I SAB/Wa 494/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Dariusz Pirogowicz Sędziowie: WSA Joanna Skiba (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 2 listopada 2015 r. o podjęcie zawieszonego postępowania – w terminie miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz T. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 3 sierpnia 2017 r. T. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...],ozn. hip. "[...]" nr rej. hip. [...]. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z 21 listopada 2013 r. T. S. wystąpił do Prezydenta [...] o ustalenie w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. przy ul. [...],ozn. hip. "[...]" hip. Nr [...]. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, inicjator postępowania wniósł 5 maja 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Wojewódzki sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 października 2014 r. sygn. akt I SAB/12 oddalił skargę, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 października 2015 r. sygn. akt I OSK 958/15 oddalił wniesioną od tego wyroku skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że T. S. wnioskiem z dnia 21 listopada 2013 r. zwrócił się do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za "nieruchomość [...]" położoną przy ul. [...] – w trybie art. 215 u.g.n. - w czasie, gdy toczyło się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...], zainicjowane również przez niego, postępowanie o stwierdzenie nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z [...] kwietnia 1975 r., którą to decyzją odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu ww. nieruchomości. Postępowanie to zakończyło się w dniu [...] kwietnia 2014 r., decyzją Kolegium (nr [...]) o stwierdzeniu nieważności ww. decyzji odmownej z 1975 r. Następstwem tego, Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], zawiesił postępowanie odszkodowawcze do czasu zakończenia się postępowania dotyczącego rozpoznania "wniosku dekretowego". Postanowienie to nie zostało zaskarżone w trybie instancji. Analizując opisany wyżej przebieg wydarzeń Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że wniesienie w dniu 5 maja 2014 r. przez T. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu jego wniosku z dnia 21 listopada 2013 r., tak jak i wydanie przez ten Sąd zaskarżonego wyroku, nastąpiło w momencie, gdy organ nie pozostawał w bezczynności. W dniu 2 listopada 2015 r. T. S. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania oraz ograniczył wniosek o przyznanie odszkodowania. Wobec dalszego braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, T. S. wniósł 29 marca 2017 r. do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenia za uzasadnione i wyznaczył termin na podjęcie rozstrzygnięcia wynoszący 2 miesiące od daty doręczenia postanowienia. Następnie wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazaną na wstępie skargę, żądając w niej: zobowiązania organu do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca, " przyznania od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł" oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przed Prezydentem toczy się postępowanie z wniosku o przyznanie własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości hipotecznej, złożonego w trybie art. 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Przedmiotem skargi T. S. jest bezczynność Prezydenta [...], polegająca na nierozpoznaniu rozpoznania jego wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...]. Ta zaś ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym przepisami procedury administracyjnej terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, czy innego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi także definicja bezczynności sformułowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Dla stwierdzenia bezczynności nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) jak również stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem praw (art. 149 § 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku strony z dnia 2 listopada 2015 r o podjęcie zawieszonego postępowania o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ul. [...]. Niesporna pozostaje bowiem okoliczność, że wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania nie został przezeń rozpoznany. Wpłynął on natomiast do organu 2 listopada 2015 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...]. Od tego momentu zatem rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 k.p.a., termin w jakim winien on być rozpoznany. Tym samym zainicjowane nim postępowania winno ulec zakończeniu najpóźniej 2 stycznia 2016 r. Tymczasem, do chwili obecnej Prezydent [...] nie podjął w tej kwestii rozstrzygnięcia. To zaś implikuje po stronie Sądu obowiązek wyznaczenia mu terminu załatwienia sprawy (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) oraz oceny charakteru zaistniałej zwłoki (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zatem jedynie w tym zakresie skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie bowiem z art. 134 §1 kpa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 p.p.s.a.) zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie (tak: Andrzej Kabat, Komentarz do art.134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, W K 2016). Przechodząc zaś do oceny charakteru zaistniałej zwłoki w załatwieniu powyższego wniosku stwierdzić należy, że ta w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo. Żadne bowiem okoliczności nie mogą usprawiedliwiać przeszło dwuletniej zwłoki w jego rozpoznaniu. Także prowadzenie postępowania o w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy ( Dz. u. z 1945 r. nr 50 poz. 279) nie uzasadnia zwłoki w załatwieniu tego wniosku. Ma on bowiem charakter procesowy i obowiązkiem organu było jego rozpoznanie. Taki sposób procedowania, pozostaje zatem w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania i stanowi o rażącym naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Mimo jednak kwalifikowanego charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej. Przewidziana w art. 154 § 7 p.p.s.a. suma pieniężna nie ma wyłącznie charakteru dyscyplinująco-represyjnego. Suma ta pełni bowiem również funkcję kompensacyjną, jako że jest zadośćuczynieniem dla skarżącego za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma szczególne znaczenie. Nie chodzi przy tym o naprawienie szkody, gdyż odszkodowanie zostało wprost przewidziane w art. 154 § 4 p.p.s.a. Zaś ocena, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy, zwłaszcza gdy organ dopuszcza się niewykonania wyroku sądu, pozostawiona została sądowi (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2017 r., I OSK 343/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena ta powinna uwzględniać wszystkie istotne okoliczności sprawy. Zdaniem sądu określona w art. 154 § 7 p.p.s.a. suma pieniężna powinna być zatem stosowana w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, gdyż z akt sprawy wynika, że wniosek o przyznanie odszkodowania został złożony, gdy toczyło się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...], zainicjowane również przez niego, postępowanie o stwierdzenie nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] nr [...] z [...] kwietnia 1975 r., którą to decyzją odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu ww. nieruchomości. Ponadto z odpowiedzi na skargę wynika, że ostatecznie nie zostało jeszcze zakończone postępowania dotyczące przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Zatem w tej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie zaś art. 151 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie 3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z klei na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania. | | | | | | | | | .