I SAB/Wa 650/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Izabela Ostrowska (spr.) WSA Małgorzata Miron Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi P. L. i T. L. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "W." - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących: P.L. i T.L. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] P.L. oraz T.L. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] hip. "W.", złożonego w [...] przez dawną właścicielkę nieruchomości J.G. w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazali, że wniosek był już przedmiotem rozstrzygnięć administracyjnych, bowiem decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu [...] odmówił spadkobiercom J.G.- D. L. i Z.O. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu i jednocześnie stwierdził przejęcie na własność Skarbu Państwa wszystkich budynków znajdujących się na powyższym gruncie, wskazując, że teren nieruchomości na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego przewidziany został pod budowę [...]. Jednakże, jak wykazało postępowanie nadzorcze, przeznaczenie gruntu w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego było odmienne i nie kolidowało z korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego właściciela, w związku z czym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stwierdziło nieważność ww. orzeczenia z dnia [...]. Skarżący wskazali, że w tej sytuacji konieczne stało się ponowne rozpoznanie wniosku złożonego w [...], jednakże Prezydent [...] nie podjął żadnych czynności zmierzających do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku oraz o stwierdzenie, że pozostawanie organu w bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę P. L. i T. L. Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] ozn. hip. "W." na mocy dekretu z 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przeszła na własność gminy [...], a następnie, na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14, poz. 130), stała się własnością Skarbu Państwa. Grunt ten wchodzi obecnie w skład działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...], będących własnością Miasta [...]. Na skutek złożonego w [...] wniosku J.G. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu ww. nieruchomości, decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu [...] odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do części gruntu ww. nieruchomości o pow. [...] m2 (obecnie wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...]), a następnie decyzją z dnia [...] orzekł o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do części ww. gruntu o pow. [...] m2 (obecnie działka ewidencyjna nr [...]). Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność ww. orzeczenia Naczelnika Urzędu [...] z dnia [...]. Organ wskazał, iż wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został dotąd rozpatrzony w odniesieniu do części ww. gruntu, wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...]. W toku postępowania zgromadzono m.in. dokumentację geodezyjną i urbanistyczną oraz dokonano podziału d. działki ewidencyjnej nr [...], celem wydzielenia z niej części gruntu pochodzącego z nieruchomości ozn. hip. "W.". Na obecnym etapie postępowania strony zostały zawiadomione o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów, a także poinformowane o przyczynach uniemożliwiających zakończenie sprawy w terminie wskazanym w art. 35 k.p.a. oraz o przewidywanym terminie wydania decyzji. Organ podniósł, że przedłużenie postępowania było spowodowane koniecznością podjęcia szeregu czynności niezbędnych do zgromadzenia całości materiału dowodowego. Do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd oczekiwana decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem Skarżącej potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Sąd zauważa, że po złożeniu wniosku nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do wydania decyzji w sprawie. Dopiero na skutek wystosowania przez Skarżącą zażalenia do Wojewody [...] na niezałatwienie sprawy w terminie Prezydent wyjaśnił stronie przyczyny zwłoki . Jednocześnie przedsięwziął czynności zmierzające do rozpoznania wniosku: zgromadził dokumentację geodezyjną i urbanistyczną , dokonał podziału d.działki Ew. nr [...], celem wydzielenia z niej części gruntu pochodzącego z nieruchomości ozn.hip " W.". Ostatecznie pismem z dnia [...] organ zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji w trybie art. 10 kpa. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nie nosi jednakże cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy nie miał, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miejsca. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika ponad wszelką wątpliwość, że zostały przez Organ przedsięwzięte czynności faktyczne zmierzające do rozpoznania wniosku zarówno w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów jak też podejmowania czynności niezbędnych do jej zakończenia. Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta [...] czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.