I SAB/Wa 652/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J.S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 14 listopada 2013 r. J.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] hip. [...], złożonego w dniu [...] przez dawnych właścicieli nieruchomości J. i L. mał. S., w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Wskazał, że wniosek był już przedmiotem rozstrzygnięć administracyjnych, bowiem decyzją z dnia [...] Prezydium Rady Narodowej [...] odmówiło właścicielom przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu. Minister Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] stwierdził, że decyzja z dnia [...] w części dotyczącej działki nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, zaś w pozostałym zakresie stwierdził jej nieważność. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 2 kpa uchyliło orzeczenie Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] odmawiające dotychczasowym właścicielom J. i L. małż. S. przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości [...] przy ul. [...] hip. [...]. Skarżący wskazał, że w tej sytuacji konieczne stało się ponowne rozpoznanie wniosku złożonego w [...], jednakże Prezydent [...] nie podjął żadnych czynności zmierzających do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. W związku z tym skarżący wniósł w dniu [...] zażalenie w trybie art. 37 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie. Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] z urzędu zawiesił przedmiotowe postępowanie. W wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w przedmiocie zawieszenia przed organem I instancji. W tej sytuacji skarżący wystąpił do Sądu o zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku oraz o stwierdzenie, że pozostawanie organu w bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że poinformował skarżącego o terminie zakończenia niniejszego postępowania do dnia [...], a więc w dniu wniesienia skargi termin ten jeszcze nie wyekspirował, co czyni skargę bezzasadną. Organ podniósł, że w toku postępowania wezwano strony do przedłożenia stosownej dokumentacji, wystąpiono o nadesłanie dokumentacji geodezyjnej oraz wydanie opinii urbanistycznej odnośnie przeznaczenie gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd oczekiwana decyzja nie została wydana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Takie brzmienie, powyższy przepis, uzyskał z dniem 17 maja 2011 r. w wyniku jego nowelizacji dokonanej ustawą z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173). Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. Podkreślić należy, że w poprzednim stanie prawnym w orzecznictwie sądów administracyjnych bezczynność organu była utożsamiana zarówno z niepodjęciem w ustalonym terminie przez organ żadnych czynności w sprawie, jak i z nie zakończeniem w terminie postępowania mimo podejmowania czynności w postępowaniu. Obecnie, od nowelizacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyjmuje się, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony. Natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny, w którym wykonywane są czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywane czynności są pozorne powodujące, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70) ewentualnie, w którym następuje mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Analiza powyższego prowadzi do stwierdzenia, że pojęcie przewlekłości postępowania jest pojęciem szerszym aniżeli bezczynność. Sąd w związku z jednoznacznym stanowiskiem Skarżącej potraktował niniejszą skargę, jako skargę na bezczynność organu. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Sąd zauważa, że po uchyleniu orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nie zostały podjęte żadne czynności zmierzające do wydania decyzji w sprawie . Jednocześnie organ przedsięwziął czynności zmierzające do rozpoznania wniosku: zgromadził dokumentację geodezyjną i urbanistyczną .Ostatecznie pismem z dnia [...] organ zawiadomił skarżącego o terminie zakończenia postępowania do [...]. Tym samym żądanie skargi wydania przez Organ decyzji w sprawie uznać należało za uzasadnione, a wskazany w treści wyroku termin - za realny do jego dotrzymania. Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność jednoznacznie naganna – nie nosi jednakże cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 k.p.a. można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Taki brak aktywności Prezydenta w rozpoznaniu sprawy nie miał, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie miejsca. Z przedstawionego powyżej przebiegu postępowania wynika ponad wszelką wątpliwość, że zostały przez Organ przedsięwzięte czynności faktyczne zmierzające do rozpoznania wniosku zarówno w zakresie gromadzenia istotnych dla sprawy dokumentów jak też podejmowania czynności niezbędnych do jej zakończenia. Sąd zauważa, że realia prowadzenia wielkiej liczby analogicznych postępowań przez Prezydenta [...] czynią praktycznie niemożliwym dotrzymanie terminów ustawowych ich zakończenia. Jakkolwiek nie wpływa to na sam obowiązek respektowania przez organ obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego to jednak w znacznym zakresie determinuje ocenę, że zaistniała bezczynność w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 P.p.s.a orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.