I SAB/Wa 59/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-09
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Emilia Lewandowska, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, jeśli organ wyższego stopnia uznał zażalenie strony na niezałatwienie sprawy w terminie za przedwczesne?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, nawet jeśli organ wyższego stopnia uznał zażalenie strony na niezałatwienie sprawy w terminie za przedwczesne. Wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 PPSA, obejmuje jedynie obowiązek wniesienia przewidzianych prawem środków odwoławczych na etapie postępowania przed organem administracji. W przypadku skargi na bezczynność, wystarczające jest wykazanie przez stronę złożenia stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia, niezależnie od sposobu jego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca M. Z. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego z 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Skarżąca podniosła, że organ nie rozpoznał wniosku pomimo wcześniejszych postępowań i ponowienia wniosku w 2009 r. Prezydent W. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, argumentując, że zażalenie strony na niezałatwienie sprawy w terminie zostało uznane za przedwczesne przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku, wymierzył grzywnę i zasądził zwrot kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Prezydenta W. do rozpoznania wniosku S. Z. z dnia 13 stycznia 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. wymierzono Prezydentowi W. grzywnę w kwocie 2000 złotych; 3. zasądzono od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2011 r. sprawy ze skargi M. Z. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku S. Z. z dnia 13 stycznia 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych płatną w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego.
M. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku jej poprzednika prawnego S. Z. z dnia 13 stycznia 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...]. W skardze skarżąca wniosła o zasądzenie grzywny oraz o zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że sprawa o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego z dnia [...] października 1950 r., nr [...] zakończyła się ostatecznie w 2006 r., po utrzymaniu w mocy przez NSA decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003 r. Skarżąca podała, że w dniu 23 grudnia 2009 r. ponowiła wniosek dekretowy z dnia [...] stycznia 1949 r. Skarżąca wskazała, że w dniu 27 lipca 2009 r. złożyła skargę na bezczynność organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., a w dniu 17 listopada 2010 r. dodatkowo interweniowała u Prezesa SKO. Skarżąca zauważyła, że organ nie dotrzymał terminu załatwienia sprawy wyznaczonego na dzień 30 listopada 2010 r.
W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ podał, że zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa nie zostało w pełni przez stronę wykorzystane ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. uznało zażalenie za przedwczesne. Odnosząc się do meritum skargi organ podał, że decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność orzeczenia dekretowego z dnia [...] października 1950 r. Prezydent [...] wskazał, że pismem z dnia 1 października 2010 r. skarżąca została poinformowana, że postępowanie jest na etapie gromadzenia materiału dowodowego oraz że postępowanie zostanie zakończone do dnia 20 listopada 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności należało odnieść się do wniosku Prezydenta [...] o odrzucenie skargi M. Z. jako niedopuszczalnej. Sąd zauważa, że z przepisu art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej Ppsa, wynika, że skargę do sądu administracyjnego, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Poza sporem jest, że w niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu po złożeniu zażalenia w trybie art. 37 § 1 Kpa. Tego rodzaju środek prawny zawarty był w piśmie skarżącej z dnia 27 lipca 2010 r., które otrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. w tym samym dniu. Sąd nie podziela stanowiska Prezydenta [...] , co do tego, że rozpoznanie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną. Uszło uwadze organu, że wymóg "wyczerpania środków zaskarżenia", o którym mowa w art. 52 Ppsa obejmuje jedynie obowiązek wniesienia przewidzianych przez prawo w danego rodzaju sprawie środków odwoławczych służących stronie na etapie działalności organu administracji. W sprawie dotyczącej bezczynności organu, dla skuteczności skargi sądowej wystarczające jest wykazanie się przez stronę złożeniem stosownego zażalenia do organu administracji wyższego stopnia. Wbrew temu co twierdzi organ przy ocenie dopuszczalności skargi sądowej na bezczynność organu znaczenia nie może mieć sposób rozpoznania takiego zażalenia przez organ wyższego stopnia (por. wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 14/06, LEX nr 284727).
Dokonując merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zgodził się z M. Z. , że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym wynika bowiem, że organ pierwszej instancji, po załatwieniu sprawy o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego z dnia [...] października 1950 r., otrzymał od organu nadzoru akta sprawy w dniu 29 stycznia 2008 r. (pismo SKO z dnia 24 stycznia 2008 r., nr [...]). Mimo otrzymanego w dniu 23 grudnia 2009 r. pisma skarżącej o przyśpieszenie rozpoznania sprawy oraz wniesionego do organu wyższego stopnia w dniu 27 lipca 2010 r. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, Prezydent [...] podjął czynności procesowe mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego dopiero w dniu 1 października 2010 r. zwracając się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o materiały planistyczne i opinię oraz do Wydziału [...] o dokumentację geodezyjną. Jednocześnie pismem z tej samej daty organ ustalił nowy termin na załatwienie sprawy informując skarżącą, że postępowanie zostanie zakończone do dnia 30 listopada 2010 r. Jak wynika z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie do chwili obecnej Prezydent [...] nie załatwił sprawy, mimo że w okresie 29 października 2010 r. – 5 listopada 2010 r. otrzymał stanowisko stosownych komórek Urzędu [...] właściwych do spraw geodezji i architektury.
Sąd uwzględnił wniosek M. Z. o wymierzenie organowi grzywny. Nie budzi bowiem wątpliwości, że Prezydent [...] znacznie przekroczył maksymalny dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy, o którym mowa w art. 35 § 3 Kpa, skoro dopiero po upływnie ponad dwóch lat zainicjował postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Organ nie wywiązał się też z ustalonego w trybie art. 36 § 1 Kpa terminu załatwienia sprawy i nadal nie załatwia wniosku S. Z. z dnia 13 stycznia 1949 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...], popieranego obecnie przez M. Z. Wobec takiego stanu rzeczy Sąd uznał za zasadne wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł.
Orzekając o kosztach postępowania Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej jedynie koszty postępowania sądowego poniesione przez stronę w sprawie sądowoadministracyjnej. Skoro strona działała w sprawie osobiście, nie uiszczała opłat kancelaryjnych i nie przedstawiła spisu wydatków poniesionych w niniejszej sprawie, to Sąd miał obowiązek orzeczenia jedynie o kosztach sądowych, części dotyczącej wpisu sądowego od skargi.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd w oparciu o przepis art. 149 oraz przepisy art. 200 i art. 205 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło