I SAB/Wa 459/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku postanawia odmówić adwokat M. M. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 lipca 2015 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 22 września 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała o tym, że pełnomocnikiem skarżącego został wyznaczony adwokat M. M. W dniu 1 października 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo, w którym skarżący oświadczył, że wypowiada pełnomocnictwo udzielone adwokatowi z urzędu w związku z przeprowadzoną w dniu 30 września 2015 r. rozmową telefoniczną z adwokatem. W dniu 29 października 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika z urzędu, w którym wniósł o przyznanie wynagrodzenia – kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz zwrotu poniesionych kosztów w wysokości 4,20 zł. Pełnomocnik oświadczył, że należne mu koszty zastępstwa prawnego nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Wskazał, że niezwłocznie po otrzymaniu postanowienia Sądu wystosował do skarżącego pismo z dnia 28 września 2015 r. z prośbą o kontakt. Ponadto, dwukrotnie przeglądał akta sprawy, co potwierdzają wpisy w aktach. Ustosunkowując się do oświadczenia skarżącego z dnia 1 października 2015 r. o wypowiedzeniu pełnomocnictwa pełnomocnik wyjaśnił, że w trakcie rozmowy telefonicznej poinformował skarżącego, że dopiero po spotkaniu z nim i doprecyzowaniu jego stanowiska w sprawie będzie mógł zająć stanowisko w sprawie. Pełnomocnik oświadczył, że udzielił pomocy prawnej skarżącemu i zapoznał się z aktami sprawy dlatego wniosek o przyznanie wynagrodzenia jest w pełni uzasadniony. Do wniosku dołączył kserokopię pisma z dnia 28 września 2015 r. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., powoływanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepis ten, w zakresie dotyczącym zasad przyznawania tego wynagrodzenia, nie zawiera uregulowania pełnego, lecz odsyła do zasad określonych, w przypadku adwokatów, w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 roku, poz. 461). Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801). W myśl § 2 ust. 1 tego rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego w sprawach, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści wskazanych przepisów wywodzi się, że przepisy te nie nakładają obowiązku uwzględnienia każdego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wniosek ten podlega ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach prawa pomocy i ich wpływu na sytuację procesową strony. Przyznanie takiego wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a., oznacza obciążenie Skarbu Państwa ciężarem finansowym z nim związanym. Stąd też, Sąd jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach przyznanego stronie prawa pomocy wynagrodzenie takie przysługuje jedynie za faktyczne i realne jej udzielenie. Samo zapoznanie się z aktami sprawy bez podjęcia dalszych czynności procesowych nie jest wystarczające dla uznania, że pomoc prawna z urzędu została stronie udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 22 dnia grudnia 2004 r. o sygn. akt OZ 720/04; postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r. o sygn. akt II FZ 515/07; postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010 r. o sygn. akt II FZ 143/10; postanowienie NSA z dnia 25 października 2011 r. o sygn. akt I OZ 790/11, postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r. o sygn. akt II OZ 214/12; wszystkie są opublikowane w internetowej bazie orzeczeń NSA). Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 września 2015 r. oraz w dniu 20 października 2015 r. adwokat M. M. przeglądała akta sprawy. W dniu 28 września 2015 r. wystosowała do skarżącego pismo z prośbą o kontakt, a w dniu 30 września 2015 r. przeprowadziła rozmowę telefoniczną podczas której poinformowała skarżącego, że dopiero po spotkaniu z nim i doprecyzowaniu jego stanowiska będzie mogła zająć stanowisko w sprawie. W złożonym w dniu 29 października 2015 r. wniosku o przyznanie wynagrodzenia adwokat M. M. podniosła, iż podjęła w sprawie czynności polegające na dwukrotnym zapoznaniu się z aktami sprawy, wystosowaniu pisma do skarżącego z prośbą o kontakt i skontaktowaniu się ze skarżącym, lecz z akt sprawy nie wynika, aby w sprawie pełnomocnik podejmował jakiekolwiek inne czynności. Ma to o tyle istotne znaczenie, że wskazane czynności miały wyłącznie charakter techniczny i trudno uznać, by nakład pracy z nimi związany był znaczny. Tym samym należy uznać, że w postępowaniu przed tut. Sądem pełnomocnik nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie stronie skarżącej pomocy prawnej. Za udzielenie takiej pomocy nie może być uznane samo przejrzenie akt sprawy, czy też telefoniczne i listowne skontaktowanie się ze skarżącym, w celu spotkania się i doprecyzowania stanowiska w sprawie, bez podjęcia jakichkolwiek dalszych czynności procesowych. Artykuł 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku - Prawo o adwokaturze (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 615) stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Tak więc wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 p.p.s.a. dotyczy tylko pomocy "udzielonej", przy czym musi to być pomoc faktycznie i realnie udzielona. W ocenie referendarza sądowego wskazane we wniosku czynności nie stanowią czynności świadczenia pomocy prawnej. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by pełnomocnik podjął w imieniu skarżącego jakiekolwiek czynności procesowe. W szczególności pełnomocnik nie złożył w imieniu skarżącego żadnego pisma procesowego, czy to pisma o popieraniu skargi, czy też skargi kasacyjnej, bądź opinii o braku podstaw do jej wniesienia. Pełnomocnik nie reprezentował również skarżącego na rozprawie. Podkreślić należy, że już po 8 dniach od wyznaczenia przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] na pełnomocnika skarżącego adwokat M. M. skarżący wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi. Uznano zatem, iż czynności podjęte przez pełnomocnika w niniejszej sprawie miały wyłącznie charakter techniczny i trudno uznać, by nakład pracy z nimi związany był znaczny. Tym samym stwierdzono, że pełnomocnik nie podjął czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie stronie skarżącej pomocy prawnej. Z powyższych względów, na podstawie art. art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.