I SAB/Wa 609/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. L., T. B., J. B., na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1954 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dopuściło się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M. L., T. B., J. B. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku M. L., T. B. i J. B. pismem z 20 września 2017 r. złożyli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1954 r., nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] nr hip. [...]. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do zakończenia prowadzonego postępowania poprzez rozpoznanie wniosku i wydanie decyzji administracyjnej w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu organowi akt sprawy oraz o stwierdzenie, że bezczynność organu miała charakter rażący. Ponadto, wnieśli o wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 156 § 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazali, że pismem z [...] listopada 2013 r. wnieśli o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1954 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...], położonej przy ul. [...] nr hip. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] marca 2015 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia w części stanowiącej własność W. Następnie, decyzją z [...] lipca 2015 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] sierpnia 1954 r. zostało wydane z naruszeniem prawa, ale ze względu na upływ czasu nie można stwierdzić jego nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1714/15 uchylił obie wyżej powołane decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżący podnieśli, że akta sprawy po wyroku zostały przekazane do organu [...] grudnia 2016 r., jednak pomimo upływu dziewięciu miesięcy, postępowanie nie zostało zakończone. Z tego względu, pismem z [...] kwietnia 2017 r. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa i niezwłocznego rozpatrzenia ich wniosku. Wskazali, że dopiero na skutek powyższego pisma Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] poinformowało, iż z uwagi na konieczność wnikliwego zbadania zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz bardzo dużą ilość spraw rozpoznanie sprawy nastąpi do [...] czerwca 2017 r. Następnie, kolejnym pismem z [...] czerwca 2017 r. organ poinformował skarżących, że decyzja powinna zostać wydana do [...] września 2017 r. Jednak do chwili obecnej, mimo zebrania w sprawie całości materiału dowodowego i upływu terminu, decyzja nie została wydana. Przy czym, organ nie poinformował ich o nowym terminie załatwienia sprawy i powodach dalszej zwłoki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pismem z [...] września 2017 r. wezwał pełnomocnika stron, r.pr. K, W, do uzupełnia materiału dowodowego dotyczącego przedmiotowej sprawy. Pełnomocnik nie załączył jednak żądanych dokumentów, ani nie wyjaśnił swojego zaniechania. Organ zaznaczył, że poinformował skarżących, iż przedmiotowa sprawa zostanie zakończona niezwłocznie po otrzymaniu ww. dokumentów oraz po uzyskaniu od Prezydenta W. informacji o sposobie nabycia na własność lokali znajdujących się w budynku usytuowanym na przedmiotowym gruncie. Wyjaśnił, że [...] września 2017 r. ponownie wezwał Prezydenta W. do udzielenia informacji, które lokale w budynku usytuowanym na gruncie przedmiotowej nieruchomości zostały sprzedane na podstawie decyzji administracyjnej poprzedzającej zawarcie umowy notarialnej, a które tylko na podstawie umowy notarialnej. Zaznaczył, że o piśmie tym pełnomocnik skarżących został poinformowany. Wobec braku odpowiedzi Prezydenta pismem z [...] października 2017 r. ponownie wezwał go do udzielenia przedmiotowej informacji w sprawie. Kolegium podniosło, że nie może ignorować faktu, że decyzja ta może być oceniana przez utworzoną na mocy ustawy Komisję Weryfikacyjną. Zaznaczyło, że nie można także abstrahować od kontekstu społeczno-politycznego, w jakim sprawy dotyczące reprywatyzacji są obecnie załatwiane. W piśmie procesowym z [...] listopada 2017 r. pełnomocnik skarżących podniósł, że pisma kierowane przez organ do niego były wysyłane na adres, którego on nigdy nie wskazywał. Pismem z [...] czerwca 2017 r. pełnomocnik poinformował Kolegium o adresie dla doręczeń, jednakże organ przesyłał korespondencję na inny adres. Wobec tego nie jest prawdziwe twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że pełnomocnik, pomimo otrzymania pisma z [...] września 2017 r., nie zareagował na nie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu. Zgodnie z art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pozostaje w bezczynności. Od daty wpływu akt do organu wraz z odpisem prawomocnego wyroku z 23 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1714/15, tj. od [...] grudnia 2016 r. Kolegium nie wydało rozstrzygnięcia w sprawie. Z akt sprawy nie wynika, aby po tej dacie organ podjął skuteczne działania zmierzające do merytorycznego zakończenia postępowania. Wprawdzie pismem z [...] września 2017 r. zwrócił się do pełnomocnika skarżących - r. pr. K. W., o uzupełnienie materiału dowodowego dotyczącego przedmiotowej sprawy, to jednakże pomimo wskazania przez pełnomocnika (pismem z [...] czerwca 2017 r.) nowego adresu dla korespondencji organ zobowiązanie przesłał na nieprawidłowy adres. Wobec tego zarzut organu odnośnie nie udzielenia mu odpowiedzi na pismo nie może być skuteczny. Pismem z [...] września 2017 r. (a więc po upływie dziewięciu miesięcy od daty zwrotu akt do organu) Kolegium wezwało Prezydenta W. do udzielenia informacji, które lokale w budynku usytuowanym na gruncie przedmiotowej nieruchomości zostały sprzedane na podstawie decyzji administracyjnej poprzedzającej zawarcie umowy notarialnej, a które tylko na podstawie umowy notarialnej. Pismem z [...] października 2017 r., czyli już po wniesieniu skargi, Kolegium wezwało ponownie Prezydenta W. do udzielenia przedmiotowej informacji w sprawie. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Podjęcie bowiem pierwszej czynności dopiero po dziewięciu miesiącach od zwrotu akt administracyjnych oraz brak podejmowania od grudnia 2016 r. działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 K.p.a. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania, bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii, w jakiej organ będzie orzekał jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Odnosząc się do wniosku o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W ocenie Sądu, orzeczenie o rażącym naruszeniu prawa jest obecnie wystarczającą sankcją mającą na celu zdyscyplinowanie organu do wydania decyzji. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w części dotyczącej żądania wymierzenia organowi grzywny (pkt 3 sentencji wyroku). Natomiast o kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.