I SAB/Wa 519/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do rozpatrzenia wniosku Z. W. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...], ozn. hip. "[...]" dz. nr [...], rej. hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz J. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący J. W. pismem z 4 kwietnia 2016 r. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], pochodzącej z nieruchomości ozn. hip. jako "[...]" dz. nr [...], rej. hip. [...]. Skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, że postępowanie w sprawie dotyczącej rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ulicy [...] toczy się od 2014 r. (po uchyleniu decyzji Prezydenta przez organ II instancji) i jak dotychczas, mimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] postanowieniem z [...] marca 2015 r., nr [...] Prezydentowi dodatkowego terminu załatwienia sprawy, nie zostało zakończone. Skarżący wyjaśnił, że Prezydent poinformował go, że z uwagi na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie w terminie określonym w art. 35 kpa oraz, że sprawa zostanie załatwiona do 30 czerwca 2015 r. Skarżący wskazał, że wyczerpał tryb postępowania przewidziany w art. 37 § 1 kpa, składając w dniu 4 lutego 2015 r. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wyjaśnił, że wniosek o ukaranie organu wysoką grzywną, spowodowany jest długotrwałym oczekiwaniem na rozstrzygnięcie sprawy oraz brakiem informacji o przyczynach przedłużającego się postępowania. Prezydent W. o nowym terminie rozpoznania sprawy tj. 30 czerwca 2015 r. poinformował go dopiero po złożeniu złożenia do Wojewody. Skarżący podał, że jego sprawa była już dwa razy przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokami w sprawach o sygn. akt SAB/Wa 56/12 i sygn. akt I SA/Wa 196/14 wskazywał organowi nieprawidłowości. Skarżący przedstawił przebieg postępowania od daty założenia wniosku z 2 kwietnia 1990 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Prezydent wyjaśnił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Przed Prezydentem prowadzone jest postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. nr [...] rej. hip. [...], na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015r., poz. 1744 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. W celu ustalenia powyższego pismami z 9 maja 2016 r. wystąpiono do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] oraz do Zarządu dróg Miejskich w W. Pismem z 9 maja 2016 r. strona została poinformowana o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1) i 3) oraz § 1a ppsa sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do przepisu art. 149 § 2 ppsa sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 kpa.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 ppsa. (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony, przez zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Przenosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1) ppsa tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Bezsporne jest, że Prezydent do dnia wyrokowania nie rozpoznał sprawy. Wniosek o odszkodowanie został złożony przez Z. W. 2 kwietnia 1990 r. Wprawdzie wcześniej organ wydawał decyzje, jednakże były one uchylane przez organ odwoławczy. Wyrokiem z 12 kwietnia 2012 r. w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 56/12 tutejszy Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku Z. W. o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Następnie wyrokiem z 28 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 196/14 wymierzył Prezydentowi grzywnę za niewykonanie wyroku z 12 kwietnia 2012 r. Decyzją z [...] sierpnia 2014 r., nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z [...] maja 2014 r., nr [...] o odmowie ustalenia odszkodowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Akta sprawy zostały zwrócone przez Wojewodę do organu I instancji 24 września 2014 r. Od daty zwrotu akt Prezydent nie podjął żadnej czynności w sprawie. Dopiero po złożeniu przez skarżącego zażalenia na bezczynność, Prezydent pismem z 13 marca 2015 r. poinformował skarżącego o przewidywanym terminie wydania decyzji – 30 czerwca 2015 r., wyjaśniając jednocześnie, że duża ilość spraw z zakresu odszkodowań uniemożliwia rozpoznanie wniosku w terminie. Również żadne czynności w sprawie nie zostały przez organ podjęte po wydaniu przez Wojewodę [...] postanowienia z [...] marca 2015 r., uznającego zażalenie za uzasadnione. Prezydent nie dochował również terminu wskazanego w postanowieniu Wojewody. Dopiero na skutek wniesionej skargi na bezczynność organ pismami z 9 maja 2016 r. wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] oraz do Zarządu dróg Miejskich w W. o nadesłanie dokumentów i informacji wskazanych w pismach oraz poinformował skarżącego o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania - do 30 września 2016 r. Z przyczyn wyżej wskazanych nie ulega wątpliwości, że postępowanie Prezydenta pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości wyrażoną w art. 12 kpa. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Zdaniem Sądu taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Organ od daty zwrotu akt przez Wojewodę, w związku z wydaniem decyzji z [...] sierpnia 2014 r., tj. przez ponad dwa lata nie podejmuje czynności w sprawie. Jedynie dwie czynności były podjęte dopiero w maju 2016 r. i to na skutek złożonej skargi. Wniosek o odszkodowanie został złożony w 1990 r. przez poprzedniczkę prawną skarżącego. Tak długi okres czasu jest wystarczający na rozpoznanie wniosku, nawet gdy sprawa ma historyczny charakter i wymaga zgromadzenia szeregu dokumentów. Organ od 2014 r. jedynie dwukrotnie wskazał terminy zakończenia postępowania, jednakże na skutek zażalenia skarżącego i złożonej skargi. Jak wyżej wskazano stopień naruszenia prawa powstały w związku z brakiem działań organu w sprawie od września 2014 r. uzasadnia uznanie, że bezczynność, której dopuścił się organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ rażąco naruszył przepisy art. 8, 12, 35 § 3, 36 kpa. Ponadto uwzględniając powyższe Sąd wymierzył organowi grzywnę. Za najbardziej adekwatną, a jednocześnie mieszczącą się w granicach określonych przepisem art. 154 § 6 ppsa wysokość grzywny, Sąd uznał kwotę jednego tysiąca złotych. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) i pkt 3), § 1a i § 2 ppsa orzekł jak w punkcie 1, 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.