I SAB/Wa 53/10

W IMIENIU RZYCZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku K.P. z dnia [...] grudnia 1990 r. o ustanowienie użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w W., ozn. jako działka nr [...] - w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej K.P. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. K.P., reprezentowana przez adw. R.N., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta W., który nie rozpoznał wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 1990 r., ponowionego pismem z dnia [...] września 2000 r., o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], działka nr [...]. W uzasadnieniu skargi K.P. podniosła zarzut, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [....] grudnia 2003 r., nr [...] wyznaczyło Prezydentowi W. dodatkowy termin – do dnia 31 stycznia 2004 r. – do załatwienia podania dotyczącego ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do w/w nieruchomości. Mimo upływu wyznaczonego terminu Prezydent dotychczas nie rozpoznał merytorycznie przedmiotowego wniosku. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. poinformował, iż nieruchomość ozn. nr hip. [...], przy ul. [...] znajduje się we władaniu Okręgowego Zarządu [...] Polskiego Związku Działkowców. Zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419 ze zm.) – zasadne roszczenia osoby trzeciej do nieruchomości zajętej przez rodzinny ogród działkowy podlegają zaspokojeniu wyłącznie poprzez wypłatę odszkodowania lub zapewnienie nieruchomości zamiennej. Organ wyjaśnił ponadto, że nie dysponuje obecnie dokumentami potwierdzającymi, że nieruchomość położona w rejonie ulic [...] i [...], znajdująca się we władaniu PZD, jest rodzinnym ogrodem działkowym w rozumieniu art. 6 cyt. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Prezydent W. poinformował, iż dopiero po otrzymaniu od Okręgowego Zarządu [...] PZD stosownych wyjaśnień, ewentualnie dokumentów, zostaną podjęte dalsze czynności w celu rozpoznania wniosku dekretowego. Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] marca 1949 r. N. i B. O. złożyli wniosek o przyznanie w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], działka nr [...], nr hip. [...]. Następnie K.P., następca prawny N. i. B. O. (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] kwietnia 1992 r., sygn. akt. [...]) pismem z dnia [...] grudnia 1990 r. wniosła o zwrot działki nr [...] przy ul. [...] przejętej przez ówczesny Zarząd Nieruchomości Miejskich i przyznanie jej utraconego prawa własności, ewentualnie o uzyskanie działki zastępczej lub odszkodowanie. Wniosek z dnia [...] grudnia 1990 r. został ponowiony pismem skarżącej z dnia [...] września 2000 r., w którym K.P. zwróciła się o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie podania dotyczącego przyznania prawa wieczystej dzierżawy do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], złożonego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Wezwaniem z dnia [...] października 2000 r. K.P. została zobowiązana do dostarczenia organowi I instancji postanowienia sądu o nabyciu praw do spadku po B. i. N. małż. O. Powyższy dokument skarżąca przedstawiła w dniu [...] listopada 2000 r. Pismem z dnia [...] września 2002 r. pełnomocnik K.P. – adw. R.N., zwrócił się do Urzędu Gminy W. Wydział Geodezji i Nieruchomości o niezwłoczne rozpoznanie wniosku o przyznanie K.P. użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], działka nr [...] o pow. [...] m². Jako, że sprawa nie została rozpatrzona, strona pismem z dnia [...] marca 2003 r. wniosła – w trybie art. 37 Kpa – zażalenie na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie wraz z prośbą o wyznaczenie terminu do jej załatwienia. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało zażalenie za uzasadnione i zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania sprawy w terminie do dnia 31 stycznia 2004 r. W związku z powyższym Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 1949 r. złożonego przez B. i N. O. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [...] (ob. [...]), działka nr [...], nr hip. [...], do czasu uchwalenia przez Radę Miasta W. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego w/w nieruchomość. Po rozpoznaniu odwołania K.P., działającej przez pełnomocnika adw. R.N., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uchyliło postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2004 r. i umorzyło postępowanie w przedmiocie zawieszenia. Skargę na w/w rozstrzygnięcie organu II instancji wniósł Prezydent W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2004 r., sygn. akt I SA/Wa 1002/04 odrzucił skargę organu administracji publicznej, zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 czerwca 2005 r., sygn. akt OSK 1555/04 oddalił skargę kasacyjną Prezydenta W. od w/w orzeczenia. W związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego postanowienia Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2004 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego, organ I instancji pismem z dnia [...] września 2005 r. wystąpił do Naczelnika Wydziału Planowania Miejskiego Biura Naczelnego Architekta Miasta z prośbą o wydanie opinii urbanistycznej dotyczącej sposobu korzystania z nieruchomości ozn. nr hip. [...] przy ul. [...]. Następnie pismem z dnia [...] września 2005 r. organ zwrócił się do Wojewódzkiego Zarządu Pracowniczych Ogrodów Działkowych z zapytaniem "jakie naniesienia znajdują się na przedmiotowym gruncie oraz kiedy, przez kogo i z czyich środków zostały wykonane". Prośba o udzielenie w/w informacji została ponowiona w dniu [...] października 2006 r. w piśmie skierowanym do Okręgowego Zarządu [...] Polskiego Związku Działkowców. W związku z dalszym nierozpoznaniem wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego K.P., działająca przez pełnomocnika, wniosła kolejne zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (pismo z dnia [...] września 2006 r.) oraz wezwania do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia [...] listopada 2006 r., z dnia [...] maja 2008 r. oraz z dnia [...] czerwca 2008 r.). W międzyczasie Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] zatwierdził projekt podziału działki nr [...] – w celu wydzielenia gruntu pochodzącego z d. nieruchomości hip. nr [...]. Z uzasadnienia wynika, że przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta żadnym obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w projekcie planu teren ten przeznaczony jest pod ogrody działkowe oraz zieleń parkową urządzoną o funkcji rekreacyjnej. Mając na uwadze powyższe Kierownik Działu Pierwszego Nieruchomości Dekretowych W. w Wydziale Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. zwrócił się do adw. R.N. z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej ewentualnego sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Po ostatecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa (pismo z dnia [...] czerwca 2008 r.) K.P., działająca przez adw. R.N., w dniu [...] marca 2010 r. (data prezentaty) wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność organu wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz prośbą o wydanie w trybie art. 155 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowienia sygnalizacyjnego, informującego o stwierdzonych w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeniach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w drodze decyzji wynika z art. 104 § 1 Kpa, który to przepis stanowi, iż organ administracji publicznej załatwia sprawy przez wydanie decyzji. Terminy załatwienia sprawy w formie decyzji określa przepis art. 35 § 3 Kpa. Z treści powołanego przepisu prawa wynika jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Z akt sprawy nie wynika, aby Prezydent W. wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Do takiego samego wniosku doszło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., które uznało, że Prezydent uchybił terminowi do załatwienia sprawy i wyznaczyło mu dodatkowy termin do jej załatwienia – do dnia 31 stycznia 2004 r. Tak więc Prezydent W. miał obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniosku dekretowego w podanym wyżej terminie. Jeżeli nie mógł go rozpoznać to powinien zawiadomić stronę podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Art. 12 Kpa wyraźnie stanowi, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W niniejszej sprawie Prezydent nie działał w taki sposób, nie dołożył należytych starań aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i sprawę szybko załatwić – wszystkie czynności były podejmowane ze zwłoką, o czym w sposób nie budzący wątpliwości świadczą daty pism wysyłanych z urzędu. Takie postępowanie Prezydenta W. świadczy o tym, że pozostaje on w zwłoce w załatwieniu sprawy z wniosku K.P. o ustanowienie użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] (ob. [...]) w W. Zwłoka w wydaniu decyzji została bowiem wyłącznie zawiniona przez organ, który nie działał w sprawie szybko – podejmował czynności z dużym opóźnieniem nie dokładając tym samym należytych starań, aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny i prawny oraz załatwić sprawę. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę uwzględnił, opierając swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 149 p.p.s.a. Zaznaczenia wymaga fakt, że sprawa ze skargi K.P. rozpoznana została w trybie uproszczonym – w myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jako, że przedmiotowy wniosek został zawarty w skardze na bezczynność organu, która to skarga została skierowana do WSA w Warszawie za pośrednictwem Prezydenta W., który następnie pismem z dnia [...] lutego 2010 r. przesłał ją do WSA w Warszawie, zaś pismem z dnia [...] maja 2010 r. udzielił na nią odpowiedzi i w żadnym z pism nie zwrócił się o skierowanie sprawy na rozprawę, Sąd skargę na bezczynność rozpoznał na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.). W związku ze złożonym wnioskiem o wydanie w trybie art. 155 p.p.s.a. postanowienia sygnalizacyjnego, informującego o stwierdzonych w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeniach prawa wyjaśnić należy, że istotą postanowienia sygnalizowanego jest poinformowanie organu administracji publicznej o nieprawidłowościach w jego funkcjonowaniu, które zostały ujawnione w toku postępowania sądowego. Zgodnie z powołanym przepisem art. 155 § 1 cyt. ustawy, w razie stwierdzenia w toku rozprawy sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Sąd stwierdził, że już sam fakt uwzględnienia skargi na bezczynność organu i zobowiązanie Prezydenta W. do załatwienia sprawy w terminie 2-miesięcy oznacza, że Sąd wskazał organowi fakt lekceważenia przepisów określonych w art. 35 Kpa. Odnośnie zaś zwrotu kosztów postępowania Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wniosek o zwrot kosztów Sąd rozstrzygnął zatem w oparciu o wskazany przepis, w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 357 zł.