I SAB/Wa 599/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. O. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. I. O. (dalej jako "skarżąca") pismem z [...] września 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] listopada 2016 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organ decyzję załatwiającą powyższy wniosek wydał w dniu [...] stycznia 2017 r., a zatem prawie dwa miesiące po terminie wyznaczonym w art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako K.p.a.). Nie powiadomił ponadto strony o przyczynach niezałatwienia sprawy oraz przewidywanym terminie jej zakończenia, naruszając art. 36 § 1 K.p.a. Skarżąca zaznaczyła również, że organ, mimo otrzymania w dniu [...] grudnia 2016 r. informacji, że w styczniu 2017 r. będzie ona przebywała poza granicami kraju, w dniu [...] stycznia 2017 r. wydał decyzję i przesłał ją na jej adres, co skutkowało uchybieniem przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania. Taka sytuacja nie miałaby miejsca, gdyby decyzja wydana została w ustawowym terminie. W tej sytuacji przewlekłość prowadzonego postępowania skutkowała wyrządzeniem skarżącej i jej synowi szkody majątkowej. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 5000 zł, orzeczenie na rzecz skarżącej odszkodowania za poniesioną szkodę oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przedłużenie postępowania miało miejsce z przyczyn zależnych od wnioskodawczyni, bowiem konieczne było dwukrotne wystąpienie do komornika sądowego o wydanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji, o czym skarżąca została przez organ powiadomiona. W tej sytuacji spełnione zostały wymogi z art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. Niezależnie od tego, zachowany został również dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej przewidziany w art. 35 § 2 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Z art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. wynika obowiązek organu załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu ( art. 36 § 2 K.p.a.). Przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest środkiem prawnym, za pomocą którego jednostka może zwalczać dysfunkcjonalność w działaniach organów władzy publicznej prowadzącą do niezałatwiania w sposób prawem przewidziany zawisłej przed nimi sprawy administracyjnej. W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano pogląd, że z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1158/16, Lex nr 2302193). Na takie rozumienie tej instytucji wskazuje także wprowadzona z dniem [...] czerwca 2017 r. do Kodeksu postępowania administracyjnego definicja przewlekłości, za którą uznaje się postępowanie prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. - w brzmieniu ustalonym art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935)). Przy takim ujęciu instytucji "przewlekłości postępowania", będzie ona konsekwencją niepodejmowania w nim przez znaczny okres czasu czynności dowodowych, względnie podejmowanie ich sporadycznie, mimo braku obiektywnych przeszkód umożliwiających ich realizację, lub podejmowanie czynności o charakterze pozornym. W ocenie Sądu, taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych, wniosek skarżącej z [...] listopada 2016 r. o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego wpłynął do organu w dniu [...] listopada 2016 r., a następnie został przez skarżącą w dniu [...] grudnia 2016 r. uzupełniony o informację PIT-11. Prezydent [...] pismem z [...] grudnia 2016 r. wystąpił do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] o przesłanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych na rzecz syna skarżącej. W dniu [...] grudnia 2016 r. organ otrzymał zaświadczenie z [...] grudnia 2016 r. informujące, że egzekucja powyższa jest skuteczna. W dniu [...] grudnia 2016 r. skarżąca złożyła w organie oświadczenie, że na dzień [...] grudnia 2016 r. nie otrzymała żadnych bieżących alimentów od Z. P. Wobec powyższego organ w dniu [...] grudnia 2016 r. ponownie wystąpił do komornika o wydanie zaświadczenia o bezskuteczności powyższej egzekucji oraz zaświadczenia o wysokości wyegzekwowanych alimentów wraz z informacją, kiedy zostały one przekazane opiekunowi prawnemu wierzyciela. W tej samej dacie organ pouczył skarżącą, że jej wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego zostanie rozpatrzony po otrzymaniu ww. informacji od komornika. W dniu [...] stycznia 2017 r. do organu wpłynęło pismo komornika z [...] stycznia 2017 r., z którego wynika, że egzekucja jest skuteczna (w dniu [...] listopada 2016 r. dłużnik uregulował całość zadłużenia, jak również złożył potwierdzenie wpłat alimentów bieżących za grudzień 2016 r. i styczeń 2017 r.), zaś I. O. wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wobec tego Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2017 r. odmówił skarżącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu, Prezydentowi [...] nie można zarzucić przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. Organ od daty otrzymania wniosku skarżącej, tj. [...] listopada 2016 r. podejmował bowiem czynności zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego koniecznego do wydania rozstrzygnięcia, tj. dwukrotnie występował do komornika sądowego o informację dotyczącą skuteczności egzekucji prowadzonej wobec dłużnika alimentacyjnego, jak również odbierał oświadczenia skarżącej w tym przedmiocie. Czynności te podejmowane były przy tym bez zbędnej zwłoki. Organ w dniu [...] grudnia 2016 r. pouczył też skarżącą, że rozpoznanie jej wniosku będzie możliwe dopiero po otrzymaniu ww. zaświadczenia od komornika, a zatem zastosował się do wymogów art. 36 § 1 i § 2 K.p.a. Po otrzymaniu natomiast w dniu [...] stycznia 2017 r. żądanych informacji niezbędnych do merytorycznego załatwienia sprawy, w dniu [...] stycznia 2017 r. Prezydent [...] załatwił wniosek z [...] listopada 2016 r. (data wpływu do organu) wydając decyzję odmawiającą przyznania skarżącej przedmiotowego świadczenia, a zatem zachował również dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy szczególnie skomplikowanej przewidziany w art. 35 § 2 K.p.a. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowości w doręczeniu ww. decyzji stronie wskazać należy, że rozpoznając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd bada jedynie, czy organ nie prowadził postępowania dłużej, niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Nie jest natomiast władny do oceny prawidłowości wydanej decyzji, czy też okoliczności związanych z jej doręczeniem. Powyższe skarżąca mogła kwestionować jedynie w postępowaniu odwoławczym, co też uczyniła. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] marca 2017 r. stwierdziło uchybienie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania, natomiast postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. odmówiło przywrócenia powyższego terminu. Sądowi z urzędu wiadome jest również że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 19 grudnia 2017 r. (wydanymi w sprawach o sygn. akt I SA/Wa 670/17 i I SA/Wa 812/17) oddalił skargi I. O. na ww. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wskazywane w skardze okoliczności były już zatem kontrolowane zarówno przez organ administracji publicznej, jak i przez sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.