I SAB/Wa 511/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. C. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Rozwoju do rozpoznania wniosku W. C. z dnia 22 maja 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego W.C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] maja 2013 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 1981 r., nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] grudnia 1980 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości. Jak wynika z akt administracyjnych, W. C. wnioskiem z 22 maja 2013 r. wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją organu z [...] maja 2013 r., nr [...]. Wobec braku rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący reprezentowany przez brata – J. C. pismem z 22 lipca 2013 r. wezwał Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do usunięcia naruszenia prawa. W związku z dalszym brakiem działań ze strony organu, W. C. wystąpił do Sądu ze skargą na bezczynność, w której zaznaczył, że przekazanie całości akt archiwalnych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (niepozostawiając niezbędnych do zapewnienia prawidłowego toku postępowania kopii dokumentów), nie uzasadnia bezczynności organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie trybu z art. 37 § 1 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia w określonym terminie. W pierwszej kolejności zaznaczyć jednak należy, że wbrew stanowisku organu, skarga jest dopuszczalna. Pismem z 22 lipca 2013 r. W. C., reprezentowany przez brata – J. C., wezwał Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to zostało złożone bezpośrednio w siedzibie organu 22 lipca 2013 r. i stanowi załącznik do skargi. Przechodząc do oceny zasadność skargi podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpoznania wniosku z 22 maja 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przy czym z przepisu art. 35 § 1-3 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, przy czym w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od daty otrzymania odwołania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju (wcześniej Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej) nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż pismem z 5 sierpnia 2013 r. organ poinformował strony o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego, zapoznania się z dokumentacją już zgromadzoną w sprawie, jak również o przyczynach niedotrzymania terminu załatwienia sprawy oraz przewidywanym terminie jej rozstrzygnięcia, jednak działania te nie doprowadziły do wydania decyzji merytorycznej. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić zatem należy, że skarga na bezczynność Ministra jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; powoływana dalej jako "p.p.s.a."), Sąd uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy za wystarczający dla załatwienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd uznał termin jednego miesiąca. Okres ten jest uzasadniony w świetle art. 35 § 3 Kpa. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, że bezczynność organu, jakkolwiek naganna, nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 Kpa można uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., sygn. akt II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Tymczasem, jakkolwiek wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest rozpoznawany przez Ministra z pominięciem ustawowych terminów załatwienia sprawy, to faktem jest, iż przekazanie akt Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w związku z inną skargą W. C., o ile niewątpliwie nie zwalnia organu od zarzutu bezczynności (w przypadku biernego oczekiwania na zwrot dokumentacji), to jednak ma wpływ na długość prowadzonego postępowania (w niniejszej sprawie – trzy miesiące do czasu wniesienia skargi na bezczynność). Stąd okoliczność tę Sąd uwzględnił oceniając charakter naruszenia przez Ministra przepisów prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.