I SAB/Wa 480/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-27
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie za nieuzasadnione podwyższenia opłaty za użytkowanie wieczyste, jeśli skarżąca nie wykazała dowodami złożenia tego wniosku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że skarżąca Spółdzielnia nie wykazała wiarygodnymi dowodami złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Wobec braku dowodu złożenia wniosku, organ nie pozostaje w bezczynności w jego merytorycznym rozpatrzeniu.Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie nieuzasadnionego podwyższenia opłaty za użytkowanie wieczyste. Skarżąca twierdziła, że złożyła dwa wnioski w jednej kopercie, jednak Kolegium odnotowało wpływ tylko jednego. Spółdzielnia powołała się na notatkę pracownika i wpis w książce nadawczej jako dowód złożenia wniosku. Organ wniósł o oddalenie skargi, wskazując na wcześniejsze orzeczenie sądu dotyczące odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie za nieuzasadnione podwyższenia opłaty za użytkowanie wieczyste oddala skargę.
Spółdzielnia [...] w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie za nieuzasadnione podwyższenia opłaty za użytkowanie wieczyste działek nr [...] położonych w W. objętych wypowiedzeniem wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste z dnia [..] listopada 2010r. nr [...], dokonanym przez W.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Spółdzielnia w jednej kopercie przesłała listem poleconym do SKO w W. dwa wnioski. Jednemu wnioskowi nadano bieg, a co drugiego dotyczącego wypowiedzenia z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] Kolegium nie podjęło postępowania i wyjaśniło, że nie odnotowano wpływu tego wniosku. Na potwierdzenie faktu złożenia wniosku w terminie skarżący złożył notatkę pracownika Spółdzielni – J. K. zawierającą oświadczenie, że wnioski w stosunku do obu wypowiedzeń z dnia 17 listopada 2010r. zostały wysłane w jednej kopercie. Skarżący wskazał, że dowodem wysłania przesyłki jest adnotacja w pocztowej książce nadawczej Spółdzielni. Spółdzielnia wystosowała do Kolegium wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na które Kolegium odpowiedziało w piśmie z dnia 23 lipca 2014r., że na skutek oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na odmowę przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku zamknięta została droga do wydania orzeczenia co do istoty sprawy. Jednakże zdaniem skarżącego skoro Sąd w wyroku z dnia 6 lutego 2014r. sygn. akt I SA/Wa 1446/13 wskazał na brak uchybienia terminowi do złożenia wniosku, to SKO było i jest zobowiązane do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że Zarząd W. wypowiedzeniem z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] wypowiedział Spółdzielni [...] wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego ww działki. Wypowiedzenie zostało doręczone Spółdzielni dnia 13 grudnia 2010r. Dnia 28 marca 2013r. do Kolegium wpłynął wniosek Spółdzielni o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że podwyższenie opłaty za użytkowanie wieczyste przedmiotowego gruntu jest nieuzasadnione w zaproponowanej wysokości. Orzeczeniem z dnia [...] maja 2013r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło przywrócenia terminu, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2014r. sygn. akt I SA/Wa 1446/13 oddalił skargę Spółdzielni. W związku z powyższym zdaniem Kolegium brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy niniejszej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a ppsa.
Zgodnie zaś z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2013r.sygn. akt I OPS 12/13w sprawie z wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) można wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) samorządowego kolegium odwoławczego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) oraz w związku z art. 184 Konstytucji RP.
Stosownie do treści art. 35 § 1 Kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia.
W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w rozpatrzeniu wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona.
Szczegółowa regulacja dotycząca kwestii uiszczania tej opłaty i jej wysokości została zawarta w art. 71-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm.). Aktualizacji opłaty rocznej dokonuje się z urzędu lub na wniosek użytkownika wieczystego (art. 77 ust. 1 i ust. 3 u.g.n.). Dla dokonania aktualizacji opłaty rocznej wymagane jest złożenie, w imieniu właściciela przez organ reprezentujący Skarb Państwa lub gminę, pisemnego oświadczenia woli zawierającego wypowiedzenie dotychczasowej wysokości przedmiotowej opłaty oraz ofertę nowej jej wysokości (art. 78 ust. 1 u.g.n.). Jeżeli użytkownik wieczysty nie zakwestionuje wypowiedzenia, złożoną ofertę uznaje się za przyjętą, co kończy już na tym etapie procedurę aktualizacyjną.
