I SAB/Wa 470/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-04

Skład orzekający: Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu w zakresie przeprowadzenia rokowań cywilnoprawnych dotyczących ustalenia odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie skargi na bezczynność?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w zakresie przeprowadzenia rokowań cywilnoprawnych dotyczących ustalenia odszkodowania za grunty przejęte pod drogi publiczne. Rzeczone rokowania, uregulowane w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny, co wyklucza ich kontrolę w trybie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie przystąpienia do rokowań w celu ustalenia odszkodowania za działki przejęte pod drogi publiczne na mocy decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi, wskazując na niedopełnienie obowiązku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa oraz wniesienie skargi po terminie. Sąd odrzucił skargę z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę. 2. Zwrócono skarżącym kwotę 100 zł tytułem wpisu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B., A. B., M. B., M. D. i J. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie przystąpienia do rokowań w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia 1. odrzucić skargę. 2. zwrócić z urzędu A. B., A. B., M. B., M. D. i J. M. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga A. B., A. B., M. B., M. D. i J. M. reprezentowanych przez radcę prawnego J. J. i adwokata J. P. na bezczynność Prezydenta W. Skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta W. do przystąpienia do rokowań w przedmiocie ustalenia odszkodowania za działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], położone w Dzielnicy W. przy ul. [...] w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia oraz prowadzenia rokowań i sporządzenia z nich protokołu. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że Prezydent W. decyzją z [...] września 2006 r., nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości w wyniku którego działki wymienione w decyzji zostały przejęte pod drogi publiczne. W następstwie powyższego wnioskodawcy zwrócili się do Urzędu Miasta W. w dniu [...] lutego 2011 r. o wypłatę odszkodowania. Uzyskali jednak odpowiedź, że do podjęcia rokowań niezbędne jest zabezpieczenie środków finansowych w budżecie. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że skarżący nie dopełnili obowiązku zapisanego w art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa jak również skarga wpłynęła po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jednak z innych przyczyn niż wskazane w jej treści. Zauważyć należy, że jednym z warunków dopuszczalności skargi jest spełnienie kryterium właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne, 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. inne niż wymienione w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4. 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że jak wynika z treści skargi A. B., A. B., M. B., M. D. i J. M. zarzucają Prezydentowi W. bezczynność w przedmiocie niepodjęcia i nieprzeprowadzenia rokowań co do wysokości odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. nr 102, poz. 651 ze zm.). W myśl powołanego przepisu za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, a które przeszły z mocy prawa na własność gminy, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem. Jeżeli jednak do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości. Stosownie do art. 129 ust. 5 ugn w przypadku takim decyzję o odszkodowaniu wydaje starosta. W orzecznictwie akcentuje się, że przepis art. 98 ust. 3 ugn przewiduje dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy z nich polega na uzgodnieniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego z właściwym organem wysokości odszkodowania, drugi z kolei na ustaleniu odszkodowania przez starostę w drodze decyzji administracyjnej. Z konstrukcji wskazanego przepisu wnioskować można, że obydwa tryby są odmienne, a zależność pomiędzy nimi sprowadza się jedynie do tego, że wszczęcie drugiego z nich jest możliwe jedynie wtedy, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lipca 2006 r. II SAB/Op 3/06, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt II SAB/Wr 16/10). Zaznaczyć również należy, że z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że pierwszy z trybów ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy ustalenie wysokości odszkodowania przez starostę następuje w trybie administracyjnym. W związku z powyższym obowiązek wypłaty odszkodowania może być zrealizowany w drodze czynności cywilnoprawnych lub (jeżeli do uzgodnienia nie dojdzie) w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1658/00, Lex nr 81734). Uzgodnienie polega na podjęciu działań zmierzających do ujednolicenia danej kwestii i może nastąpić jedynie w wyniku negocjacji podjętych przez obie strony stosunku prawnego. Podkreślenia wymaga to, iż istotną cechą uzgodnienia jest osiągnięcie porozumienia przez podmioty o równorzędnej pozycji prawnej z których żaden nie ma umocowania do podjęcia władczego rozstrzygnięcia. Same zaś negocjacje są instytucją prawa cywilnego, która została uregulowana w art. 72 Kodeksu cywilnego. Poprzedzają one zawarcie umowy, która jest czynnością cywilnoprawną. Stosownie do art. 72 Kodeksu cywilnego, do zawarcia umowy w wyniku negocjacji dochodzi, gdy strony dojdą do porozumienia co do postanowień objętych negocjacjami. Jednocześnie jednak zaznaczyć należy, iż negocjacje nie zawsze muszą kończyć się osiągnięciem porozumienia i w konsekwencji zawarciem umowy. Na wypadek właśnie takiej sytuacji, kiedy to strony uzgadniające wysokość odszkodowania nie dojdą do porozumienia i nie zostanie między nimi zawarta w tym zakresie umowa cywilnoprawna, ustawodawca w art. 98 ust. 3 ugn, przewidział tryb administracyjny ustalenia i wypłacenia odszkodowania. W świetle powyższych wyjaśnień stwierdzić należy, że skarga dotyczy bezczynności organu administracji publicznej (Prezydenta W.) w zakresie czynności cywilnoprawnej, a nie bezczynności w podjęciu aktu lub czynności administracyjnej, bowiem przeprowadzenia rokowań o których mowa w art. 98 ust. 3 ugn, nie można kwalifikować jako czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, które podlegają kontroli sądu administracyjnego. Skoro zatem skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., nie dotyczy żadnego z przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a P.p.s.a., a żaden z przepisów ustaw szczególnych nie przewiduje w tym zakresie kontroli sadów administracyjnych, uznać należało, że sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania w niniejszej sprawie, gdyż przedstawione przez skarżących zagadnienie ma charakter cywilnoprawny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło