. W tej sytuacji skarga jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że przed organem prowadzone jest postępowanie o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.). Organ zaznaczył, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. wyznaczył Prezydentowi termin zakończenia postępowania do dnia [...] stycznia 2015 r. oraz że pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. pełnomocnik stron został poinformowany, iż zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do wydania decyzji merytorycznie kończącej postępowanie. Jednocześnie jako przewidywaną datę zakończenia postępowania wskazano dzień [...] września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się w przekazanych do Sądu aktach administracyjnych sprawy wskazuje, iż wniosek o odszkodowanie za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Urzędu W. w dniu [...] sierpnia 2013 r. Pierwsze czynności w sprawie mające na celu zgromadzenie koniecznego materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia, podjęte natomiast zostały przez organ dopiero w czerwcu 2015 r. Pismami z dnia [...] czerwca 2015 r. zwrócono się do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania. Pismem z tej samej daty poinformowano jednocześnie pełnomocnika skarżących o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 kpa oraz że decyzja wydana zostanie w terminie do dnia [...] września 2015 r. Jak wynika z analizy akt administracyjnych wcześniej organ nie podejmował jakichkolwiek działań w sprawie, mimo iż postanowieniem z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał zażalenie skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczył termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 4 miesiące od daty doręczenia postanowienia wraz z aktami sprawy. Odpis powyższego postanowienia wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu [...] września 2014 r. Mimo to pierwsze działania w sprawie – jak wyżej wskazano – podjęte zostały w czerwcu 2015 r., a więc niemal po upływie dwóch lat od dnia wystąpienia z wnioskiem o przyznanie odszkodowania i były to jedyne podjęte przez organ działania mające na celu wyjaśnienie sprawy i zgromadzenie stosownego materiału dowodowego. W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Nie ulega wątpliwości, że wskazany organ nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Jak wskazano czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były w istocie jedynie w czerwcu 2015 r. Nie można więc uznać, że organ na bieżąco interesował się sprawą, czy też, że działał w sprawie wnikliwie, szybko i bez zbędnej zwłoki. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że wobec podejmowania przez Prezydenta W. jedynie nielicznych czynności mających na celu zakończenie sprawy i podejmowania ich ze znacznym przekroczeniem terminów określonych w kpa, a także z uwagi na fakt, że postępowanie toczy się już prawie 2 lata, zaistniała w sprawie bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.