I SAB/Wa 474/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Piotr Przybysz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz S. M. kwotę 210 (dwieście dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Wa 474/14 UZASADNIENIE Skarżący S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o podjęcie postępowania zawieszonego postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2012 r., znak [...] Bezczynność zarzucana organowi miała miejsce w ramach następującej sprawy. W wyniku wniosku z dnia 23 stycznia 1996 r. H. M., U. Z. i S. M. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w B. Kierownik Urzędu Rejonowego w B., decyzją z dnia [...] lipca 1996 r. nr [...] orzekł o zwrocie części wywłaszczonych działek, a co do innej części odmówił zwrotu, zaś Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] września 1996 r. nr [...] uchylił tę decyzję i orzekł co do istoty sprawy, a Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 18 listopada 1997 r. II SA/Łd 1554/96 uchylił decyzję Wojewody, a Wojewoda z kolei uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego. Na skutek zmiany przepisów sprawa została przekazana do rozpoznania Staroście B. Organ ten decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr [...], orzekł o zwrocie na rzecz H. M., U. Z. i S. M. działek o numerach – [...] oraz części działek [...], a odmówił zwrotu działek [...]. Wojewoda [...] utrzymał tę decyzję w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...]. Zarząd Miasta B. wniósł skargę na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2001 r. II SA/Łd 1322/00 oddalił tę skargę. Wnioskami z dnia 16 lipca 2009 r., dnia 14 października 2009 r., dnia 21 stycznia 2010 r. A. i M. D., Z. Z. i wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2009 r. R. T., K. T., K. i L. M., E. D., M. i A. W. i J. S. wystąpili o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie zwrotu, wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2001 r. oddalający skargę na te decyzje i powołując się na związanie oceną prawną wyrażoną w tym wyroku, wiążącą z mocy art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Skargę na decyzję Ministra wnieśli L. i K. M., A. i M. D., R. T., K. T., E. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1232/11, uznał skargę za uzasadnioną i uchylił ww. decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] lutego 2011 r. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku S. M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2000 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty B. z dnia [...] marca 2000 r. w części dotyczącej zwrotu wypłaconego odszkodowania. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie toczącej się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r. nie pozostanie bez wpływu na postępowanie prowadzone w sprawie z wniosku S. M.. Istnieją zatem – w ocenie Ministra – podstawy do zawieszenia postępowania zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej wniesionej przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wyrokiem z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2606/12, uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. S. M. i U. Z. pismem z dnia 17 maja 2014 r. wystąpili do Ministra Infrastruktury i Rozwoju o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując na fakt wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku z dnia 25 lutego 2014 r., a następnie – wobec bezczynności Ministra – pismem z dnia 15 lipca 2014 r. wezwali Ministra do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, po czym S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przywołaną na wstępie skargę na bezczynność. Minister Infrastruktury i Rozwoju w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi wskazując, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak [...], zostało podjęte postępowanie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) kognicja sądu administracyjnego obejmuje między innymi kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpatrując skargę na bezczynność sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a powołanej ustawy, oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Zatem skarga wniesiona w tym trybie jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwienia spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Należy zauważyć, że skarżący zarzuca Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju bezczynność w rozpatrzeniu wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Ponadto skarżący wyczerpał tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a., ponieważ w dniu 15 lipca 2014 r. wezwał Ministra do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, po czym w dniu 8 sierpnia 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przywołaną na wstępie skargę na bezczynność. Wskazać należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 K.p.a., ale także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Z art. 97 § 2 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony, gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie wskazują terminu wyrażonego w dniach, tygodniach lub w innych jednostkach czasu, dlatego należy uznać, że postępowanie powinno zostać podjęte bez zbędnej zwłoki po powzięciu przez organ wiedzy o ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania. Skarżący pismem z dnia 17 maja 2014 r. wystąpił do Ministra Infrastruktury i Rozwoju o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując na fakt wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku z dnia 25 lutego 2014 r. Skarga S. M. na bezczynność organu wpłynęła do Ministra Infrastruktury i Rozwoju w dniu [...] sierpnia 2014 r. Z tą samą datą zostało wydane postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju o podjęciu postępowania. Należy zatem rozważyć, czy w chwili wniesienia skargi na bezczynność organ był bezczynny. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że podjęcie zawieszonego postępowania zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a. w zw. z art. 101 § 1 k.p.a. wymaga nie tylko wydania postanowienia, ale również jego doręczenia stronie oraz pouczenia o możliwości zażalenia na nie w oparciu o art. 101 § 3 k.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2007 r., V SA/Wa 383/07). Oznacza to, że sam fakt wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania nie wystarcza do stwierdzenia, że postępowanie zostało podjęte. Postanowienie takie wywrze skutek prawny dopiero po doręczeniu stronie postanowienia wraz ze stosownym pouczeniem. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że Minister Infrastruktury i Rozwoju pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi na bezczynność, jednakże przestał pozostawać w tym stanie w wyniku wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania i doręczenia go stronom postępowania. W tym stanie rzeczy staje się bezprzedmiotowe zobowiązanie organu do podjęcia zawieszonego postępowania. W tym stanie rzeczy należy rozważyć dopuszczalność umorzenia postępowania przed sądem administracyjnym z powodu bezprzedmiotowości postępowania. Sąd podziela pogląd prawny wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, że "Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a." Odnosząc ten pogląd prawny do okoliczności rozpatrywanej sprawy należy uznać, że bezprzedmiotowość rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania organu do podjęcia zawieszonego postępowania – wobec wydania stosownego postanowienia przez organ – nie jest tożsama z bezprzedmiotowością postępowania sądowego i nie uprawnia do wydania przez sąd postanowienia o umorzeniu postępowania, nie zachodzi bowiem bezprzedmiotowość postępowania "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W takiej sytuacji procesowej należy rozpoznać skargę merytorycznie, jakkolwiek nie będzie wówczas dopuszczalne zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., jest zatem również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz wymierzenie organowi grzywny. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to sąd administracyjny, na podstawie okoliczności sprawy ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania, i na tej podstawie, stosownie do okoliczności sprawy, podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a., jeżeli nie ma podstaw do odrzucenia albo oddalenia skargi bądź umorzenia postępowania sądowego. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Oceniając tę okoliczność należy mieć na uwadze, iż niewątpliwie organ przekroczył terminy ustawowe określone w K.p.a., jednakże przekroczenie to nie jest znaczne. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a.