I SAB/Wa 492/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Maciejuk WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi B. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego B. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 29 sierpnia 2013r. B. M. złożył skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania , na podstawie art.215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] dawniej oznaczonej jako hip. [...]. Wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 1 miesiąca oraz o zasądzenie zwrotu kosztów. W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wniósł o jej oddalenie. Jak wynika z akt sprawy nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. jako [...], stanowiąca obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W dniu 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie ww. dekretu grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie przepisu art. 1 dekretu przeszedł na własność Gminy W. a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) stał się własnością Skarbu Państwa. Decyzjami Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. oraz Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Prezydent W., po rozpoznaniu w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., wniosku poprzedników prawnych [...] z dnia [...] maja 1949 r., odmówił ustalenia prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. jako [...], stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] Pismem z dnia 7 lutego 2013 r. B. M. zwrócił się o przyznanie za powyżej opisaną nieruchomość odszkodowania dla spadkobierców M. M. i I. P. . Analiza akt przedmiotowego postępowania wskazuje, iż organ I instancji podjął następujące czynności procesowe w ramach postępowania wyjaśniającego: - w dniu 20 maja 2013 r. wystąpił do Delegatury Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu W. z prośbą o udzielenie informacji na temat daty zabudowania przedmiotowej nieruchomości; - w dniu 22 maja 2013 r. zwrócono się do Archiwum Państwowego W. z prośbą o nadesłanie kopii Ogólnego Planu Zabudowania W. z roku 1931. Pismem z dnia 22 maja 2013 r. strona postępowania została poinformowana o dodatkowym terminie załatwienia sprawy do dnia 30 września 2013 r. ze względu na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o informacje na temat daty pozbawienia dawnych właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością. W wyniku złożenia przez B. M. w dniu 12 kwietnia 2013r. zażalenia na bezczynność organu I instancji , Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013r. uznał zażalenie za uzasadnione , stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa , oraz wyznaczył dodatkowy termin jej załatwienia do dnia 31 sierpnia 2013r. Po zwrocie akt administracyjnych do organu, do chwili złożenia skargi nie były podjęte żadne czynności w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, iż w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem skarżącego potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy , wskazać należy , że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Pierwsze czynności zmierzające do wydania decyzji organ podjął bowiem, jak wskazano powyżej, w dniu 20 maja 2013 r., a to na skutek wystosowania przez skarżącego zażalenia do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie, a tym samym po upływie ponad 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o odszkodowanie. Po zwrocie akt poinformował natomiast skarżącego , że oczekiwane dokumenty nie zostały nadesłane oraz wyznaczył nowy termin zakończenia sprawy do dnia 31 grudnia 2013r. Sąd uznał , że zaistniała w sprawie bezczynność aczkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy, od dnia wpłynięcia wniosku skarżącego, do dnia wyrokowania organ gromadził niezbędny do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Nie bez znaczenia jest również skomplikowany charakter niniejszej sprawy oraz fakt , że Prezydent miasta W. prowadzi dużą ilość analogicznych postępowań , gdzie wielokroć ich przedmiotem są wnioski złożone szereg lat wcześniej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.