I SAB/Wa 456/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. K., A. P., A. Z., A. H., M. Z. i K. Z. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...], ozn. hip.[...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. odrzuca skargę K. Z.; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. K., A. P., A. Z., A. H. i M. Z. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. K., A. P., A. Z., A. H., M. Z. i K. Z. pismem z dnia [...] lipca 2017 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] listopada 2017 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul.[...], ozn. hip.[...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. W. Z., H. P., W. W. i K. W., jako spadkobiercy dotychczasowego właściciela W. W., złożyli w dniu [...] lipca 1948 r. w Zarządzie Miejskim w [...] wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy [...], ozn. hip.[...]. Prezydium Rady Narodowej w [...], po rozpoznaniu wniosku z dnia [...] lipca 1948 r., orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1953 r. nr [...] odmówiło przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] stycznia 1954 r. nr [...] utrzymało w mocy orzeczenie administracyjne z dnia [...] września 1953 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...]maja 2014 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1953 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2014 r. oraz stwierdził nieważność Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1953 r. E. K., A. P., M. Z., A. H. i A. Z. pismem z dnia [...] września 2016 r. zwrócili się do Prezydenta [...] o rozpoznanie wniosku dekretowego z dnia [...] lipca 1948 r. E. K., A. P., M. Z., A. H. i A. Z. pismem z dnia [...] września 2016 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie przez organ sprawy w terminie. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia przedmiotowej sprawy w ciągu trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na bezczynność skarżący wskazali, że Prezydent nie podjął żadnych działań zmierzających do wydania decyzji w sprawie. W związku z powyższym wnieśli o zobowiązanie Prezydenta do załatwienia przedmiotowej sprawy w terminie 2 miesięcy, oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i wskazał, że opóźnienie w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku spowodowane jest bardzo duża ilością prowadzonych postępowań oraz reorganizacją komórki prowadzącej tę sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W realiach przedmiotowej sprawy przed wniesieniem skargi skarżący skierowali do Wojewody [...] zażalenie z dnia [...] września 2016 r. Z treści zażalenia oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] wynika, że zażalenie wnieśli E. K., A. P., M. Z., A. H. i A. Z. Zażalenia nie wniosła skarżąca K. Z. W konsekwencji niewyczerpanie przez nią środka zaskarżenia przed wniesieniem skargi skutkuje niedopuszczalnością jej skargi i stanowi podstawę do jej odrzucenia. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanych przepisów, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. W niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] stycznia 1954 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1953 r. W konsekwencji do rozpoznania pozostał wniosek dekretowy z dnia [...] lipca 1948 r. Poza sporem jest bowiem to, że organ nie rozpoznał wniosku z dnia [...] lipca 1948 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości oraz nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc nadal pozostaje w zwłoce. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania i zdaniem Sądu, jest on rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2015 r. została doręczona Prezydentowi w dniu [...] kwietnia 2015 r. W dniu [...] marca 2016 r. wypłynęło do Prezydenta [...] pismo z Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa z informacją, że do Ministerstwa nie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r. Do pisma dołączono akta przedmiotowej nieruchomości. Prezydent pomimo otrzymania w dniu 16 marca 2016 r. akt administracyjnych sprawy nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia wniosku dekretowego. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak podejmowana działań ukierunkowanych na załatwienie sprawy przez tak długi okres czasu pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W punkcie 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm).