I SAB/Wa 490/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżących [...] solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sadowego. W skardze z dnia 20 sierpnia 2013 r. L. B., K. B. i H. A. zaskarżyli bezczynność Ministra Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej i przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tegoż Ministra z dnia [...] maja 2013r. Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014r. sprecyzowali , że skarga dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Zarzucili organowi naruszenie art. 35 k.p.a. przez naruszenie terminów do załatwienia sprawy. Wnieśli o ukaranie organu grzywną Jak wynika z akt sprawy Skarżący domagali się stwierdzenia przez organ nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2005r. stwierdzającej nabycie przez Skarb Państwa nieruchomości przeznaczonych pod budowę drogi ekspresowej [...], oraz o ustaleniu odszkodowania za te działki i złożeniu jej do depozytu sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2013r. Minister Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. Skarżący w dniu 5 czerwca wnieśli od tego rozstrzygnięcia odwołanie. Pismem z dnia 15 lipca 2013r. Minister zawiadomił o powyższym strony postępowania oraz wyznaczył 14 termin (tj. do dnia 7 sierpnia 2013r.) na złożenie dodatkowych wyjaśnień. W dniu 13 sierpnia 2013r. skarżący wezwali organ do wydania decyzji w sprawie , w dniu 20 sierpnia 2013 r. skierowali skargę do Sądu. Minister Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej wydał oczekiwaną decyzję w dniu [...] września 2013r. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku potwierdzenia zaistnienia bezczynności lub przewlekłości postępowania Sąd może z urzędu lub na wniosek strony orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu . Sąd zauważa, że w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że w zakresie wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącego. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłości prowadzonego postępowania podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku wydanym po zamknięciu rozprawy (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, LEX nr 1219576). Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz przebiegu postępowania po złożeniu przez skarżących odwołania prowadzi , zdaniem sądu , do wniosku , że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pozostawał bezczynny w zakresie przeprowadzenia postępowanie zmierzającego do rozpoznania złożonego przez skarżących odwołania. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy , nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że Minister Transportu , Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Sąd zauważa , że po złożeniu odwołania w dniu 5 czerwca 2013 r. organ nie podjął niezwłocznie czynności zmierzających do wydania decyzji w sprawie . Dopiero na skutek wystosowania przez Skarżących pisma z żądaniem załatwienia sprawy z dnia 13 sierpnia 2013r. i skargi do tutejszego sądu Minister wydał decyzję z dnia [...] września 2013 r. Powyższe zdeterminowało umorzenie przez Sąd postępowania w zakresie żądania zobowiązania organu do wydania decyzji, jako bezprzedmiotowego. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność Ministra jednoznacznie naganna – nie nosi jednakże cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki brak aktywności organu w rozpoznaniu sprawy nie miał , w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miejsca. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika , że po złożeniu przez skarżących w dniu 5 czerwca 213r. odwołania , pismem z dnia 15 lipca 2013r. Minister zawiadomił o powyższym strony postępowania oraz wyznaczył 14 termin - do dnia 7 sierpnia 2013r.- na złożenie dodatkowych wyjaśnień. Decyzja została wydana po upływie kolejnego miesiąca w dniu 3 września 2013 r. Sąd zauważa, że realia prowadzenia znacznej liczby analogicznych postępowań przez organ czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę , że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.