I SAB/Wa 489/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Martyna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. W., A. W. i H. G. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz skarżącego A. W kwotę 2000 (dwa tysiące) złotych tytułem sumy pieniężnej; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Prezydenta . na rzecz A. W., A. W. i H. G. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. W., A. W. i H. G. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...]. W skardze zarzucono organowi przekroczenie terminów załatwienia sprawy, mimo że wielokrotnie był monitowany w sprawie załatwienia złożonego wniosku o odszkodowanie. Prezydent W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie podjęto szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta W. mająca mieć miejsce przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. dalej ugn), odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...]. Bezczynność organu zachodzi zaś wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności te będą miały natomiast znaczenie podczas oceny, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 dalej p.p.s.a.), czy też nie. Zgodnie natomiast z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez A. W. wniosek z dnia 4 sierpnia 2003 r. o przyznanie odszkodowania do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia, nie został przez organ ostatecznie rozpoznany. W czasie prowadzonego postępowania były wydawane decyzje, które były przedmiotem oceny przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ( wyroki z dnia 30 września 2003 r. sygn. akt I SA/Wa 1313/04 i z dnia 8 grudnia 2009 r sygn. akt I SA/Wa 1155/09). Po wydaniu wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r. jedynymi czynnościami w sprawie, jakie podejmował organ, było informowanie strony o nowych terminach zakończenia postępowania w sprawie. Ostatni termin wskazany przez organ to 31 sierpnia 2016 r. Analiza czynności podjętych w sprawie - zdaniem sądu- wskazuje, że wystąpiły przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 4 sierpnia 2003 r. o przyznanie odszkodowania. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia opisanego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, uznając go w realiach niniejszej sprawy za realny. Przystępując do oceny charakteru bezczynności organu należy uznać, że w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., a więc rażąco narusza prawo. Żadne bowiem okoliczności nie mogą usprawiedliwiać kilkunastoletniej zwłoki w jej załatwieniu. Tym bardziej gdy jest to efektem kilkuletniego zaniechania podejmowania przez organ jakichkolwiek efektywnych działań zmierzających do zakończenia postępowania. Zważyć wszak należy, że od momentu wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 8 grudnia 2009 r. zaprzestał podejmowania w sprawie jakichkolwiek działań, czynności ograniczając jedynie do informowania stron o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy. Taki sposób procedowania sprawy – bez zaistnienia jakichkolwiek obiektywnie zaistniałych przeszkód tłumaczących ten stan rzeczy - pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i 12 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W sytuacji uwzględnienia skargi Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a Przepis art. 154 § 6. p.p.s.a stanowi, że grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.. Zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w 2015 r. ( Dz. Urz.GUS.2016, poz.3 ) przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w 2015 r. wyniosło 4.121,41 ,- zł. W ocenie sądu orzekającego żądana przez skarżących suma w maksymalnej wysokości przewidzianej przez prawo jest wygórowana. Sąd miał na uwadze, że suma pieniężna o której mowa w art. 154 §7 p.p.s.a nie jest odszkodowaniem ponieważ sąd nie ustala czy i jaką szkodę w związku z bezczynnością organu strona poniosła. Realne zagrożenie sankcją ma na celu przede wszystkim zdyscyplinowanie organu i doprowadzenie do sprawnego i terminowego załatwiania wniosków stron postępowania. Sąd uznał, że dla organu orzekającego wymierzona suma pieniężna w kwocie [...] zł stanowi realna sankcję i przyczyni się do zdyscyplinowania organu w lepszej organizacji pracy, która pozwoli szybciej załatwiać sprawę i nie dopuszczać do przewlekłego prowadzenia sprawy. W tej sytuacji Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 7 i § 6 p.p.s.a jak w pkt. 3 wyroku. O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 5 sentencji wyroku na mocy art. 200 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżących kwotę 100,- zł uiszczonych kosztów sądowych