I SAB/Wa 66/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. L., I. L. i M. L. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania 1. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. dopuściło się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. L., I. L. i M. L. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. L., I. L. i M. L. pismem z [...] lutego 2019 r. wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza W. z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie oraz o stwierdzenie że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania. Ponadto, wnieśli o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości [...] zł na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. Skarżący wnieśli także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi wskazali, że decyzją z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] Burmistrz W. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., spowodowanej jej podziałem. Pismem z [...] sierpnia 2018 r. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Pomimo wniesienia odwołania organ nie rozpoznał go i nie wydał decyzji w sprawie. W ocenie skarżących, postępowanie w sprawie rozpatrzenia odwołania od decyzji ustalającej opłatę adiacencką znacząco przekracza normy regulujące czas trwania postępowania, zaś tak znaczna zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że bezczynność w przedmiotowej sprawie ustała, gdyż [...] marca 2019 r. została wydana przez Kolegium decyzja nr [...]. Wyjaśnił, że przedłużenie postępowania zostało spowodowane dużym obciążeniem sprawami, a także dłuższą chorobą sprawozdawcy i koniecznością załatwiania zaległych spraw zgodnie z kolejnością wpływu, z uwzględnieniem pierwszeństwa spraw tzw. socjalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] pozostawało w bezczynności co do rozpoznania odwołania skarżących od decyzji Burmistrza W. z [...] sierpnia 2018 r., nr [...]. Trzeba mieć na uwadze, że maksymalny termin na rozpoznanie odwołania jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 K.p.a. , tj. termin miesiąca, został w niniejszej sprawie znacznie przekroczony. Jak wynika z akt sprawy decyzja została wydana po ponad pół roku ([...] marca 2019 r.) od daty wpływu odwołania od decyzji Burmistrza W. z [...] sierpnia 2018 r., nr [...] ([...] września 2018 r.) oraz po wniesieniu skargi do Sądu (skarga z [...] lutego 2019 r.). Wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzji z [...] marca 2019 r., nr [...] przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd powoduje, że brak jest podstaw do zobowiązania organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tych też względów, Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza W. ustalającej opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 600/12 (opubl. CBOiS) wskazał, że sprawa administracyjna jest załatwiona w chwili wydania przez organ aktu kończącego postępowanie bowiem decyzja administracyjna rozpoczyna swój byt prawny z chwilą jej sporządzenia. Zdaniem NSA, już z chwilą podpisania decyzji mamy do czynienia z wydaniem decyzji w sensie procesowym, w tym znaczeniu, że istnieje decyzja administracyjna, a dzień wydania decyzji jest miarodajny dla oceny podstawy prawnej i podstawy faktycznej decyzji. W konsekwencji NSA stwierdził, że skoro organ wydał decyzję, to usunął tym samym stan bezczynności, a zatem Sąd winien postępowanie sądowoadministracyjne umorzyć w tym zakresie. Oceniając charakter bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], licząc od daty wpływu odwołania od decyzji Burmistrza W., tj. od [...] września 2018 r. (data wpływu do organu) do daty wydania decyzji ([...] marca 2019 r.) Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Tak długie procedowanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 Kpa) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 Kpa). Zdaniem Sądu, przekroczenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] terminu o którym mowa w art. 35 § 3 Kpa na załatwienie sprawy miało charakter rażąco nadmierny, skoro organ rozpatrywał odwołanie przez ponad pół roku, od daty jego wpływu do organu. Organ nie powiadomił stron o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Dopiero na skutek wniesienia przez skarżących ponaglenia z [...] lutego 2019 r. oraz skargi do Sądu z [...] lutego 2019 r. Kolegium rozpoznało odwołanie i wydało decyzję w sprawie. Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej. Suma ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, iż ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 P.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie od organu określonej sumy pieniężnej ma niejako zrekompensować stratę, jaką poniosła na skutek bezczynności organu. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością organu. W ocenie Sądu z treści skargi, nie wynika, aby skarżący doznali w związku z bezczynnością organu krzywdy lub szkody którą należałoby zrekompensować. Ponadto Sąd miał na względzie, że organ wydał decyzję i nie pozostaje już w bezczynności. Z powyższych względów, Sąd w tej części skargę oddalił. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 1 wyroku wydano na podstawie art. 149 § 1 a) P.p.s.a., w pkt 2 na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a w punkcie 3 na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł.