I SAB/Wa 67/16

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata H. T. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata H. T. kwotę 480,00 zł. (czterysta osiemdziesiąt złotych) oraz kwotę 110,40 zł. (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy) stanowiącą 23 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej łącznie kwotę 590,40 zł. (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy). Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony adwokat – H. T. Zarządzeniem z dnia 9 września 2015 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi poprzez oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłości skarga dotyczy oraz o ile zarzucana jest bezczynność lub przewlekłość to wskazanie jakiej sprawy/postępowania dotyczy, do wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności – jeśli zaskarżeniu podlega akt bądź określona czynność organu oraz do określenia naruszenia prawa bądź interesu prawnego. W dniu 14 października 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęła odpowiedź pełnomocnika na powyższe wezwanie. Zarządzeniem z dnia 22 października 2015 r. wezwano ponownie pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania przedmiotu skargi, tj. wyczerpujące wskazanie w rozpoznaniu jakich wniosków skarżącej (wskazanie przedmiotu wniosku oraz daty) Prezydent [...] pozostawał bezczynny. W dniu 30 listopada 2015 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika stanowiące uzupełnienie braku formalnego skargi. Zarządzeniem z dnia 14 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do wskazania, czy w związku z zawartymi w odpowiedzi na skargę twierdzeniami organu podtrzymuje skargę. W dniu 25 kwietnia 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika, w którym oświadczył, że podtrzymuje wniesioną przez skarżącą skargę. Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. G. na bezczynność Prezydenta [...] ze względu na to, że sprawa objęta przedmiotową skargą została już prawomocnie osądzona wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r. w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 168/15. Pismem z dnia 28 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się do Sądu o udostępnienie akt sprawy zarejestrowanej pod sygn. I SAB/Wa 168/15 i akta te zostały pełnomocnikowi udostępnione. W dniu 4 lipca 2016 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Do wniosku pełnomocnika dołączył opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 7 czerwca 2016 r. postanowienia. Pełnomocnik oświadczył, że koszty nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów w wysokości sześciokrotności stawki przysługującej w danej sprawie, ze względu na niezbędny nakład pracy jaki należało włożyć w wyjaśnienie okoliczności faktycznych (kilka spotkań ze skarżącą), czas poświęcony na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, czynności podjęte w sprawie (wielokrotne uzupełnienia skargi, konieczność zapoznania się z aktami innej sprawy), oraz niewątpliwie rodzaj i zawiłość sprawy, jak również stopień skomplikowania pism w postępowaniu sporządzanych przez skarżącą osobiście. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) zwanej dalej p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radcy prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Na wstępie wskazać należy, że z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. Nr 461 j.t.) przestało obowiązywać. Na mocy jednak § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta w dniu 24 marca 2015 r. (data wniesienia skargi do organu) i nie została zakończona w I instancji przed wejściem w życie (1 stycznia 2016 r.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Z tego względu, do wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe, tj. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. Nr 461 j.t.). Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 1 lit c ww. Rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie wynosi 240,00 złotych. W myśl § 2 ust. 3 ww. Rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 należy podwyższyć o stawkę podatku od towaru i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującego w dniu orzekania o tych opłatach. Obecnie stawka ta wynosi 23 %. Ponadto, wniosek pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinien zawierać oświadczenie, o którym mowa w § 20 ww. Rozporządzenia. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, tj. przeglądał dwukrotnie akta sprawy oraz sporządził trzy pisma procesowe z dnia 13 października 2015 r., 25 listopada 2015 r., 22 kwietnia 2016 r. Wniosek pełnomocnika o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu zawiera oświadczenie o którym mowa w § 20 ww. Rozporządzenia. W niniejszej sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia według stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia, podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Z tego względu, przyznano pełnomocnikowi za reprezentowanie skarżącej przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynagrodzenie w wysokości 240,00 złotych powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 złotych, łącznie kwotę 295,20 złotych. Przy czym zaznaczyć trzeba, że w ocenie referendarza sądowego w przedmiotowej sprawie nie zaistniały podstawy do przyznania pełnomocnikowi za reprezentowanie skarżącej przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynagrodzenia w wysokości sześciokrotności stawki przysługującej w danej sprawie, zgodnie z żądaniem pełnomocnika. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż w przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jedynie w nadzwyczajnych, szczególnych okolicznościach, które zwiększają znacząco nakład pracy pełnomocnika niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków, istnieje możliwość podwyższenia stawki wynagrodzenia. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II FZ 878/12 LEX nr 1244413). W ocenie referendarza sądowego nakład pracy pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w wysokości 240,00 zł powiększonego o podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł, łącznie kwotę 295,20 zł. Podkreślić bowiem trzeba, że trzykrotne udzielenie przez pełnomocnika odpowiedzi na wezwanie Sądu (w tym jedno z wezwań wynikało z braku udzielenia precyzyjnej odpowiedzi na wcześniejsze wezwanie Sądu dotyczące określenia przedmiotu skargi oraz organu któremu bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania skarżąca zarzuca) jest czynnością typową, nieuzasadniającą podwyższenia stawki wynagrodzenia. Natomiast aktywność pełnomocnika polegająca na kilku spotkaniach ze skarżącą oraz na zapoznaniu się z aktami sprawy nie przekracza granic zwykłej staranności. Odnosząc się natomiast do wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w drugiej instancji, wskazać należy, iż zastosowanie z uwagi na wszczęcie postępowania w drugiej instancji (sporządzenie i wniesienie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) po dacie 1 stycznia 2016 r. będą miały przepisy nowego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Stosownie do treści § 2 ww. rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia (pkt. 1) oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata (pkt. 2). Sposób ustalania wysokości opłaty, o której stanowi § 2 pkt 1 normuje § 4 rozporządzenia. Zgodnie z jego ustępem pierwszym opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustęp drugi tego paragrafu stanowi zaś, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia opłata maksymalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji wynosi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 tego paragrafu, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240,00 zł. Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) opłata maksymalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie wynosi 480,00 zł. W niniejszej sprawie pomoc prawna pełnomocnika w drugiej instancji polegała na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego przez Sąd w dniu 7 czerwca 2016 r. postanowienia odrzucającego skargę oraz na zapoznaniu się z aktami innej sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 168/15. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że nakład pracy i podjęte w sprawie czynności przez pełnomocnika nie przekraczają przeciętnego poziomu zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w reprezentowaniu interesów swojego mocodawcy. Nie można zatem przyjąć, aby poniesiony przez pełnomocnika nakład pracy uzasadniał przyznanie wynagrodzenia w kwocie wyższej od tej, którą przewiduje § 4 ust. 1 rozporządzenia (tj. co najmniej ½ opłaty maksymalnej). Przyznania wynagrodzenia w stawce określonej w § 4 ust. 2 nie uzasadnia też charakter sprawy i stopień jej zawiłości, gdyż sprawa dotyczy skargi na bezczynność organu. Zatem wysokość wynagrodzenia ustalonego zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia i stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia jest adekwatna do czynności podjętych przez pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, za reprezentowanie skarżącej w drugiej instancji przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 240,00 złotych powiększone o podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 złotych, łącznie kwotę - 295,20 złotych. Z powyższych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b wyżej powołanego Rozporządzenia oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c Rozporządzenia z dnia 28 września 2002r., orzeczono jak w sentencji postanowienia.