I SAB/Wa 59/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Magdalena Zając po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2005 r. sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej Do Spraw Wywłaszczania przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r., nr [...] 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej Do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r. nr [...] – w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z aktami sprawy, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz K.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SAB/Wa 59/05 UZASADNIENIE K.P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił Ministrowi Infrastruktury bezczynność w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1971 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w K. z dnia [...] maja 1971 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K. Dzielnica [...], przy ul. [...], oznaczonej jako [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podnosząc, że nie jest możliwe rozpatrzenie przedmiotowej sprawy z uwagi na niemożność uzyskania archiwalnych akt wywłaszczeniowych - wobec przekazania ich do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto poinformował, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie dwóch miesięcy od dnia zgromadzenia całości materiału dowodowego. Jak wynika z akt sprawy orzeczeniem z dnia [...] maja 1971 r. Prezydium Rady Narodowej w K. orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K. Dzielnica [...], przy ul. [...], oznaczonej jako [...]. Decyzją z dnia [...] grudnia 1971 r., nr [...] Komisja Odwoławcza do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych utrzymała w mocy powyższe orzeczenie. Pismem z dnia 16 października 2001 r. J.W. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w orzeczenia i decyzji. Decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [....] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności powołanej decyzji z dnia [...] grudnia 1971 r. i orzeczenia z dnia [...] maja 1971 r. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] marca 2002 r. Po rozpoznaniu skargi K.P. i A.W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2004 r. sygn. akt I S.A. 1428/02 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2002 r. Pismem z dnia 20 września 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał odpis prawomocnego wyroku z dnia 20 maja 2004 r. wraz z aktami administracyjnymi nr [...] ( jedna teczka), jednocześnie informując że druga teczka akt archiwalnych - nr [...] - została dołączona do sprawy o sygn. akt I SA 1649/02. Pismem z dnia 30 listopada 2004 r. W.P. zwrócił się o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. W związku z jego wnioskiem - pismem z dnia 2 grudnia 2004 r.- Ministerstwo Infrastruktury zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z prośbą o wypożyczenie, celem skopiowania, na okres 14 dni - akt archiwalnych nr [...], niezbędnych do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Pismem z dnia 13 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poinformował, że: "teczka akt archiwalnych nr [...] dotycząca nieruchomości w K. dzielnica [...] ul. [...], została dołączona do sprawy o sygnaturze akt I SA 1649/02, ponieważ w dniu 15 listopada 2002 r. wpłynęła skarga kasacyjna Akademii [...] w K., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r. i obecnie skarga ta zostanie przekazana wraz z aktami do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie celem rozpoznania. Z powyższych względów nie jest możliwe wypożyczenie żądanych akt archiwalnych nr [...]". Pismem z dnia 18 lutego 2005 r. W. P. ponownie zwrócił się z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. W odpowiedz na powyższe - pismem z dnia 13 kwietnia 2005 r. - Minister Infrastruktury poinformował W. P. i innych uczestników, iż nie jest możliwe rozpatrzenie przedmiotowej sprawy z uwagi na niemożność uzyskania archiwalnych akt wywłaszczeniowych, wobec przekazania ich do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze względu na wszczęcie postępowania kasacyjnego. Jednocześnie poinformował, że wniosek zostanie rozpoznany w terminie dwóch miesięcy od dnia zgromadzenia całości materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami). W szczególności należy podkreślić, że z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika jednoznacznie, że odpis prawomocnego wyroku z dnia 20 maja 2004 r. wraz z aktami administracyjnymi nr [...] ( jedna teczka) organ administracji publicznej otrzymał w dniu 23 września 2004 r. Obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w drodze decyzji wynika z art.104 § 1 k.p.a., który to przepis stanowi, iż organ administracji publicznej załatwia sprawy przez wydanie decyzji. Terminy załatwienia sprawy w formie decyzji określa przepis art.35 § 3 k.p.a. Z treści powołanego przepisu prawa wynika jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania. Jednocześnie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Z akt sprawy nie wynika aby organ administracji publicznej wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Przy wyznaczaniu nowego terminu organ administracji publicznej winien kierować się zasadami, o których mowa w art. 12 i art. 35 § 1 k.p.a. Oczywistym więc jest, że organ wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy jest zobligowany do wskazania konkretnego najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wymogom tym nie odpowiada treść pisma organu z 13 kwietnia 2005 roku – "wniosek zostanie rozpoznany w terminie dwóch miesięcy od dnia zgromadzenia całości materiału dowodowego". Minister Infrastruktury miał obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniosku W. P. w podanych wyżej terminach i jeżeli nie dysponował całością materiału dowodowego, to powinien podjąć wszechstronne i skuteczne działania, aby uzyskać brakującą jedną teczkę akt archiwalnych w jak najkrótszym terminie. W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury nie podjął takich czynności, nie dołożył należytych starań, aby sprawę załatwić - na przykład nie zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wypożyczenie przedmiotowej teczki - co świadczy o tym, że pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy z wniosku W.P.. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 ( LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że : " Zasada sformułowana w art. 6 k. p. a , zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. Generalnie stwierdzić należy, iż wykluczone jest uznawanie za zasadną przeszkodę w załatwianiu sprawy w ustawowym terminie, zwłoki organu niższego stopnia w nadesłaniu akt administracyjnych. W warunkach bowiem strukturalnej jedności organów administracji rządowej okoliczność ta nie może zostać zakwalifikowana jako "przyczyna niezależna" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2000 r. sygn. akt IV SAB 203/99 niepublikowany). W istocie zamiarem organu odwoławczego było przerzucenie na stronę skutków braku pełnego skompletowania akt przez organ stopnia wojewódzkiego. Takie postępowanie godzi już nie tylko w prestiż organu odwoławczego będącego zarazem centralnym organem administracji rządowej, ale i obraża porządek prawny w demokratycznym państwie prawnym jakim jest Rzeczypospolita Polska. Organ odwoławczy powinien wyegzekwować niezwłoczne uzupełnienie nadesłanych akt o decyzje, których brak zauważył. Zaniechanie zadośćuczynienia temu obowiązkowi i przyzwolenie na trwanie zwłoki w rozpoznaniu odwołania z powodu okoliczności, których wyeliminowanie jak najbardziej zależy od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wymaga zdecydowanej reakcji Sądu. Analizując pismo Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 sierpnia 2000 r. można by przyjąć, iż organ ten uważa za dopuszczalne trwanie stanu bezczynności w nieskończoność, z całkowitym lekceważeniem praw strony i obowiązków organu prowadzącego postępowanie." Również w sprawie sygn. akt. I SAB 155/99 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że : " Brak akt, konieczność zebrania materiału dowodowego czy powstanie zaległości nie może być okolicznością usprawiedliwiającą bezczynność organu w rozumieniu art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale są obrazem niedowładu organizacyjnego organu." Także w sprawie sygn. akt. IV SAB 96/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż : " Znaczny okres pozostawania w Sądzie akt sprawy nie zwalnia bowiem organu administracji od obowiązku dołożenia starań w kierunku podjęcia wymaganego rozstrzygnięcia (wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym). Istniała bowiem możliwość wypożyczenia akt sprawy z Sądu, ewentualnie uzyskania kopii niezbędnych dokumentów, tak aby zadośćuczynić żądaniu strony wydania wymaganej decyzji. Bezczynne oczekiwanie na zwrot akt sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny w ocenie Sądu w pełni uzasadnia przyjęcie, iż skarga jest zasadna, bowiem zwłoka w wydaniu decyzji w postępowaniu odwoławczym nie powstała wyłącznie z przyczyn leżących po stronie skarżącego, ale - jak to twierdzi organ - została zawiniona również przez organ, który nie dołożył należytych starań, aby sprawę załatwić." Mając powyższe na uwadze Sąd skargę uwzględnił, opierając swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 149 w związku z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).