I SAB/Wa 607/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 10 kwietnia 1989 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. hip. "[...] " dz. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej B.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] nr hip. [..] pod nazwą "Kolonia [...]", przejętą na rzecz Skarbu Państwa na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Skarżąca podniosła, że w trakcie postępowania administracyjnego, które zostało wszczęte na wniosek K. D. - ciotki Skarżącej i trwa nadal od ponad 25 lat, organ podejmował czynności, które nie doprowadziły do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia odszkodowania za ww nieruchomość. B. S. wniosła w skardze o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w terminie 14 dni, o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518). Prezydent [...] przedstawił przebieg postępowania i podkreślił, że pismem z dnia 29 października 2014 roku poinformował strony o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie wydania rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "Kpa", a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania. Z przepisu art. 35 § 1 Kpa wynika, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 Kpa). W myśl art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że terminy określone w art. 35 § 3 Kpa upłynęły, zaś postępowanie z wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, nie zostało przez organ zakończone w wymaganej przez przepisy prawa formie do dnia orzekania przez Sąd w sprawie ze skargi na bezczynność organu. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że organ od daty wniesienia wniosku przez ciotkę Skarżącej K. D. tj. od dnia 10 kwietnia 1989 r podejmował wiele czynności w sprawie o czym świadczą pisma kierowane do wielu organów i instytucji jak pismo z dnia 21 czerwca 1989 r. skierowane do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...], pismo z dnia 15 stycznia 1991 r. skierowane do [...] Dyrekcji Inwestycji Społecznych, pismo z dnia 15 stycznia 1991 r. skierowane do Fabryki Samochodów Osobowych i szereg innych. Występował do kolejnych instytucji jak Archiwum Państwowego, Wydziału Architektury, Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]",[...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", do Urzędu Gminy [...] Wydziału Geodezji. Powyższe jednak nie doprowadziło do zakończenia niniejszego postępowania administracyjnego, wobec czego B. S. pismem z dnia 19 września 2013 r wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] uznało wniesione zażalenie za nieuzasadnione. Następnie Skarżąca w dniu 1 kwietnia 2014 r. wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...], który postanowieniem Nr [...] z dnia [...] uznał je za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 sierpnia 2014 r. Pismem z dnia 29 października 2014 r., po wniesieniu rozpoznawanej przez Sąd skargi, Prezydent [...] poinformował, że ze względu na dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w wyznaczonym w postanowieniu Wojewody [...] terminie. Jednocześnie poinformował, że decyzja w sprawie o odszkodowanie zostanie wydana w terminie do dnia 28 lutego 2015 r. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, mając na uwadze, iż wskazany przez organ termin przypuszczalnego zakończenia postępowania wyznaczony na dzień 28 lutego 2015 roku jest nierealny. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd stwierdził, że doszło do rażącego przekroczenia terminów załatwienia sprawy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności art. 12 § 1, art. 35 i art. 36 Kpa. Za rażące naruszenie w/w przepisów można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również nieuzasadnione rodzajem sprawy długotrwałe prowadzenie postępowania, czy też brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide: wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r., I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11, publ.-cbois.nsa.gov.pl.). Zdaniem Sądu, bezczynności trwającej ponad 25 lat przy wieloletnich przerwach pomiędzy kolejnymi czynnościami podejmowanymi w sprawie, nie można uzasadnić, ani usprawiedliwić na gruncie obowiązującego prawa. Ani z odpowiedzi organu na skargę, ani z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by organ podejmował czynności zmierzające do usunięcia przeszkody w rozstrzygnięciu sprawy. W świetle powyższego, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała charakter rażącego naruszenia prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.