I SAB/Wa 468/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Mirosław Gdesz WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] czerwca 1960 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego J. C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 22 lipca 2013 r. J. C., reprezentowany przez adw. W.M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1960 r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że Prezydium Rady Narodowej w W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] czerwca 1960 r. nr [...] odmówiło P. i J.C., J. i M. S., M. i J. B., B. K., S. O., W. P., E. N., F. G., S. i R. B. przyznania prawa własności czasowej go gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] Nr hip. [...]. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2011 r. J. C., spadkobierca P. i J. małż. C. wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1960 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesiło z urzędu postępowanie w sprawie powyższego wniosku, zobowiązując jednocześnie wnioskodawcę do wykazania spadkobierców S. i R. B., J. B., M. B., S.O., W. P., E.N., F. G., H. i J. S. oraz B. K. poprzez dołączenia postanowień sądu o nabyciu spadku po w/w osobach. Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J. C. wniósł skargę, po rozpoznaniu której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 635/12 uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. Akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu [...] października 2012 r. W związku z niezałatwieniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w terminie określonym w art. 35 k.p.a., przedmiotowego wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego J.C. pismem z dnia [...] marca 2013 r. wezwał Kolegium do usunięcia naruszenia prawa. Mając na uwadze dalszą bezczynność organu w sprawie wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyżej wskazaną skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., stwierdzając jednocześnie, że do chwili obecnej, mimo treści wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 635/12 oraz wezwania z dnia 5 marca 2013 r. Kolegium nie podjęło żadnej czynności w niniejszej sprawie, nie odpowiedziało także na niniejsze wezwanie. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Stwierdziło, że ze względu na złożenie przedmiotowej skargi na bezczynność oraz w związku z koniecznością przesłania akt do Sądu, nie jest w stanie podać terminu zakończenia sprawy ponieważ rozpoznanie wniosku jest możliwe jedynie w przypadku posiadania wszystkich akt. Podniosło, że decyzja w niniejszej sprawie może być wydana po ustaleniu wszystkich stron postępowania, zawiadomieniu ich o wszczęciu postępowania oraz zwrocie akt z WSA. Jednocześnie wyjaśniło, że przyczyną niezachowania ścisłego terminu wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a. jest nadmierne obciążenie SKO w W. wpływającymi sprawami, przez co sprawozdawcy nie są w stanie zachować wskazanych w kodeksie terminów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga jest uzasadniona. Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) powoływana dalej: "k.p.a.", zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po wpłynięciu w dniu [...] stycznia 2011 r. wniosku J. C. o stwierdzenie nieważności, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając wniosek z dnia [...] stycznia 2011 r., przekroczyło terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, Kolegium nie zakończyło postępowania. Zatem, mimo upływu ponad 2 lat, organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W toku tego postępowania organ postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., zawiesił przedmiotowe postępowanie, jednakże na skutek skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 635/12 uchylił powyższe rozstrzygnięcia. Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Kolegium poinformowało strony o postępach postępowania, przyczynach zwłoki, nie wskazując dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Zauważyć jednak należy, że organ uczynił to dopiero w reakcji na wniesioną skargę na bezczynność, co wynika z zestawienia jej daty – 1 sierpnia 2013 r. oraz daty pisma organu – 28 sierpnia 2013 r. Takimi działaniami organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zawarte w art. 12 k.p.a. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w bezczynności. Jak również Sąd miał na uwadze okres zawieszenia przedmiotowego postępowania o stwierdzenie nieważności oraz czas pozostawania akt niniejszej sprawy w Sądzie na skutek skargi w przedmiocie tegoż zawieszenia. Zatem nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania postanowiono na postawie art. 200 p.p.s.a.