I SAB/Wa 452/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.B., K.B. i H.A. na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie wykupu nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. L.B., K.B. i H.A. pismem z dnia 10 września 2012 r., uzupełnionym pismem z dnia 6 listopada 2012 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 21 maja 2012 r., złożonego na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych, o wykup nieruchomości położonej przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] z obr [...]. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że pismem z dnia 12 maja 2011 r. zażądali wykonania zjazdu do nieruchomości, następnie pismem z 21 maja 2012 r. wystąpili o wykup nieruchomości. Z uwagi na brak reakcji ze strony Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad pismem z dnia 28 maja 2012 r. wystąpili do Wojewody [...] o wykup nieruchomości, który przekazał ich wniosek GDDKiA. W związku z brakiem reakcji ze strony organu pismem z dnia 1 sierpnia 2012 r. wezwali Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do usunięcia naruszenia prawa. Następnie z uwagi na lekceważenie przepisów k.p.a. oraz całkowite ich ignorowanie złożyli skargę na bezczynność GDDKiA, wnosząc jednocześnie o zobowiązanie organu do wydania decyzji/postanowienia w przedmiotowej sprawie wykupu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] oraz o wymierzenie grzywny. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na okoliczność, że skarżący podnoszą kwestię nierozpatrzenia wniosku o nabycie nieruchomości w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych, który nie jest rozpatrywany w trybie postępowania administracyjnego. Podniósł, że jest to roszczenie cywilnoprawne, którego w razie sporu strona może dochodzić przed sądem powszechnym. Załączając jednocześnie pismo z dnia 1 października 2012 r. nr [...] stanowiące odpowiedź na pismo skarżących z dnia 21 maja 2012 r. oraz ich wezwanie z dnia 1 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) powołana dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy, tj. w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie – ale mimo istnienia obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu. Aby zatem skutecznie wnieść skargę na bezczynność organu musi istnieć sprawa administracyjna zawisła przed tym organem, w której organ jest właściwy i zobowiązany do wydania jednego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący domagają się rozpoznania skargi na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w przedmiocie rozpoznania wniosku o nabycie nieruchomości w trybie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem jeżeli pod budowę drogi publicznej przejęta jest jedynie część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości. Zatem czynność prawna polegająca na nabyciu nieruchomości jest kategorią prawa cywilnego, która następuje przez zawarcie umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego. Z tego powodu sprawy dotyczące zawierania umów cywilnoprawnych nie mogą być załatwiane w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli zostają spełnione przesłanki z art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, a organ uchyla się od nabycia części nieruchomości, która nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, to skarżący mogą wystąpić na drogę postępowania cywilnego z roszczeniem o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o nabyciu tej części nieruchomości (por. wyrok NSA z 24 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1620/07, postanowienie NSA z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 584/07). W związku z powyższym jeżeli rozpatrzenie niniejszego wniosku jest możliwe tylko na drodze cywilnoprawnej, a żaden przepis prawa administracyjnego powszechnie obowiązującego nie stanowi podstawy materialnoprawnej dla wykonania żądania skarżących, to stwierdzić należy, że skoro organ nie ma podstaw prawnych do wydania aktu określonego w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 a p.p.s.a., to nie można zarzucić organowi, że pozostaje w bezczynności. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wniesiona w sprawie niniejszej skarga na bezczynność nie mieści się w żadnej z kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 1 pkt 1 -8 p.p.s.a. Nie podlega zatem ona kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie jest w istocie sprawą z zakresu administracji publicznej. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.