W przypadku, gdy użytkownik wieczysty nie akceptuje otrzymanej oferty, może w terminie 30 dni złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego, właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 u.g.n.). Kolegium powinno dążyć do polubownego załatwienia sprawy w drodze ugody. Jeżeli do zawarcia takiej ugody nie dojdzie, kolegium wydaje orzeczenie o oddaleniu wniosku lub ustaleniu nowej wysokości opłaty rocznej (art. 79 ust. 3 u.g.n.). Od orzeczenia kolegium rozstrzygającego spór o wysokość omawianej opłaty nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Organ lub użytkownik wieczysty mogą natomiast wnieść od tego orzeczenia sprzeciw (art. 80 ust. 1 u.g.n.). Złożenie sprzeciwu wywołuje ten skutek, że orzeczenie traci moc, nawet wtedy, gdy sprzeciw odnosi się tylko do części orzeczenia kolegium (art. 80 ust. 3 u.g.n.). Wówczas odżywa złożony w trybie przewidzianym w art. 78 ust. 2 u.g.n. wniosek, który zastępuje pozew inicjujący postępowanie sądowe (art. 80 ust. 2 u.g.n.).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółdzielnia twierdzi, że z zachowaniem terminu ustawowego wysłała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przesyłką poleconą dwa wnioski dotyczące ustalenia, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu objęte wypowiedzeniem wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste z dnia [...] listopada 2010r. jest nieuzasadniona. Jeden wniosek dotyczący wypowiedzenia nr [...] został rozpatrzony, a co do drugiego nr [...] Kolegium nie podjęło żadnych działań twierdząc, że nie odnotowano wpływu takiego wniosku. Zdaniem Spółdzielni dowodem potwierdzającym wysłanie przedmiotowego wniosku jest adnotacja w pocztowej książce nadawczej . W ocenie Sądu ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii książki nadawczej nie sposób wyprowadzić wniosku, że w jednej przesyłce nadanej w dniu 10 stycznia 2011r. znajdowały się dwa wnioski. Widnieje w niej bowiem wpis "SKO (odwołanie)", a w dolnym lewym rogu "odwoł.u.w x 2 + KRS". Przede wszystkim określenie "odwołanie" jest w liczbie pojedynczej, a nie mnogiej, a wpis " x 2"może wskazywać na to, że do wniosku został załączony jego odpis, do czego obliguje treść przepisu art. 79 ust. 1 ugn, zgodnie z którym wniosek aktualizacyjny składa się do kolegium na piśmie w dwóch egzemplarzach. W świetle powyższego za niewiarygodne Sąd uznał również oświadczenia pracownika skarżącej Spółdzielni z dnia 28 marca 2013r. (znajdujące się w aktach) i z dnia 28 lutego 2013r.(załączone do skargi). W oświadczeniu z dnia 28 marca 2013r. J. K. twierdzi, że oba wnioski zostały sporządzone w styczniu 2011r. i wysłane do SKO w dniu 10 stycznia w jednej kopercie wraz z odpisem KRS, natomiast w oświadczeniu z dnia 28 lutego 2013r. J. K. twierdzi, że oba wnioski zostały sporządzone z datą 6 stycznia 2011r. i wysłane do SKO w jednej kopercie. Tymczasem w aktach sprawy znajdują się dwa wnioski: jeden z dnia 10 stycznia 2011r. (data wpływu do SKO 11 stycznia 2011r.) - rozpatrzony i drugi z datą 6 stycznia 2011r. (bez prezentaty). W tej sytuacji Sąd uznał, że brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego, że przedmiotowy wniosek został złożony, a przecież to zainteresowana strona, inicjująca postępowanie przed Kolegium winna dołożyć szczególnej staranności w trosce o własne interesy. W sytuacji zaś gdy nie dysponuje ona wiarygodnym dowodem potwierdzającym złożenie przedmiotowego wniosku, nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje zaniedbania na organ.
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w skardze jakoby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 lutego 2014r. sygn. akt I SA/Wa 1446/13 wskazał na brak uchybienia terminowi do złożenia wniosku, co w konsekwencji obligowało SKO do rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy wywołanej tym wnioskiem, należy zauważyć, że w uzasadnieniu wyroku brak jest takiego stwierdzenia. Sąd wskazał jedynie, że "koniecznym warunkiem wniosku o przywrócenie terminu jest przyznanie przez stronę, że do uchybienia terminu doszło i wykazanie, iż uchybienie nie nastąpiło z winy strony. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Spółdzielnia konsekwentnie twierdzi, że nie uchybiła terminowi do złożenia wniosku aktualizacyjnego, udowadniając zachowanie terminu. Niemożliwym było zatem rozpatrywanie merytoryczne tego wniosku. Kolegium prawidłowo zatem wskazało, że Spółdzielnia nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, gdyż strona w ogóle nie wykazała uchybienia terminu."
W świetle powyższego wobec uznania, że skarżąca Spółdzielnia nie wykazała by złożyła przedmiotowy wniosek aktualizacyjny brak było podstaw do uwzględnienia skargi i zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do jego merytorycznego rozpatrzenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło