I SAB/Wa 600/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-22
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, Anna Wesołowska, Bożena Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca swoim działaniem paraliżuje pracę organu, inicjując szereg postępowań administracyjnych nie w celu ochrony swoich realnych praw, ale jako cel sam w sobie?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca swoim działaniem paraliżuje pracę organu, inicjując szereg postępowań administracyjnych nie w celu ochrony swoich realnych praw, ale jako cel sam w sobie. Takie zachowanie stanowi nadużycie prawa procesowego, które nie zasługuje na ochronę sądową. Sąd, oceniając zasadność skargi na bezczynność, powinien rozważyć całokształt okoliczności sprawy, w tym zachowanie strony skarżącej.Stan faktyczny
Skarżący P. S. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Prezydenta odmawiające wyjaśnienia treści postanowienia. Skarżący złożył wnioski o wyjaśnienie wątpliwości i uzupełnienie pouczenia, które zostały przez OPS wezwane do sprecyzowania, czy stanowią zażalenie. Skarżący sprecyzował, że wnioski stanowią zażalenie. Kolegium wniosło o umorzenie postępowania, podając, że rozpoznało zażalenie postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2015 r. Sąd oddalił skargę, uznając zachowanie skarżącego za nadużycie prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia oddala skargę.
Pismem z 27 lipca 2015 r. (data wpływu do organu) P. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia [...] czerwca 2015 r., na postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2015r., nr [...], Prezydent [...] odmówił wyjaśnienia całego tekstu postanowienia z dnia [...] maja 2015 r. nr [...].
Pismami z dnia 1 czerwca 2015 r. P. S. złożył wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści postanowienia z dnia [...] maja 2015 r. oraz wniosek o uzupełnienie pouczenia w ww postanowieniu.
Pismem z dnia 8 czerwca 2015 r., Ośrodek Pomocy Społecznej [...], wezwał Skarżącego do sprecyzowania, czy ww. wnioski stanowią zwykłe pismo, czy zażalenie na postanowienie nr [...].
Pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. P. S. sprecyzował pismo wskazując, że ww. wnioski stanowią w istocie zażalenie na postanowienie nr [...].
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o umorzenie postępowania i podało, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r, nr [...], rozpoznało zażalenie na postanowienie nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływana dalej jako "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W myśl artykuł 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przepisu art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej "k.p.a.") wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Z kolei, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
Wprawdzie w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012r., II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013/1/7), jednakże nie ma on istotnego znaczenia w niniejszej sprawie. Powyższy pogląd - którego trafności skład orzekający nie kwestionuje - nie może być bowiem przenoszony na każdą sytuację, kiedy organ wydał decyzję po terminie określonym w art. 35 k.p.a. W niniejszej sprawie mamy bowiem sytuację szczególną. Z akt sprawy wynika, że zażalenie wpłynęło do organu w dniu 1 czerwca 2015r., jednak w związku z niejasnym sformułowaniem żądania konieczne było podjęcie kroków zmierzających do dookreślenia żądania zgłoszonego przez Skarżącego, które dokonało się pismem z dnia 15 czerwca 2015 r. W związku z tym, zażalenie zostało przekazane zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].
Jak wynika z pisma z dnia 17 czerwca 2015r., datą wpływu pism oraz akt sprawy do Kolegium był dzień 24 czerwca 2015 r. Niewątpliwie okres od daty złożenia zażalenia przez Skarżącego, do daty wpływu pism oraz akt sprawy do Kolegium spowodował opóźnienie w postępowaniu. W ocenie Sądu nie można jednak organowi przypisać winy za zaistniałe opóźnienie, która to leży po stronie Skarżącego. Zgodnie z brzmieniem art. 35 § 5 k.p.a okres ten nie wlicza się do ustawowych terminów załatwienia sprawy. W związku z rozpatrzeniem zażalenia przez Kolegium w dniu 26 sierpnia 2015 r. opóźnienie w stosunku do miesięcznego terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a wyniosło 32 dni.
W ocenie Sądu, choć wskazane opóźnienie nie zasługuje na aprobatę, to jednak oprócz samego faktu naruszenia terminu należy wziąć pod uwagę również inne przyczyny niewypełnienia przez organ ww. obowiązku. Sąd orzekając o zasadności skargi na bezczynność, powinien zatem rozważyć całokształt okoliczności sprawy, związanych z nieterminowym rozpoznaniem wniosku.
Podkreślić należy, że Sądowi z urzędu znany jest fakt, iż Skarżący składa do Kolegium po kilkaset wniosków. P. S. powinien zatem liczyć się z tym, że pisma te nie zawsze będą rozpoznawane, czy też przekazywane do Sądu w terminach wynikających z przepisów prawa. Zdaniem Sądu działanie Skarżącego, który do każdej ze spraw składa szereg pism czy wniosków dotyczących m. in: stwierdzenia nieważności, ponownego rozpatrzenia sprawy, sprostowania błędów pisarskich, uzupełnienia pouczenia, wygaszenia decyzji, wyjaśnienia wątpliwości, wznowienia postępowania, wyłączenia członków SKO, rozpatrzenia zażalenia stanowi - zdaniem Sądu - ewidentnie nadużycie prawa. Do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje prawnie dozwolone działania dla celów innych, niż przewidziane przez ustawodawcę. W konsekwencji zachowanie, które formalnie zgodne jest z literą prawa, lecz sprzeciwia się jej sensowi, nie może zasługiwać na ochronę (M. Warchoł, Pojęcie nadużycia prawa w procesie karnym, Prokuratura i Prawo, 2007/11/49; T. Cytowski, Procesowe nadużycie prawa, PS 2005/5/81). Tak samo należy ocenić działania podmiotu, który inicjuje szereg postępowań administracyjnych lub sądowych w celu innym, niż ochrona swych praw – w ten sposób wpływając na obniżenie poziomu ochrony innych podmiotów, które nie mogą w dostatecznie szybki sposób uzyskać ochrony prawnej. Podobne stanowisko zostało przedstawione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2016 r. I OZ 605/16, które dotyczyło tej samej osoby.
Reasumując sąd uznał, że wniesienie przez Skarżącego skargi na bezczynność organu w sytuacji, gdy swoim działaniem paraliżuje pracę organu, jest nadużyciem tego uprawnienia. Tak należy oceniać działania Skarżącego w niniejszej sprawie, który inicjuje szereg postępowań administracyjnych nie w celu ochrony swoich realnych praw, ale dla którego inicjowanie tychże postępowań jest celem samym w sobie. Z tych wszystkich powodów skargę P. S. należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło