I SAB/Wa 54/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W.G. i I.J. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku W.G. i I.J. z dnia [...] maja 2018 r. - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących W.G. i I.J. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. W.G. i I.J. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. W uzasadnieniu wyjaśnili, że w dniu [...] maja 2018 r. złożyli, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wniosek o przyznanie odszkodowania za przejęte przez Miasto [...] nieruchomości położone w [...] przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...]. W związku ze złożonym wnioskiem Biuro Spraw Dekretowych Urzędu Miasta [...] wystąpiło jedynie do Wydziału Nieruchomości Urzędu Miasta [...] dla dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie akt własnościowych co do nieruchomości położonych przy ul. [...] i ul. [...]. Jednak do dnia dzisiejszego nie podjęło żadnych dalszych działań, pomimo upływu terminów przewidzianych w art. 35 kpa na załatwienie tego typu spraw. Wskazali, że wniosek skarżących obejmował także nieruchomość przy ul. [...], co do której nie ma dotychczas żadnej informacji, czy zostały podjęte jakiekolwiek czynności w stosunku do niej, czy też nie. Podkreślili, że postępowanie w tego typu sprawie winno być przeprowadzone w terminach określonych w art. 35 kpa. Pomimo upływu terminów nie zostały podjęte żadne działania zmierzające do merytorycznego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku dotyczącego nieruchomości przy ul. [...] i wydania stosownej decyzji zgodnie z art. 35 § 3 kpa. W związku z powyższym skarżący w dniu [...] listopada 2018 r. wnieśli w trybie art. 37 § 1 kpa ponaglenie do organu wyższego stopnia. Mając powyższe na uwadze, skarżący wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do wyznaczenia terminu niezbędnego do ostatecznego załatwienia sprawy dotyczącej wniosku o odszkodowanie za przejęcie nieruchomości przy ul. [...], ul. [...] oraz do ustalenia winnych przewlekłości postępowania pracowników podległej jednostki organizacyjnej tj. Biura Spraw Dekretowych Urzędu [...] i wyciągnięcia stosownych konsekwencji służbowych w stosunku do nich, zobowiązanie Prezydenta [...] do wyznaczenia terminu niezbędnego do podjęcia działań koniecznych do załatwienia sprawy dotyczącej wniosku o odszkodowanie za przejęcie nieruchomości przy ul. [...] w [...] oraz do ustalenia winnych bezczynności pracowników podległej jednostki organizacyjnej tj. Biura Spraw Dekretowych Urzędu Miasta Stołecznego [...] i wyciągnięcia stosownych konsekwencji służbowych w stosunku do nich, zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych (w tym kosztów zastępstwa procesowego). W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala w ocenie organu na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Jednocześnie organ podkreślił, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1, art. 35 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 2114/13). Bezczynność ma miejsce zarówno wtedy, gdy w określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, jak i również gdy prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana okolicznościami zawinionymi przez organ. Okoliczności, jakie spowodowały zwłokę organu, oraz jego działania bądź zaniechania w toku rozpoznania sprawy mają natomiast znaczenie przy ocenie, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325). Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, do dnia rozpatrzenia złożonej skargi Prezydent [...] nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] maja 2018 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomości położone w [...] przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności, co skutkowało zobowiązaniem przez Sąd organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że termin 2 miesięcy jest okresem wystarczającym, aby rozpoznać merytorycznie przedmiotowy wniosek. Jednocześnie biorąc pod uwagę datę złożenia wniosku wszczynającego postępowanie ([...] maja 2018 r.), a także charakter niniejszej sprawy oraz znaną Sądowi z urzędu ilość spraw z zakresu tzw. nieruchomości dekretowych, Sąd doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie bezczynność obecnie nie miała jeszcze miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 265). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.