I SAB/Wa 567/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi W. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W.nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 7 grudnia 2012 roku W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. polegające na nie rozstrzygnięciu przez organ wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] przy ulicy [...], w części dotyczącej [...] m. kw. Skarżący podkreślił, że postępowanie w tym przedmiocie toczy się już kilkanaście miesięcy. Zarzucił, że organ działa opieszale, notorycznie narusza terminy załatwienia sprawy i poza wyznaczaniem dodatkowych terminów na zakończenie sprawy nie podejmuje żadnej aktywności za wyjątkiem jednostkowych czynności na kilka dni przed upływem wyznaczonego po raz kolejny terminu. Opisał w skardze przykłady takich działań organu. Odpowiadając na powyższą skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami kwalifikujące ją do przyznania odszkodowania. Wskazał, że dodatkowych wyjaśnień wymaga jeszcze kwestia daty, w której następcy prawni dawnych właścicieli utracili możliwość faktycznego władania nieruchomością w związku, z czym wystąpiono do Wydziału Infrastruktury [...] o udzielenie informacji, kiedy rozpoczęto budowę ulicy [...]. Pismem z dnia 7 stycznia 2013 roku poinformowano strony o aktualnym stanie postępowania i przewidywanym terminie jego zakończenia. Wyrokiem z 14 czerwca 2013 roku, w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 11/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w części dotyczącej powierzchni [...] m. kw. stanowiących część działek ewidencyjnych o nr [...] oraz [...] z obrębu [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych z prawomocnym wyrokiem (pkt 1) oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej W. S. od powyższego wyroku uchylił zaskarżony wyrok w pkt 2 sentencji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W pkt II wyroku zasądził od Prezydenta W. na rzecz W. S. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że pisemne uzasadnienie wyroku pozostaje w sprzeczności z rozstrzygnięciem zawartym w pkt 2 sentencji, bowiem wyrok rozstrzyga, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a wywody zawarte w uzasadnieniu wskazują na rażący charakter naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Niezbędne jest, zatem w niniejszej sprawie, wskazanie przez Sąd I instancji, jaka postać naruszenia prawa miała miejsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem sprawy niniejszej jest ustalenie, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w sprawie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za część nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], orzeczone wyrokiem tut. Sądu z dnia 14 czerwca 2013 roku w sprawie sygnatura akt I SAB/Wa 11/13, miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1972 roku Prezydium Rady Narodowej W. rozpoznało wniosek o odszkodowanie pozostawiając go bez uwzględnienia. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z [...] listopada 1972r. Odnośnie nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...], obecnie [...], ozn. hip. Nr [...], prowadzone było wcześniej postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium Rady Narodowej W. i decyzji Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska zakończone decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2011 roku nr [...] stwierdzającą nieważność obu orzeczeń. Z uwagi na prowadzone postępowanie nieważnościowe uznać należy, tak jak to przyjął WSA w sprawie sygn. akt I SAB 11/13, że ocena działań Prezydenta W. pod kątem, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało postać rażącego naruszenia prawa winna być oceniona dopiero po dacie wydania przez Ministra Infrastruktury ostatecznej decyzji eliminującej decyzje odszkodowawcze z 1972 roku z obrotu prawnego, to jest po dniu [...] stycznia 2011r. Z analizy akt administracyjnych wynika, że organ w toku postępowania zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości- pismo z 8 kwietnia 2011 r., a po ustaleniu, że przekazane zostały do Sądu Rejonowego zażądał ich zwrotu – pismo z 6 maja 2011 r. Pismem z 21 czerwca 2011r. zwrócił się do Archiwum Państwowego W. o przekazanie m. in. dokumentów: inwentaryzacji zniszczeń, daty lustracji nieruchomości, zdjęć lotniczych, planu hipotecznego przed rokiem 1945., montażu fotoplanu, fragmentu planu zabudowy W. z 1931 r. na terenie, którego znajduje się przedmiotowa nieruchomość. O podjętych czynnościach każdorazowo informowano skarżącego. Pismem z 2 sierpnia 2011r. organ informując o poczynionych wystąpieniach wskazał, że decyzja wydana zostanie do końca listopada 2011 r. Następnie pismem z 20 października 2011 