I SAB/Wa 59/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz P. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku P. K. pismem z [...] grudnia 2017 r. złożył skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r., nr [...]. Powyższą decyzją Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. [...] z [...] kwietnia 1989 r., nr [...], znak [...] o odmowie uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej p.n. "Nieruchomość [...] nr [...]", o pow. [...] m ². Skarżący wniósł o wyznaczenie Ministrowi miesięcznego terminu do wydania decyzji rozpoznającej odwołanie oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wniósł o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie niniejszej skargi w postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazał, że postępowanie w przedmiocie odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r., nr [...] zainicjowane zostało [...] października 2016 r., a więc ponad rok temu. Z uwagi na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie, pismem z [...] lipca 2017 r. skarżący wniósł ponaglenie do Ministra Infrastruktury i Budownictwa, żądając niezwłocznego podjęcia czynności i zakończenia postępowania. Skarżący zaznaczył, że pomimo upływu terminu na rozpoznanie odwołania organ nie wydał decyzji ani nie poinformował o przyczynach zwłoki oraz nie wskazał terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że postępowania dotyczące spraw rewindykacyjnych są skomplikowane i złożone. Dodał, że dotyczą one oceny legalności orzeczeń wydanych przed kilkudziesięciu laty, stan prawny nieruchomości jest złożony, a proces ustalania stron postępowania czasochłonny. Normą jest, że postępowanie obejmuje kilkaset osób. Organ zaznaczył, że sprawy rozpatrywane są według kolejności oraz stanu zgromadzonego w nich materiału dowodowego i bieżących potrzeb dowodowych. Minister wskazał, że decyzją z [...] stycznia 2018 r., nr [...] rozpoznał odwołanie P. K. od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r., nr [...] utrzymując w mocy powyższą decyzję Wojewody. Tym samym, wobec wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 t.j.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 pkt 1 i § 1 a P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Minister pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...]. Trzeba mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 K.p.a. (termin miesiąca) został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja została wydana po ponad roku od wpływu odwołania do Ministra oraz po wniesieniu skargi do Sądu i w dniu udzielenia przez organ odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury rozpoznał odwołanie P. K., wydając decyzję z [...] stycznia 2018 r. Wydanie decyzji przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12 (opubl. CBOiS) wskazał, że sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie bowiem decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia. Zdaniem NSA, już z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. W konsekwencji NSA stwierdził, że skoro organ wydał decyzję, to usunął tym samym stan bezczynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie. Oceniając natomiast charakter bezczynności Ministra, licząc od daty przekazania odwołania przez Wojewodę [...], tj. od [...] listopada 2016 r. (data wpływu do organu) do daty wydania decyzji kończącej postępowanie odwoławcze ([...] stycznia 2018 r.) Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Działanie Ministra niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 Kpa) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Zdaniem Sądu, przekroczenie przez Ministra maksymalnego terminu jednego miesiąca na załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ rozpatrywał odwołanie ponad 14 miesięcy, nie podejmując przy tym żadnych czynności merytorycznych w sprawie i nie gromadząc nowych dowodów. Organ nie powiadomił strony o terminie rozpoznania odwołania, ani o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej. Suma ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 P.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu. W ocenie Sądu z treści skargi, nie wynika, aby skarżący doznał w związku z bezczynnością organu krzywdy lub szkody którą należałoby zrekompensować. Ponadto, Sąd miał na względzie, że organ wydał decyzję i nie pozostaje już w bezczynności. Sąd w tej części skargę oddalił. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 1 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1 a) P.p.s.a., w pkt 2 na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a w punkcie 3 na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).