I SAB/Wa 559/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz skarżącego M. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 3 lipca 2015 r. M. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju postępowania przy rozpatrywaniu jego zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2015 r. nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] marca 2015 r. zawiesił wszczęte z wniosku M. W. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] stycznia 1989 r. nr [...] oraz nr [...]. Na postanowienie to M. W. wniósł bezpośrednio do Ministra Infrastruktury i Rozwoju zażalenie, które wpłynęło do organu 19 marca 2015 r. W treści swojego pisma wyżej wymieniony zawarł także żądanie stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody Mazowieckiego. Pismem z 2 kwietnia 2015 r. (wysłanym do strony 23 kwietnia 2015 r.) Minister zwrócił się do M. W. o sprecyzowanie w jakim trybie ma być rozpoznane jego podanie. W odpowiedzi M. W. przy piśmie z 29 kwietnia 2015 r. wyjaśnił, że chce by jego pismo (zażalenie) zostało rozpoznane w trybie odwoławczym. W tym stanie rzeczy Minister w dniu 21 lipca 2015 r. przesłał Wojewodzie zażalenie celem zajęcia stanowiska i przesłania akt sprawy. Akta te, wraz ze stanowiskiem Wojewody, przekazane zostały Ministrowi Infrastruktury i Rozwoju przy piśmie 27 lipca 2015 r. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w przedmiocie powyższego zażalenie, M. W. (po uprzednim wezwaniu organu do zaprzestania naruszenia prawa) wniósł wskazaną na wstępie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra postępowania, żądając w niej wyznaczenie organowi dodatkowego terminu załatwienia sprawy, a także zarządzenie wyjaśnienia przyczyn zwłoki i ustalenia winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie wskazując, iż postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] rozpoznał zażalenie i uchylił w całości kwestionowane przez skarżącego postanowienie organu wojewódzkiego, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. . Ustosunkowując się do powyższego stanowiska skarżący, w piśmie z 3 września 2015 r. podtrzymał swoją skargę i zwracał uwagę, że wydanie postanowienia przez Ministra, nie oznacza, że nie działa on w sprawie w sposób przewlekły. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi M. W. jest przewlekle prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju postępowania wywołanego jego zażaleniem od postanowienia Wojewody [...] z [...] marca 2015 r. o zawieszeniu prowadzonego przed tym organem postepowania nadzorczego. Pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, w konsekwencji czego organ nie załatwia sprawy w terminach ustawowo przewidzianych. Zgodnie zaś z ustanowioną w art. 12 kodeksu postępowania administracyjnego, zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). Zasada ta powtórzona została w art. 35 § 1 k.p.a. Z kolei § 2 tego artykułu stanowi, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. W postępowaniu odwoławczym (a takim jest postępowanie zażaleniowe) rozpoznanie sprawy winno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 in fine k.p.a.). Dla stwierdzenia stanu przewlekłości w postępowaniu organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanie przez organ administracyjny po wniesieniu skargi decyzji w sprawie, w której pozostawał on w zwłoce nie zwalania wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 p.p.s.a.). O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić bowiem nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, o czym stanowi zdanie pierwsze art. 149 § 1 powołanej ustawy. Zważyć wszak należy, że zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a. jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny (por. postanowienia NSA z 26.07.2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, z 18.09.2012 r. sygn. akt II OSK 1953/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezprzedmiotowej jest jedynie orzekanie o zobowiązaniu w takim stanie faktycznym organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie (zostało ono bowiem już wydane) i z tego względu w tym zakresie sprawa sądowa podlegać musi umorzeniu na zasadzie określonej w art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej przy rozpoznawaniu zażalenie skarżącego czynił to opieszale, a swoje czynności podejmował bez należytej ich koncentracji wynikającej z okoliczności sprawy. To z kolei doprowadziło do przekroczenie terminu załatwienia sprawy określonego w art. 35 § 3 in fine k.p.a. Przewlekłość ta ustała wszak dopiero po wniesieniu skargi, co związane było z wydaniem w dniu [...] sierpnia 2015 r. przez ten organ postanowienie w sprawie kończącej postępowanie. To natomiast, że organ pozostawał w zwłoce kwalifikowanej jako przewlekłość wynika z zestawienia dat poszczególnych czynności procesowych jakie po wpłynięciu zażalenia Minister Infrastruktury i Rozwoju podejmował. Z nadesłanych do Sądu akt wynika bowiem niezbicie, że zażalenie to wpłynęło do Kancelarii Głównej Ministerstwa [...] marca 2015 r. (co potwierdza umieszczona na nim prezentata). Pierwszą zaś czynność, jaką było zwrócenie się do skarżącego o wyjaśnienie treści żądania, Minister zrealizował dopiero po ponad miesiącu, tj. [...] kwietnia 2015 r., kiedy pismo w tym przedmiocie (opatrzone datą 2 kwietnia 2015 r.) wysłano do adresata. Po uzyskaniu odpowiedzi strony, wskazującej na oczekiwanie rozpoznania jego podania w trybie odwoławczym, a więc jako zażalenia w rozumieniu art. 141 § 1 k.p.a. (co nastąpiło w dniu 29 kwietnia 2015 r.), kolejną czynność - polegającą na przesłaniu odpisu zażalenia do organu pierwszej instancji z żądaniem ustosunkowania się do tego środka prawnego i przekazania akt sprawy - zrealizował dopiero po niemal 3 miesiącach, tj. w dniu [...] lipca 2015 r. (vide pismo nr [...]). Taki sposób procedowania sprawy godzi bez wątpienia w ustanowioną w art. 12 k.pa. zasadę szybkości postępowania i wynikający z niej imperatyw maksymalnej koncentracji czynności procesowych. Z akt nie wynika przy tym, by na przeszkodzie realizacji tych czynności stały obiektywnie weryfikowalne przeszkody uniemożliwiające ich dokonanie w sposób niezwłoczny. Mając jednak na względzie to, że sprawa wpadkowa w której Minister działał w początkowy okresie przewlekle, już po przekazaniu mu w trybie art. 133 w zw. z art. 144 k.p.a. akt sprawy przez Wojewodę została rozpoznana niezwłocznie (w okresie 7 dni), jak też uwzględniając fakt, iż do przedłużenia postępowania przyczynił się po części sam skarżący - wnosząc zażalenie w sposób sprzeczny z regułami określonymi w kodeksie bezpośrednio do organu odwoławczego, zamiast za pośrednictwem Wojewody [...] – brak jest wystarczająco uzasadnionych podstaw by kwalifikować tę przewlekłość jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W przedmiocie zobowiązania organu do wydania orzeczenia, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe (pkt 2 sentencji). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono zaś na podstawie art. 200 powołanej ustawy.