r. zwrócono się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w [...] o przekazanie dokumentów wskazujących na datę przekazania przedmiotowego terenu w użytkowanie wieczyste i dotyczących realizacji inwestycji na tym terenie. Pismem z 30 listopada 2011 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania oryginałów lub uwierzytelnionych kopii postanowień spadkowych, bowiem dołączone kopie nie są "poświadczone za zgodność z oryginałem" oraz poinformowano, że decyzja kończąca postępowanie wydana zostanie do 29 lutego 2012 r. W związku z zażaleniem skarżącego na niezałatwienie sprawy w terminie, pismem z 10 stycznia 2012 r. Prezydent W. przekazał akta administracyjne Wojewodzie [...], który postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2012r. uznał wniesione zażalenie za niezasadne. Pismem z 1 marca 2012r. Prezydent W. zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w [...] o udzielenie informacji: w jaki sposób miasto stołeczne włada nieruchomością, jaki jest sposób aktualnego wykorzystania tego terenu, a także do Spółdzielni [...] "[...]" o podanie sposobu wykorzystania tego terenu, wskazanie daty wejścia pierwszego powojennego inwestora, nadesłanie ew. decyzji lokalizacyjnych w wyniku których były właściciel utracił możliwość władania. O powyższych działaniach poinformowano skarżącego pismem z 2 marca 2012r., wskazując termin wydania decyzji do 30 czerwca 2012 r. Pismem z 12 lipca 2012 r. zwrócono się do [...] Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej przy ul. [...] w W. o nadesłanie decyzji jak w piśmie z 1 marca 2012r., o czym zawiadomiono W. S. wskazując, że decyzja wydana zostanie do 30 listopada 2012r. 1 sierpnia 2012r. organ zwrócił się o nadesłanie ww. dokumentów do [...] Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej przy ul. [...]. Pismem z 17 lipca 2012r. skarżący ponownie złożył zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewoda [...] postanowieniem Nr [...] z [...] września 2012r. uznał je za nieuzasadnione. Następnie Prezydent W. pismem z 20 listopada 2012r. zwrócił się do Biura Administracyjno-Gospodarczego Wydziału Archiwum o przesłanie dokumentów dotyczących powojennego zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, administrowania, prowadzonych remontów, a pismem z 7 stycznia 2013r. do Wydziału Infrastruktury [...] o udzielenie informacji, kiedy rozpoczęto budowę ulicy [...] (działka ew. nr [...] z obrębu [...]). Jednocześnie 7 stycznia 2013r. poinformowano skarżącego o stanie sprawy, przyczynach niemożności zakończenia postępowania we wskazanej wcześniej dacie wskazując, że decyzja wydana zostanie do dnia 30 kwietnia 2013r. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy – art. 12 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia działań zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i załatwienia wniosku o odszkodowanie. Z przepisu art. 35 § 1 kpa wynika nakaz załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania – art. 35 § 3 kpa. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ winien zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy – art. 36 § 1 kpa. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu - art. 36 § 2 kpa. W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. "Rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa. Nie słuszne jest, zatem utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej nie ma wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że przewlekłość ma charakter rażący. Przy wskazaniu, jaka postać naruszenia prawa miała miejsce nie można abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w przewlekłości. Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi przy ustalaniu stanu faktycznego ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Taka też sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Należy też mieć na uwadze, że organ podjął starania mające na celu gromadzenie materiału dowodowego niezbędnego do merytorycznego rozpoznania złożonego wniosku, co wykazano wyżej, a zatem podejmował konkretne czynności wskazujące na zamiar zakończenia postępowania. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że strona informowana była o podejmowanych czynnościach organu w toku prowadzonego postępowania poprzez przesyłanie jej do wiadomości prowadzonej korespondencji. Organ wskazywał również dodatkowe terminy zakończenia postępowania, aczkolwiek nie sposób nie dostrzec, że terminów tych nie dotrzymał. W takim stanie faktycznym, zdaniem Sądu, zaistniałej przewlekłości nie można zakwalifikować, jako rażącej. Wobec powyższego na podstawie art. 149 § 1ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. ) Sąd orzekł jak w wyroku. ----------------------- 1